Έκτακτο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο συγκαλείται σήμερα, Πέμπτη 22 Ιανουαρίου 2026, στις Βρυξέλλες, με βασικό αντικείμενο τις σχέσεις μεταξύ Ευρωπαϊκή Ένωση και Ηνωμένες Πολιτείες, σε μια περίοδο έντονης αβεβαιότητας και αυξημένων εντάσεων στις διατλαντικές σχέσεις, παρά τα πιο καθησυχαστικά μηνύματα των τελευταίων ωρών.
Το Συμβούλιο συγκαλέστηκε με πρωτοβουλία του Προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα, μετά τις αλλεπάλληλες δηλώσεις και απειλές του Αμερικανού Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος είχε προαναγγείλει την έναρξη εμπορικού πολέμου από την 1η Φεβρουαρίου, συνδέοντας ευθέως το ζήτημα με τη Γροιλανδία και τον έλεγχο της περιοχής.
Στην ατζέντα του έκτακτου Συμβουλίου περιλαμβάνονται κρίσιμα θέματα γεωπολιτικής και ασφάλειας, με αιχμή το ζήτημα της Γροιλανδία, οι ενδεχόμενες εμπορικές κυρώσεις ή πιέσεις κατά κρατών-μελών της ΕΕ, αλλά και οι ευρύτερες εξελίξεις που αφορούν την Ουκρανία και τη στρατηγική ασφάλεια στην Αρκτική.
Παρά το γεγονός ότι ο Τραμπ είχε προσωρινά αποσύρει τις απειλές περί εμπορικού πολέμου, επικαλούμενος συμφωνία με το ΝΑΤΟ για τη Γροιλανδία, επανήλθε με νέες αιχμές, αυτή τη φορά με αφορμή την πώληση αμερικανικών ομολόγων από ευρωπαϊκές χώρες. Σύμφωνα με ευρωπαϊκές πηγές, η Ουάσινγκτον έχει προειδοποιήσει ότι δεν θα διστάσει να λάβει μέτρα κατά κρατών-μελών της ΕΕ που θα κινηθούν σε αυτή την κατεύθυνση.
Ανώτερος αξιωματούχος της ΕΕ σημείωσε ότι το 2025 σηματοδότησε μια σαφή αλλαγή στη στάση των ΗΠΑ, με νέο ύφος, διαφορετικές προτεραιότητες και αυξημένη πίεση προς τους Ευρωπαίους εταίρους. Από την πλευρά της, η Ευρωπαϊκή Ένωση επέλεξε συνειδητά να κινηθεί με στόχο τη σταθεροποίηση των σχέσεων, επιδιώκοντας ισορροπία και αμοιβαίο όφελος, χωρίς όμως να υποχωρεί σε ζητήματα κυριαρχίας και ασφάλειας.
Στο επίκεντρο της σημερινής συζήτησης βρίσκεται και η ανάγκη επιτάχυνσης της λεγόμενης «στρατηγικής αυτονομίας» της ΕΕ. Ευρωπαϊκές πηγές τονίζουν ότι οι πρόσφατες εξελίξεις επιβεβαιώνουν πως η Ένωση οφείλει να ενισχύσει την πολιτική, αμυντική και οικονομική της αυτοδυναμία, ώστε να μην εξαρτάται πλήρως από τις διαθέσεις ή τις εσωτερικές πολιτικές εξελίξεις στις ΗΠΑ.
Δείτεκαι αυτά
Σε ό,τι αφορά τη Γροιλανδία, η ΕΕ δηλώνει πλήρη αλληλεγγύη προς τη Δανία, αναγνωρίζοντας ότι παραμένουν ανοιχτά ζητήματα. Υπενθυμίζεται ότι, σύμφωνα με πρόσφατη ενημέρωση από τον Γενικό Γραμματέα του ΝΑΤΟ, συμφωνήθηκε προσέγγιση δύο αξόνων: αφενός διμερής διάλογος ΗΠΑ – Γροιλανδίας – Δανίας στο πλαίσιο της υφιστάμενης αμυντικής συμφωνίας και αφετέρου ενίσχυση του ρόλου του ΝΑΤΟ στην ασφάλεια της Αρκτικής. Θετικό στοιχείο θεωρείται το γεγονός ότι ο Αμερικανός πρόεδρος ξεκαθάρισε πως δεν υφίσταται στρατιωτική απειλή κατά της Γροιλανδίας.
Στο εμπορικό σκέλος, η ΕΕ διαμηνύει ότι παραμένει σε πλήρη ετοιμότητα να αντιδράσει εάν οι απειλές επιβεβαιωθούν, αν και προς το παρόν δεν έχει ενεργοποιηθεί κάποιο συγκεκριμένο μέτρο. Την ίδια στιγμή, τονίζεται ότι υφίσταται συμφωνία ΕΕ – ΗΠΑ για το εμπόριο, την οποία οι Βρυξέλλες επιθυμούν να διατηρήσουν, χωρίς όμως να αποδεχθούν μονομερείς πιέσεις.
Τέλος, στο πλαίσιο του Συμβουλίου αναμένεται να συζητηθεί και το λεγόμενο «Συμβούλιο για την Ειρήνη» (Board of Peace) που προωθεί ο Ντόναλντ Τραμπ. Παρότι αρκετά κράτη-μέλη έχουν λάβει προσκλήσεις συμμετοχής, η πλειονότητα των Ευρωπαίων ηγετών έχει ξεκαθαρίσει ότι δεν προτίθεται να συμμετάσχει, επισημαίνοντας νομικά ζητήματα και ασυμβατότητες με το ευρωπαϊκό δίκαιο. Η ΕΕ δηλώνει ωστόσο ανοιχτή σε διάλογο, υπό σαφείς όρους και θεσμικό πλαίσιο.
