Στις 13 Νοεμβρίου 2005, σχεδόν δέκα χρόνια μετά την κρίση των Ιμίων, ο Γεράσιμος Αρσένης αποφάσισε να μιλήσει δημόσια για όσα συνέβησαν εκείνη τη δραματική νύχτα της 30ής προς 31η Ιανουαρίου 1996.
Ο πρώην υπουργός Εθνικής Άμυνας παραχώρησε μια ιδιαίτερα σημαντική συνέντευξη στον δημοσιογράφο Σταύρο Λυγερό, στην «Καθημερινή της Κυριακής», απαντώντας στους ισχυρισμούς του Κώστα Σημίτη που περιλαμβάνονταν στο βιβλίο του «Πολιτική για μια δημιουργική Ελλάδα».
Η συνέντευξη προκάλεσε έντονη πολιτική συζήτηση, καθώς ο Αρσένης αμφισβήτησε βασικά σημεία της αφήγησης του πρώην πρωθυπουργού για τα Ίμια.
Το σημαντικότερο, ωστόσο, ήταν ότι δεν επιχείρησε να απαλλάξει τον εαυτό του από τις ευθύνες.
Αναγνώρισε ότι η πολιτική και στρατιωτική ηγεσία είχαν ευθύνη για τον χειρισμό της κρίσης, η οποία έφερε την Ελλάδα και την Τουρκία στα πρόθυρα πολεμικής σύγκρουσης.
Παράλληλα, άσκησε κριτική στον Σημίτη για την οικονομική πολιτική, τη διαφθορά, τη διαπλοκή και τον τρόπο με τον οποίο παρέδωσε την ηγεσία του ΠΑΣΟΚ στον Γιώργο Παπανδρέου.
Δείτεκαι αυτά
Η κρίση που έφερε Ελλάδα και Τουρκία στα πρόθυρα πολέμου
Η κρίση των Ιμίων εκδηλώθηκε στα τέλη Δεκεμβρίου 1995 και κορυφώθηκε τον Ιανουάριο του 1996.
Αφορμή αποτέλεσε η αμφισβήτηση της ελληνικής κυριαρχίας στις δύο μικρές βραχονησίδες των Δωδεκανήσων από την Τουρκία.
Η ένταση κλιμακώθηκε με την παρουσία πολεμικών πλοίων, την αντιπαράθεση γύρω από την ελληνική σημαία και τις στρατιωτικές κινήσεις των δύο χωρών.
Τη νύχτα της 30ής προς 31η Ιανουαρίου, τουρκικές ειδικές δυνάμεις αποβιβάστηκαν στη μία βραχονησίδα, ενώ η ελληνική στρατιωτική ηγεσία βρισκόταν σε κατάσταση συναγερμού.
Τις πρώτες πρωινές ώρες της 31ης Ιανουαρίου συνετρίβη ελικόπτερο του Πολεμικού Ναυτικού, με αποτέλεσμα να χάσουν τη ζωή τους τρεις Έλληνες αξιωματικοί: ο Χριστόδουλος Καραθανάσης, ο Παναγιώτης Βλαχάκος και ο Έκτορας Γιαλοψός.
Η κρίση αποκλιμακώθηκε με αμερικανική διαμεσολάβηση.
Ωστόσο, άφησε πίσω της σοβαρά ερωτήματα για τον συντονισμό της κυβέρνησης, τις αποφάσεις της στρατιωτικής ηγεσίας και τις συνέπειες της τουρκικής αμφισβήτησης στο Αιγαίο.
Η σύγκρουση Αρσένη – Σημίτη για την ενημέρωση του πρωθυπουργού
Ένα από τα σημαντικότερα σημεία της συνέντευξης αφορούσε τον χρόνο κατά τον οποίο ο Κώστας Σημίτης πληροφορήθηκε την πτώση του ελληνικού ελικοπτέρου.
Ο πρώην πρωθυπουργός είχε υποστηρίξει ότι ενημερώθηκε στις 7 το πρωί από την τηλεόραση.
Ο Γεράσιμος Αρσένης αμφισβήτησε ευθέως αυτή την εκδοχή.
Υποστήριξε ότι είχε ενημερώσει ο ίδιος τον πρωθυπουργό στις 6 το πρωί, χρησιμοποιώντας το ειδικό τριψήφιο υπουργικό τηλέφωνο.
Η διαφορά δεν ήταν απλώς μια λεπτομέρεια της χρονικής ακολουθίας.
Αφορούσε το επίπεδο ενημέρωσης του πρωθυπουργού και τη λειτουργία της κυβερνητικής ιεραρχίας σε μια κρίσιμη στιγμή.
Ο Αρσένης επέκρινε επίσης την απόφαση να μη μεταφερθεί η συνεδρίαση του ΚΥΣΕΑ στο υπουργείο Εθνικής Άμυνας.
Κατά την άποψή του, η μεταφορά θα διευκόλυνε τον επιχειρησιακό συντονισμό και την άμεση πρόσβαση στις στρατιωτικές πληροφορίες.
Οι κανόνες εμπλοκής και το πρόβλημα του συντονισμού
Ο πρώην υπουργός Εθνικής Άμυνας υποστήριξε ότι δεν είχαν εγκριθεί από το ΚΥΣΕΑ οι κανόνες εμπλοκής που είχε ζητήσει η στρατιωτική πλευρά.
Οι κανόνες εμπλοκής καθορίζουν υπό ποιες προϋποθέσεις μπορούν οι στρατιωτικές δυνάμεις να χρησιμοποιήσουν τα όπλα τους.
Σε μια περίοδο όπου πολεμικά πλοία και ειδικές δυνάμεις δύο χωρών βρίσκονται αντιμέτωπα, η σαφήνεια αυτών των οδηγιών έχει καθοριστική σημασία.
Η κριτική του Αρσένη ανέδειξε ένα από τα βασικά ζητήματα της κρίσης: τη σχέση ανάμεσα στις πολιτικές αποφάσεις και στη στρατιωτική επιχειρησιακή διαχείριση.
Δεν αρκεί να διαθέτει μια χώρα ισχυρές Ένοπλες Δυνάμεις.
Χρειάζεται σαφής πολιτική καθοδήγηση, συντονισμός και αξιόπιστη ενημέρωση σε πραγματικό χρόνο.
