Ο Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, απηύθυνε μια από τις πιο σκληρές και ωμές προειδοποιήσεις των τελευταίων ετών, υπογραμμίζοντας ότι η Ρωσία έχει ήδη στρέψει το βλέμμα της προς τη Συμμαχία και ότι η πιθανότητα μείζονος σύγκρουσης «δεν είναι θεωρητική, αλλά ορατή και επικίνδυνα κοντινή».
Ο Ρούτε, μιλώντας στο Βερολίνο δίπλα στον Φρίντριχ Μερτς, περιέγραψε ένα σκηνικό που θυμίζει τις πιο σκοτεινές σελίδες της ευρωπαϊκής ιστορίας: ένας πόλεμος «μεγέθους αυτού που έζησαν οι παππούδες και οι προπαππούδες μας». Με αυτή τη δραματική διατύπωση ήθελε να καταδείξει ότι ο πόλεμος στην Ουκρανία δεν αποτελεί ένα απομονωμένο μέτωπο, αλλά το προοίμιο ενός ευρύτερου κινδύνου που απειλεί την ευρωπαϊκή ασφάλεια.
Παρά την επιθετικότητα της Μόσχας, ο Ρούτε εκτίμησε ότι «πάρα πολλοί σύμμαχοι δεν έχουν πλήρη επίγνωση του μεγέθους της απειλής». Επισήμανε ότι πολλά κράτη της Συμμαχίας συνεχίζουν να κινούνται με βραδύ ρυθμό σε ό,τι αφορά την ενίσχυση των αμυντικών δυνατοτήτων τους, τη στιγμή που η Ρωσία αναπροσαρμόζει την οικονομία και τη βιομηχανική της παραγωγή σε πολεμικό μοντέλο. «Πολλοί πιστεύουν πως ο χρόνος είναι με το μέρος μας. Δεν είναι. Η ώρα για δράση είναι τώρα», τόνισε χαρακτηριστικά.
Η φράση του ότι «η σύγκρουση είναι προ των πυλών» προκάλεσε έντονο προβληματισμό και ανέδειξε το μήνυμα του ΝΑΤΟ πως απαιτείται άμεση επιτάχυνση προμηθειών, αύξηση αμυντικών δαπανών και συνολικός εξοπλιστικός επανεξοπλισμός της Ευρώπης. Σύμφωνα με τον Ρούτε, η Ρωσία θα μπορούσε να είναι σε θέση να απειλήσει στρατιωτικά κράτος-μέλος του ΝΑΤΟ εντός της επόμενης πενταετίας, εάν η Συμμαχία δεν κινηθεί αποφασιστικά.
Δείτεκαι αυτά
Η προειδοποίηση αυτή δεν αποτελεί μεμονωμένη ανησυχία. Εντάσσεται σε ένα πλαίσιο συνεχών εκτιμήσεων από επιτελεία, δεξαμενές σκέψης και υπηρεσίες ασφαλείας ευρωπαϊκών χωρών, που βλέπουν τη Μόσχα να επιδιώκει αναθεωρητικό ρόλο πέραν της Ουκρανίας. Ο Ρούτε θέλησε να καταστήσει σαφές ότι η αποτροπή δεν θα λειτουργήσει αν η Ευρώπη συνεχίσει να επενδύει πολύ λιγότερα από όσα απαιτούν οι συνθήκες.
Ο Γενικός Γραμματέας στάθηκε ιδιαίτερα στην ανάγκη της Συμμαχίας να λειτουργεί ως μία ενιαία ομάδα, χωρίς καθυστερήσεις, γραφειοκρατικές αγκυλώσεις ή πολιτικούς δισταγμούς. Μέχρι σήμερα, μόλις ένα μέρος των κρατών-μελών έχει φθάσει τον στόχο του 2% του ΑΕΠ για την άμυνα, κάτι που θεωρείται πλέον ανεπαρκές. Στο νέο περιβάλλον απειλών, είπε, η Ευρώπη χρειάζεται να αποκτήσει «την αναγκαία βιομηχανική ταχύτητα», ώστε να ανταποκριθεί σε έναν πιθανό παρατεταμένο ανταγωνισμό ισχύος.
Το μήνυμα του Ρούτε απευθύνεται όχι μόνο στις κυβερνήσεις, αλλά και στις κοινωνίες: η περίοδος ασφάλειας μετά το τέλος του Ψυχρού Πολέμου έχει παρέλθει και η νέα πραγματικότητα απαιτεί ενίσχυση άμυνας, στρατηγική σοβαρότητα και μακροπρόθεσμη προετοιμασία.
Σε μια εποχή όπου η ρωσική επιθετικότητα κλιμακώνεται και ο πόλεμος στην Ουκρανία παραμένει ανοιχτή πληγή, οι δηλώσεις του Γενικού Γραμματέα έρχονται να υπενθυμίσουν ότι η ευρωπαϊκή σταθερότητα δεν είναι δεδομένη. Η Συμμαχία, τόνισε, πρέπει να αντιμετωπίσει τον κίνδυνο με ρεαλισμό, ενότητα και αποφασιστικότητα, διότι η πρόκληση δεν είναι απλώς διπλωματική: είναι βαθιά στρατηγική.
