Το κύμα αντικυβερνητικών διαδηλώσεων στο Ιράν εμφανίζει σημάδια υποχώρησης, έπειτα από σκληρή και πολύνεκρη καταστολή από τις δυνάμεις ασφαλείας του καθεστώτος, την ώρα που παραμένει σε ισχύ το πλήρες μπλακάουτ στο διαδίκτυο. Την ίδια στιγμή, οι Ηνωμένες Πολιτείες προχωρούν σε ενίσχυση της στρατιωτικής τους παρουσίας στη Μέση Ανατολή, διατηρώντας ανοιχτό το ενδεχόμενο περαιτέρω κλιμάκωσης.
Οργανώσεις παρακολούθησης ανθρωπίνων δικαιωμάτων εκτιμούν ότι, τουλάχιστον προς το παρόν, η καταστολή έχει ανακόψει τη δυναμική του κινήματος, το οποίο αποτέλεσε τη μεγαλύτερη κοινωνική έκρηξη των τελευταίων ετών κατά του θεοκρατικού καθεστώτος της Ισλαμικής Δημοκρατίας. Η πλήρης διακοπή του διαδικτύου, που διαρκεί πάνω από μία εβδομάδα, θεωρείται κομβικό εργαλείο του καθεστώτος για τον έλεγχο της πληροφόρησης και την απόκρυψη της πραγματικής έκτασης των γεγονότων.
Οι διαδηλώσεις ξεκίνησαν στα τέλη Δεκεμβρίου με αφορμή την οικονομική ασφυξία και το κλείσιμο του παζαριού της Τεχεράνης, ωστόσο εξελίχθηκαν ταχύτατα σε μαζικό κίνημα αμφισβήτησης του κληρικού συστήματος εξουσίας που κυβερνά τη χώρα από το 1979. Από τις αρχές Ιανουαρίου, χιλιάδες πολίτες κατέβηκαν στους δρόμους μεγάλων πόλεων, με το καθεστώς να απαντά με μαζικές συλλήψεις, χρήση θανατηφόρας βίας και γενικευμένη κινητοποίηση των δυνάμεων ασφαλείας.
Δείτεκαι αυτά
Το αμερικανικό Institute for the Study of War εκτιμά ότι η καταστολή «πιθανότατα έχει καταπνίξει το κίνημα διαμαρτυρίας προς το παρόν», προειδοποιεί ωστόσο ότι η διαρκής ανάπτυξη δυνάμεων ασφαλείας δεν είναι βιώσιμη και ότι οι κοινωνικές εκρήξεις ενδέχεται να επανέλθουν, εφόσον παραμείνουν οι ίδιες πολιτικές και οικονομικές συνθήκες.
Ιδιαίτερα βαριά είναι τα στοιχεία που δίνει στη δημοσιότητα η οργάνωση Iran Human Rights, με έδρα τη Νορβηγία. Σύμφωνα με την IHR, έχουν επιβεβαιωθεί τουλάχιστον 3.428 νεκροί διαδηλωτές από τα πυρά ή τη βία των δυνάμεων ασφαλείας, με τον πραγματικό αριθμό να εκτιμάται ότι είναι πολύ υψηλότερος. Ο επικεφαλής της οργάνωσης, Μαχμούντ Αμιρί-Μογκαντάμ, χαρακτήρισε την καταστολή «ένα από τα πιο σοβαρά εγκλήματα της εποχής μας».
Σε γεωπολιτικό επίπεδο, η άμεση απειλή αμερικανικής στρατιωτικής επέμβασης φαίνεται να έχει προσωρινά ατονήσει. Σαουδάραβας αξιωματούχος ανέφερε ότι χώρες του Κόλπου έπεισαν τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ να δώσει στην ιρανική ηγεσία «μια ευκαιρία». Παρ’ όλα αυτά, ο Λευκός Οίκος ξεκαθαρίζει ότι όλες οι επιλογές παραμένουν στο τραπέζι, την ώρα που αμερικανικές δυνάμεις ενισχύουν την παρουσία τους σε στρατηγικά σημεία της Μέσης Ανατολής.
Η ένταση αποτυπώθηκε και σε διπλωματικό επίπεδο, με Αμερικανούς και Ιρανούς αξιωματούχους να έρχονται σε ανοιχτή αντιπαράθεση κατά την έκτακτη συνεδρίαση του Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, επιβεβαιώνοντας ότι, παρά την προσωρινή ύφεση των διαδηλώσεων, η κρίση στο Ιράν παραμένει ανοιχτή και δυνητικά εκρηκτική.
