Η ανάπτυξη τουρκικών μαχητικών General Dynamics F-16 Fighting Falcon στα Κατεχόμενα της Κύπρου προκάλεσε έντονες αντιδράσεις στις Ηνωμένες Πολιτείες, με Αμερικανό βουλευτή να εξαπολύει δημόσια «πυρά» κατά της Άγκυρας και να καλεί τον Τούρκο πρόεδρο Recep Tayyip Erdoğan να αλλάξει άμεσα πολιτική.
Η αντίδραση προήλθε από τον επικεφαλής των Δημοκρατικών στην Επιτροπή Εξωτερικών Υποθέσεων της Βουλής των Αντιπροσώπων Gregory Meeks, ο οποίος σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης της Επιτροπής υπογράμμισε ότι η συγκεκριμένη ενέργεια «υπονομεύει την κυριαρχία της Κύπρου και αυξάνει την ένταση στην περιοχή».
Σύμφωνα με τον Αμερικανό βουλευτή, η παρουσία τουρκικών μαχητικών και συστημάτων αεράμυνας στο κατεχόμενο τμήμα του νησιού αποτελεί μια κίνηση που περιπλέκει ακόμη περισσότερο την κατάσταση στην Ανατολική Μεσόγειο. Για τον λόγο αυτό κάλεσε τον Τούρκο πρόεδρο να «αλλάξει άμεσα πορεία», τονίζοντας ότι τέτοιες ενέργειες δεν συμβάλλουν στη σταθερότητα.
Η αντίδραση στην Ουάσιγκτον ήρθε μετά την ανακοίνωση του τουρκικού υπουργείου Άμυνας ότι έξι μαχητικά F-16, μαζί με συστήματα αεράμυνας, αναπτύχθηκαν τη Δευτέρα στο βόρειο τμήμα της Κύπρου, το οποίο τελεί υπό τουρκική κατοχή από το 1974. Η Άγκυρα υποστήριξε ότι η κίνηση έγινε για την ενίσχυση της ασφάλειας της τουρκοκυπριακής κοινότητας, στο πλαίσιο των εξελίξεων που συνδέονται με τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή και τις αυξημένες περιφερειακές εντάσεις.
Ωστόσο, τα τουρκικά F-16 είναι αμερικανικής κατασκευής και έχουν αποκτηθεί μέσω προγραμμάτων πώλησης στρατιωτικού εξοπλισμού των Ηνωμένων Πολιτειών. Αυτό σημαίνει ότι η χρήση τους υπόκειται σε συγκεκριμένους όρους που προβλέπει η αμερικανική νομοθεσία για τις εξαγωγές όπλων.
Συγκεκριμένα, σύμφωνα με τον νόμο Arms Export Control Act, ο στρατιωτικός εξοπλισμός που εξάγεται από τις ΗΠΑ πρέπει να χρησιμοποιείται αποκλειστικά για νόμιμη άμυνα ή για αποστολές που έχουν εγκριθεί από την αμερικανική κυβέρνηση. Η ανάπτυξη τέτοιων οπλικών συστημάτων σε περιοχές που συνδέονται με στρατιωτική κατοχή ή σε εδάφη που δεν αναγνωρίζονται διεθνώς ενδέχεται να θεωρηθεί παραβίαση των όρων υπό τους οποίους εγκρίθηκε η μεταφορά τους.
Δείτεκαι αυτά
Οι Ηνωμένες Πολιτείες αναγνωρίζουν ως μοναδικό νόμιμο κράτος στο νησί την Republic of Cyprus, γεγονός που καθιστά ιδιαίτερα ευαίσθητο το ζήτημα της παρουσίας αμερικανικών οπλικών συστημάτων στο κατεχόμενο τμήμα της Κύπρου.
Το θέμα δεν είναι καινούργιο για την αμερικανική πολιτική σκηνή. Μετά την τουρκική εισβολή του 1974, το Κογκρέσο είχε επιβάλει προσωρινό εμπάργκο όπλων στην Τουρκία, κρίνοντας τότε ότι αμερικανικός στρατιωτικός εξοπλισμός χρησιμοποιήθηκε κατά τρόπο που παραβίαζε τους όρους των εξαγωγών.
Η νέα αντιπαράθεση επαναφέρει στο προσκήνιο τη συζήτηση για τον τρόπο με τον οποίο χρησιμοποιούνται τα αμερικανικά οπλικά συστήματα από συμμάχους των ΗΠΑ, αλλά και για τις ευρύτερες γεωπολιτικές ισορροπίες στην Ανατολική Μεσόγειο.
