Kαθοριστικό τριήμερο για την επανεκκίνηση των ερευνών σχετικά με την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου (Great Sea Interconnector – GSI) εισέρχεται η Αθήνα. Με το σύνολο των τεχνικών συζητήσεων να έχουν ολοκληρωθεί, εκείνο που απομένει είναι η έκδοση της NAVTEX, βάσει της οποίας θα κινηθεί το υπό γαλλική σημαία πλοίο «Abeille Marengo».
Η NAVTEX θα εκδοθεί, εκτός απροόπτου, σήμερα, Παρασκευή, και το ερευνητικό πλοίο θα αρχίσει τις έρευνες μέσα στο Σαββατοκύριακο, κινούμενο αρχικά και εντός χωρικών υδάτων. Εκτιμάται ότι η Αγκυρα θα αντιδράσει, όχι όμως με τρόπο που θα παρεμποδίσει την εκτέλεση του έργου.
Η Τουρκία είναι οικοδέσποινα χώρα της διεθνούς διάσκεψης για το κλίμα, COP-31, και από τις 9 μέχρι και τις 20 Νοεμβρίου αναμένεται να βρεθούν στην Αττάλεια ηγέτες, επιχειρηματίες και προσωπικότητες από όλο τον κόσμο (οι ηγέτες στις 11 και 12 Νοεμβρίου).
Ως εκ τούτου στην Άγκυρα εκτιμάται πως δεν επιθυμούν να βρεθούν στο επίκεντρο ενός αρνητικού γεγονότος, αν και βεβαίως η στάση της Τουρκίας τελικά θα κριθεί στο πεδίο.
Ως προς τα διαδικαστικά, ήδη την Τρίτη που πέρασε η Δ1 Επιτροπή του υπουργείου Εξωτερικών επεξέτεινε την άδεια που ζητήθηκε στην αρμόδια Επιτροπή Εξωτερικών από τους Γάλλους για το σύνολο του 2027, γεγονός το οποίο αναδεικνύει και το εύρος εργασιών που απομένουν προκειμένου το έργο να επανέλθει στις «ράγες» από τις οποίες εκτροχιάστηκε το 2024.
Ενώ, τεχνικά τουλάχιστον, εκκρεμεί και η εισήγηση της Επιτροπής Χορήγησης Αδειών Ερευνών Θαλάσσης (ΕΧΑΕΘ), που δεν αναμένεται βέβαια να είναι αρνητική. Η έγκρισή της από τον υπουργό Εξωτερικών Γιώργο Γεραπετρίτη είναι δεδομένη, κάτι που σημαίνει ότι αμέσως μετά θα ζητηθεί από την Υδρογραφική Υπηρεσία του Πολεμικού Ναυτικού (Π.Ν.) η έκδοση της σχετικής NAVTEX.
Σε κάθε περίπτωση, η λεπτομέρεια που έχει σημασία είναι με ποιον ακριβώς τρόπο οι Γάλλοι (το υπουργείο Εξωτερικών) θα ενημερώσουν την Αγκυρα. Σύμφωνα με πληροφορίες, ρόλο στην επιτάχυνση των διαδικασιών, για την οποία φέρεται να υπήρξαν ορισμένες επιφυλάξεις εντός του υπουργείου Εξωτερικών, διαδραμάτισε η γαλλική εταιρεία Meridiam, που είναι πλειοψηφικός μέτοχος του έργου.
Υπενθυμίζεται ότι αν προστεθούν και τα χρόνια που προηγήθηκαν του 2024, προτού δηλαδή μπουν στο έργο η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και (από τον Αύγουστο ως πλειοψηφούντες στη μετοχική σύνθεση) οι Γάλλοι, ο GSI είναι ένα έργο που με τις διάφορες ονομασίες του πρακτικά εκκρεμεί εδώ και σχεδόν μία δεκαετία.
Από τη γαλλική πλευρά φαίνεται ότι υπάρχει κάποια κινητικότητα. Η πρέσβειρα της Γαλλίας στην Αγκυρα Ιζαμπέλ Ντιμόν έγινε χθες δεκτή από τον υφυπουργό Εξωτερικών της Τουρκίας Μεμέτ Κεμάλ Μποζάι. Επισήμως δεν έγιναν κάποιες ανακοινώσεις, αν και οι Γάλλοι έχουν και άλλα πρότζεκτ που χρήζουν συνεννόησης με τους Τούρκους, πέραν του GSI.
Η αντίδραση της Αγκυρας θα φανεί στο πεδίο, παρότι εκτιμάται πως η Τουρκία θα αποφύγει την ακραία ένταση, καθώς το αμέσως επόμενο διάστημα φιλοξενεί τη διεθνή διάσκεψη για το κλίμα, COP-31.
Δεδομένου, πάντως, ότι η συνάντηση καταγράφεται σε αυτή τη συγκυρία, έχει τη διακριτή σημασία της. Την ίδια στιγμή, πάντως, οι Τούρκοι είναι ιδιαίτερα κινητικοί σε ένα άλλο πεδίο. Τις τελευταίες ημέρες έχουν γίνει επαφές αρχικά στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα (ΗΑΕ) και εν συνεχεία στο Κατάρ. Ο επικεφαλής της τουρκικής υπηρεσίας πληροφοριών (MİT) Ιμπραχίμ Καλίν έγινε δεκτός από τον αντιπρόεδρο των ΗΑΕ Μανσούρ μπιν Ζαγιέντ, στο Αμπου Ντάμπι.
Ενώ χθες ο υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν συνάντησε στην Αγκυρα τον αντιπρόεδρο της κυβέρνησης του Κατάρ και υπουργό Επικρατείας για Αμυντικές Υποθέσεις σεΐχη Σαούντ μπιν Αμπουλραχμάν μπιν Χασάν μπιν Αλί Αλ Θάνι. ]
Σύμφωνα με ορισμένες εκτιμήσεις, αυτές οι επαφές συνδέονται και με τον στόχο της Αγκυρας να βρει λύση για τους S-400, ώστε να προχωρήσει εν συνεχεία το πρόγραμμα των F-35 που μετά τον Ιανουάριο θα είναι ακόμη πιο δύσκολο.
