Η πιθανή ενεργειακή συμφωνία ΗΠΑ – Τουρκίας ύψους 500 δισ. δολαρίων επαναφέρει στο προσκήνιο το ζήτημα των F-35 και αναδιατάσσει τις ισορροπίες στην Ανατολική Μεσόγειο. Σύμφωνα με τουρκικά δημοσιεύματα, Ουάσιγκτον και Άγκυρα διαπραγματεύονται ένα ευρύ πλαίσιο συνεργασίας που συνδέει επενδύσεις στην ενέργεια με αμυντικές προμήθειες.
Η φερόμενη συμφωνία προβλέπει άμεσες επενδύσεις αμερικανικών ενεργειακών εταιρειών σε έρευνες, παραγωγή και ανάπτυξη αγωγών στα τουρκικά χωρικά ύδατα της Ανατολικής Μεσογείου, καθώς και συμμετοχή σε έργα σε Συρία και Λιβύη. Παράλληλα, γίνεται λόγος για ενίσχυση αμερικανικών επενδύσεων στο τουρκικό χρηματοπιστωτικό σύστημα.
Το «αντάλλαγμα» των F-35
Στο επίκεντρο βρίσκεται το ενδεχόμενο επανεκκίνησης της διαδικασίας για την απόκτηση των F-35 Lightning II από την Τουρκία. Υπενθυμίζεται ότι η Άγκυρα απομακρύνθηκε από το πρόγραμμα το 2019 λόγω της αγοράς των ρωσικών S-400, με απόφαση που είχε τότε στηρίξει το Πεντάγωνο.
Εάν επιβεβαιωθεί η νέα διευθέτηση, θα πρόκειται για ουσιαστική γεωπολιτική στροφή, καθώς θα συνδέει ενεργειακή συνεργασία στρατηγικής κλίμακας με αμυντική επαναπροσέγγιση.
Χρονοδιάγραμμα και ΝΑΤΟ
Οι ίδιες πληροφορίες τοποθετούν πιθανή υπογραφή στις 7-8 Ιουλίου, στο περιθώριο Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα. Το χρονοδιάγραμμα συμπίπτει με πρόσφατες δηλώσεις του πρέσβη των ΗΠΑ στην Τουρκία, Τομ Μπάρακ, ο οποίος άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο επίλυσης του ζητήματος των F-35 εντός τεσσάρων έως έξι μηνών.
Μέχρι στιγμής, δεν υπάρχει επίσημη επιβεβαίωση από αμερικανικής ή τουρκικής πλευράς.
Αντιδράσεις και ανησυχίες
Μια τέτοια συμφωνία είναι πιθανό να προκαλέσει ανησυχία σε Αθήνα και Τελ Αβίβ, ιδίως εάν η ενεργειακή συνεργασία επεκταθεί σε περιοχές υψηλής γεωπολιτικής έντασης στην Ανατολική Μεσόγειο. Παράλληλα, επανέρχεται στο προσκήνιο η συζήτηση για την επιχειρηματικά προσανατολισμένη προσέγγιση του προέδρου Donald Trump στην εξωτερική πολιτική.
Η ενεργειακή συμφωνία ΗΠΑ – Τουρκίας, εφόσον επιβεβαιωθεί, δεν θα αφορά μόνο επενδύσεις. Θα αποτελεί στρατηγική επιλογή που επηρεάζει την ισορροπία δυνάμεων, την ενεργειακή ασφάλεια και το μέλλον των F-35 στην περιοχή.
