Σε μια κίνηση που κλιμακώνει τόσο την εμπορική όσο και τη γεωπολιτική ένταση στον Αρκτικό κύκλο, ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε την επιβολή έκτακτων δασμών σε οκτώ ευρωπαϊκές χώρες που συμμετείχαν με στρατιωτικές δυνάμεις στη Γροιλανδία. Το μέτρο θα τεθεί σε ισχύ από την 1η Φεβρουαρίου 2026, με αρχικό συντελεστή 10%, ενώ από την 1η Ιουνίου οι δασμοί θα αυξηθούν στο 25%.
Οι χώρες που στοχοποιούνται είναι το Ηνωμένο Βασίλειο, η Γαλλία, η Γερμανία, η Δανία, η Νορβηγία, η Ολλανδία, η Σουηδία και η Φινλανδία. Πρόκειται για συμμάχους των Ηνωμένων Πολιτειών, οι οποίοι –σύμφωνα με τον Αμερικανό πρόεδρο– «έχουν εμπλακεί σε μια εξαιρετικά επικίνδυνη κατάσταση» στέλνοντας στρατιωτικό προσωπικό στη Γροιλανδία χωρίς την έγκριση ή τη συναίνεση της Ουάσινγκτον.
Ο Τραμπ ξεκαθαρίζει ότι οι δασμοί δεν είναι προσωρινοί, αλλά θα παραμείνουν σε ισχύ έως ότου επιτευχθεί συμφωνία για την πλήρη αγορά της Γροιλανδίας από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Όπως υποστηρίζει, η συγκεκριμένη υπόθεση «εκκρεμεί εδώ και περίπου 150 χρόνια», ενώ η σημερινή διεθνής συγκυρία καθιστά –κατά την άποψή του– την απόκτηση του νησιού ζωτικής σημασίας.
Στη μακροσκελή του δήλωση, ο Αμερικανός πρόεδρος επανέλαβε ότι η Γροιλανδία είναι κομβικής σημασίας για την εθνική ασφάλεια των ΗΠΑ, αλλά και για τη λειτουργία του λεγόμενου «Χρυσού Θόλου», του νέου αντιαεροπορικού και αντιπυραυλικού συστήματος προστασίας της αμερικανικής επικράτειας. Υποστήριξε μάλιστα ότι το σύστημα αυτό μπορεί να λειτουργήσει στο μέγιστο των δυνατοτήτων του μόνο εάν η Γροιλανδία ενταχθεί γεωγραφικά και επιχειρησιακά στον αμερικανικό αμυντικό σχεδιασμό.
Ο Τραμπ εξαπέλυσε σφοδρή κριτική στη Δανία, κάνοντας λόγο για «ανικανότητα άμυνας» του νησιού, επαναλαμβάνοντας –με σαφώς ειρωνικό τόνο– ότι η προστασία της Γροιλανδίας περιορίζεται σε «δύο έλκηθρα με σκύλους». Παράλληλα, προειδοποίησε ότι Κίνα και Ρωσία επιδιώκουν να αποκτήσουν στρατηγικό έλεγχο στην περιοχή, κάτι που –όπως είπε– «μόνο οι Ηνωμένες Πολιτείες μπορούν να αποτρέψουν».
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στη στρατιωτική παρουσία ευρωπαϊκών χωρών στη Γροιλανδία, την οποία χαρακτήρισε «αδικαιολόγητη» και «επικίνδυνη για την παγκόσμια σταθερότητα». Κατά τον ίδιο, οι κινήσεις αυτές αυξάνουν το ρίσκο σε επίπεδο που «δεν είναι ούτε βιώσιμο ούτε διαχειρίσιμο», αφήνοντας αιχμές ότι οι αποστολές έγιναν για «άγνωστους σκοπούς».
Δείτεκαι αυτά
Παρά τη σκληρή ρητορική, ο Τραμπ άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο διαπραγματεύσεων, δηλώνοντας ότι οι ΗΠΑ είναι έτοιμες να συνομιλήσουν τόσο με τη Δανία όσο και με τις υπόλοιπες εμπλεκόμενες χώρες. Ωστόσο, το μήνυμα είναι σαφές: οι δασμοί θα παραμείνουν και θα αυξηθούν, εφόσον δεν υπάρξει πρόοδος στο ζήτημα της Γροιλανδίας.
Η απόφαση αυτή αναμένεται να προκαλέσει έντονες αντιδράσεις στην Ευρώπη, καθώς συνδέει ευθέως την εμπορική πολιτική των ΗΠΑ με στρατηγικά και εδαφικά ζητήματα, ανοίγοντας ένα νέο κεφάλαιο έντασης στις διατλαντικές σχέσεις.
