Η Ελλάδα και η Κύπρος συγκαταλέγονται στα κράτη που έλαβαν επίσημη πρόσκληση από τον πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών, Ντόναλντ Τραμπ, για συμμετοχή στο λεγόμενο «Συμβούλιο Ειρήνης» για τη Γάζα. Πρόκειται για ένα νέο σχήμα που εντάσσεται στη δεύτερη φάση του αμερικανικού σχεδίου για την επόμενη ημέρα μετά την κατάπαυση του πυρός, με στόχο τη μετάβαση σε προσωρινή διακυβέρνηση, την ανοικοδόμηση και τη διεθνή εποπτεία.
Η πρόσκληση προς Αθήνα και Λευκωσία έρχεται σε μια περίοδο έντονης διπλωματικής κινητικότητας στη Μέση Ανατολή, ενώ νωρίτερα είχε γίνει γνωστό ότι στο ίδιο σχήμα κλήθηκαν να συμμετάσχουν η Τουρκία και το Κατάρ. Η πληροφορία αυτή προκάλεσε ανησυχία σε ισραηλινούς διπλωματικούς και δημοσιογραφικούς κύκλους, καθώς το νέο όργανο θεωρείται ότι θα έχει ουσιαστικό ρόλο στη διαμόρφωση της μεταπολεμικής πραγματικότητας στη Γάζα.
Σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες, το «Συμβούλιο Ειρήνης» ή «Board of Peace» θα αποτελείται από περίπου 25 ιδρυτικά κράτη. Ο ρόλος του θα είναι κεντρικός στη διαχείριση της μετάβασης από την κατάπαυση του πυρός σε ένα καθεστώς προσωρινής διοίκησης, με έμφαση στη διεθνή χρηματοδότηση, τους μηχανισμούς λογοδοσίας και τον πολιτικό έλεγχο της ανοικοδόμησης. Σε επίσημες ανακοινώσεις της Ουάσιγκτον, το όργανο αυτό παρουσιάζεται ως βασικός πυλώνας του αμερικανικού «οδικού χάρτη» 20 σημείων για τη Γάζα.
Για τη Λευκωσία, η πρόσκληση ερμηνεύεται ως αναβάθμιση του ρόλου της Κύπρου στην ευρύτερη περιφερειακή εξίσωση. Η Κυπριακή Δημοκρατία έχει ήδη εμπλακεί ενεργά σε πρωτοβουλίες που αφορούν τη Γάζα, τόσο σε διπλωματικό επίπεδο όσο και σε πρακτικό, αξιοποιώντας τη γεωγραφική της εγγύτητα και τον ρόλο της ως κράτους-μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αντίστοιχα, η Ελλάδα επιδιώκει να εδραιώσει τη θέση της ως αξιόπιστος συνομιλητής και σταθερός παράγοντας στην Ανατολική Μεσόγειο.
Δείτεκαι αυτά
Καθοριστικό στοιχείο για τη σύνθεση του νέου σχήματος φαίνεται να είναι η συμμετοχή κρατών που είχαν δώσει το «παρών» σε προηγούμενες διεθνείς διεργασίες για τη Γάζα, όπως η τελετή στο Σαρμ Ελ Σέιχ. Εκεί είχαν παραστεί τόσο ο Έλληνας πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης όσο και ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκος Χριστοδουλίδης, γεγονός που εξηγεί και την ένταξη της Τουρκίας στο ίδιο πλαίσιο, καθώς ο Ταγίπ Ερντογάν είχε επίσης διαδραματίσει ενεργό ρόλο.
Το αμερικανικό σχέδιο προβλέπει μια πολυεπίπεδη αρχιτεκτονική για τη Γάζα. Στο χαμηλότερο επίπεδο, μια τεχνοκρατική παλαιστινιακή επιτροπή θα αναλάβει τη διαχείριση των καθημερινών λειτουργιών. Πάνω από αυτήν, το «Συμβούλιο Ειρήνης» θα λειτουργεί ως πολιτικό και εποπτικό όργανο, ενθαρρύνοντας τη διεθνή κινητοποίηση και διασφαλίζοντας τον έλεγχο της διαδικασίας μετάβασης.
Παρά τις ευκαιρίες που δημιουργεί η συμμετοχή, Αθήνα και Λευκωσία γνωρίζουν ότι το εγχείρημα ενέχει και πολιτικό κόστος. Η συνύπαρξη στο ίδιο τραπέζι με κράτη που έχουν αντικρουόμενα συμφέροντα, αλλά και η πιθανή τριβή με το Ισραήλ, καθιστούν το νέο σχήμα ένα σύνθετο και δυνητικά ασταθές διπλωματικό πεδίο. Το «Συμβούλιο Ειρήνης» για τη Γάζα δεν αποτελεί απλώς μια ανθρωπιστική πρωτοβουλία, αλλά ένα ακόμη μέτωπο γεωπολιτικών ισορροπιών στην ευρύτερη περιοχή.
