Το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης ενέκρινε επισήμως το εθνικό σχέδιο της Ελλάδας στο πλαίσιο του δανειοδοτικού εργαλείου SAFE (Security Action for Europe), ανοίγοντας τον δρόμο για την εκταμίευση μακροπρόθεσμων δανείων που θα στηρίξουν την ενίσχυση των αμυντικών δυνατοτήτων της χώρας.
Η έγκριση δόθηκε κατά τη συνεδρίαση του Ecofin, όπου οι υπουργοί Οικονομικών της Ε.Ε. άναψαν το «πράσινο φως» για οκτώ εθνικά σχέδια, μεταξύ αυτών της Ελλάδας, της Ιταλίας, της Πολωνίας, της Εσθονίας, της Λετονίας, της Λιθουανίας, της Σλοβακίας και της Φινλανδίας.
Δάνεια 74 δισ. ευρώ – Το μερίδιο της Ελλάδας
Τα οκτώ αυτά σχέδια αντιστοιχούν συνολικά σε 74 δισ. ευρώ, σχεδόν στο μισό από το συνολικό πακέτο των 150 δισ. ευρώ που θα διατεθούν μέσω δανεισμού στο πλαίσιο του SAFE. Η Πολωνία αναμένεται να λάβει το μεγαλύτερο μερίδιο, άνω των 43 δισ. ευρώ.
Για την Ελλάδα, ήδη από τον Σεπτέμβριο είχαν εγκριθεί περίπου 788 εκατ. ευρώ, ενώ σύμφωνα με πληροφορίες η πρώτη εκταμίευση –που μπορεί να φθάσει έως το 15% του εγκεκριμένου ποσού για κάθε χώρα– αναμένεται τον Μάρτιο. Οι επόμενες δόσεις θα αποδεσμεύονται σταδιακά, βάσει τακτικών ενημερώσεων προς την Κομισιόν για την πρόοδο των αμυντικών προγραμμάτων.
Προηγήθηκε την περασμένη εβδομάδα η έγκριση πρώτης δέσμης εθνικών σχεδίων από τους υπουργούς Άμυνας της Ε.Ε., που αφορούσε την Κύπρο, την Ισπανία, τη Βουλγαρία, το Βέλγιο, την Πορτογαλία, την Κροατία, τη Δανία και τη Ρουμανία, συνολικού ύψους 38 δισ. ευρώ.
Το SAFE αποτελεί νέο χρηματοδοτικό εργαλείο της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής άμυνας, με στόχο:
– τη βελτίωση της διαλειτουργικότητας μεταξύ των κρατών-μελών,
– τη μείωση του κόστους μέσω κοινών προμηθειών,
– τη δημιουργία ισχυρής και ανταγωνιστικής ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανικής βάσης.
Συνολικά 19 από τα 27 κράτη-μέλη δήλωσαν ενδιαφέρον συμμετοχής στο πρόγραμμα. Η Κομισιόν εξετάζει ακόμη τρία εθνικά σχέδια (Γαλλίας, Ουγγαρίας και Τσεχίας), τα οποία θα πρέπει στη συνέχεια να εγκριθούν από το Συμβούλιο.
Το πρόγραμμα έχει ήδη υπερκαλυφθεί, γεγονός που οδήγησε την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν να δηλώσει ότι υπάρχει ενδιαφέρον για δεύτερο γύρο δανειοδότησης. Η Αθήνα έχει ήδη εκφραστεί θετικά ως προς μια τέτοια προοπτική.
Η ενεργοποίηση του SAFE εντάσσεται σε μια ευρύτερη στρατηγική επανεξοπλισμού της Ευρώπης, υπό το βάρος των γεωπολιτικών εξελίξεων και του πολέμου στην Ουκρανία. Το ζητούμενο για τα κράτη-μέλη δεν είναι μόνο η αύξηση των δαπανών, αλλά η ορθολογική αξιοποίησή τους με έμφαση στη συνεργασία, την τεχνολογική καινοτομία και την ενίσχυση της εγχώριας βιομηχανίας.
Για την Ελλάδα, η έγκριση του σχεδίου SAFE συνδέεται άμεσα με τον μακροπρόθεσμο σχεδιασμό ενίσχυσης των Ενόπλων Δυνάμεων και τη σταθεροποίηση της αμυντικής χρηματοδότησης, σε ένα περιβάλλον αυξημένων προκλήσεων στην Ανατολική Μεσόγειο.
