Οι Ηνωμένες Πολιτείες απέστειλαν ένα από τα πιο αυστηρά μηνύματα των τελευταίων ετών προς τους Ευρωπαίους συμμάχους, ζητώντας έως το 2027 να έχουν αναλάβει το μεγαλύτερο μέρος της συμβατικής άμυνας του ΝΑΤΟ. Το τελεσίγραφο, σύμφωνα με πληροφορίες του Reuters, παρουσιάστηκε σε διπλωμάτες στην Ουάσινγκτον από ανώτερους αξιωματούχους του Πενταγώνου και έχει προκαλέσει έντονο προβληματισμό στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες που θεωρούν το χρονοδιάγραμμα «ανέφικτο».
Οι ΗΠΑ υποστηρίζουν ότι η Ευρώπη οφείλει να επωμιστεί ευρύτερο μέρος των στρατιωτικών δυνατοτήτων της Συμμαχίας, από υπηρεσίες πληροφοριών μέχρι συστήματα πυραύλων. Παράλληλα, αμερικανοί αξιωματούχοι αναγνωρίζουν ότι ακόμη και στο εσωτερικό της Ουάσινγκτον υπάρχουν σοβαρές διαφωνίες ως προς το κατά πόσο πρέπει να αποσυρθούν οι ΗΠΑ από την ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική ασφάλειας.
Το αν η προθεσμία του 2027 αντικατοπτρίζει την επίσημη θέση της κυβέρνησης Τραμπ ή αποτελεί πρωτοβουλία συγκεκριμένων στελεχών του Πενταγώνου παραμένει ασαφές. Η συζήτηση έχει αναζωπυρωθεί εντός του Κογκρέσου, όπου μέλη εκφράζουν ανησυχίες για τον αντίκτυπο μιας απότομης μετατόπισης ευθύνης.
Την ίδια ώρα, Ευρωπαίοι αξιωματούχοι δηλώνουν ότι η ιδέα είναι πρακτικά μη εφαρμόσιμη. Η Ευρώπη θα χρειαστεί χρόνια για να αντικαταστήσει τις αμερικανικές δυνατότητες που έχουν αποδειχθεί κρίσιμες, ιδιαίτερα σε τομείς όπως η παραγωγή προηγμένων οπλικών συστημάτων, η επιτήρηση, η αναγνώριση και οι υπηρεσίες πληροφοριών. Ακόμη και η αγορά αμερικανικών συστημάτων δεν εγγυάται άμεση ενίσχυση, καθώς πολλά σύγχρονα όπλα απαιτούν πολυετή χρόνο παράδοσης.
Η νατοϊκή εκπρόσωπος αναγνώρισε ότι οι Ευρωπαίοι έχουν αρχίσει να αναλαμβάνουν περισσότερη ευθύνη, σημειώνοντας ότι τα κράτη-μέλη αυξάνουν τις αμυντικές δαπάνες τους και εξετάζουν ενεργά το ενδεχόμενο μεγαλύτερης αυτονομίας στη συμβατική άμυνα. Δεν σχολίασε ωστόσο την αμερικανική προθεσμία.
Η στάση της Ουάσινγκτον απέναντι στο ΝΑΤΟ παραμένει περίπλοκη. Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει κατά καιρούς στείλει αντιφατικά μηνύματα, άλλοτε ασκώντας έντονη πίεση στους Ευρωπαίους –έως το σημείο να δηλώσει ότι θα «ενθάρρυνε» ρωσική επίθεση σε κράτη-μέλη που δεν δαπανούν το «δίκαιο μερίδιό» τους– και άλλοτε επαινώντας την πρόοδο των συμμάχων, όπως συνέβη στη Σύνοδο του Ιουνίου όταν έκανε δεκτό σχέδιο για αύξηση των αμυντικών δαπανών στο 5% του ΑΕΠ.
Πιο πρόσφατα, ο Τραμπ κινείται ανάμεσα σε σκληρή στάση προς τη Ρωσία και προθυμία για διαπραγματεύσεις σχετικά με τον πόλεμο στην Ουκρανία, ενέργειες από τις οποίες οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις μένουν σε μεγάλο βαθμό εκτός.
Στη συνεδρίαση των υπουργών Εξωτερικών του ΝΑΤΟ αυτή την εβδομάδα, ο αναπληρωτής Υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Κρίστοφερ Λαντάου, διατύπωσε με σαφήνεια το μήνυμα της Ουάσινγκτον: οι Ευρωπαίοι πρέπει να αναλάβουν την πρωταρχική ευθύνη για την άμυνα της ίδιας τους της ηπείρου.
