Σε μια απόφαση που προκαλεί έντονους πολιτικούς κραδασμούς στις Ηνωμένες Πολιτείες, το Ομοσπονδιακό Δικαστήριο Διεθνούς Εμπορίου (ITC) ανακοίνωσε την ακύρωση των τελωνειακών δασμών που είχε επιβάλει με εκτελεστικά διατάγματα η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ. Η απόφαση αφορά τους λεγόμενους «ανταποδοτικούς» δασμούς που ίσχυαν για σχεδόν όλα τα εισαγόμενα προϊόντα από το εξωτερικό, σε ποσοστά από 10% έως και 50%, ανάλογα με τη χώρα προέλευσης.
Το δικαστήριο έκρινε ότι οι συγκεκριμένοι δασμοί παραβιάζουν το Σύνταγμα των ΗΠΑ, καθώς η εξουσία για τη ρύθμιση των εισαγωγών ανήκει στο Κογκρέσο, όχι στον εκάστοτε πρόεδρο. Επιπλέον, υπογράμμισε ότι η επίκληση του νόμου περί έκτακτης οικονομικής ανάγκης (IEEPA) του 1977 δεν μπορεί να χρησιμοποιείται για να δικαιολογηθεί η επιβολή απεριόριστων οικονομικών μέτρων, χωρίς κοινοβουλευτική έγκριση.
«Η παραχώρηση απεριόριστης εξουσίας στον πρόεδρο να επιβάλλει τελωνειακούς δασμούς ισοδυναμεί με συνταγματική αποκήρυξη της νομοθετικής εξουσίας», αναφέρεται χαρακτηριστικά στη γραπτή γνωμοδότηση του δικαστηρίου.
Η απόφαση έρχεται ως ευθεία αμφισβήτηση της οικονομικής πολιτικής του Τραμπ, η οποία βασίστηκε σε μια σκληρή γραμμή απέναντι σε χώρες όπως η Κίνα, το Μεξικό και χώρες της Ε.Ε., με στόχο —κατά τον ίδιο— την προστασία της αμερικανικής βιομηχανίας. Τα εκτελεστικά διατάγματα είχαν στόχο να επιφέρουν ισορροπία στο εμπορικό έλλειμμα των ΗΠΑ, αλλά προκάλεσαν κύμα αντιποίνων από εμπορικούς εταίρους.
Αντίδραση της Κυβέρνησης – Έφεση και Πολιτική Αντιπαράθεση
Η κυβέρνηση Τραμπ, σε μια επιθετική απάντηση στην απόφαση, κατέθεσε έφεση και επιτέθηκε στο δικαστήριο, μέσω του εκπροσώπου του Λευκού Οίκου, Κους Ντεσάι.
«Ο πρόεδρος Τραμπ ορκίστηκε να βάλει πρώτα την Αμερική και η κυβέρνησή του είναι αποφασισμένη να χρησιμοποιήσει όλους τους μοχλούς της εκτελεστικής εξουσίας για την αποκατάσταση του μεγαλείου της χώρας», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Ο Ντεσάι κατηγόρησε τους «μη εκλεγμένους δικαστές» ότι υπερβαίνουν τα θεσμικά τους όρια και δεν έχουν αρμοδιότητα να παρεμβαίνουν σε αποφάσεις εθνικής ασφαλείας ή κατάστασης έκτακτης ανάγκης.
Τι Προβλέπει ο Νόμος IEEPA και γιατί Ακυρώθηκε η Επίκλησή του
Ο νόμος IEEPA (International Emergency Economic Powers Act) επιτρέπει στον πρόεδρο να επιβάλλει οικονομικά μέτρα σε περίπτωση «εξαιρετικής και ασυνήθιστης απειλής», αλλά μόνο υπό αυστηρούς όρους. Σύμφωνα με το δικαστήριο, οι δασμοί του Τραμπ δεν πληρούσαν αυτούς τους όρους, καθώς επιβλήθηκαν καθολικά και χωρίς διαφοροποίηση, μέσω γενικής αναφοράς σε «οικονομική απειλή».
Δείτεκαι αυτά
Η απόφαση υπογραμμίζει ότι μόνο το Κογκρέσο μπορεί να θεσπίζει τέτοιους τελωνειακούς μηχανισμούς, γεγονός που δημιουργεί νομικό προηγούμενο και πιθανές επιπτώσεις για μελλοντικές κυβερνητικές ενέργειες στον τομέα του εμπορίου.
Η υπόθεση αναμένεται να παίξει σημαντικό ρόλο στην προεκλογική περίοδο, ειδικά αν ο Ντόναλντ Τραμπ συνεχίσει την πορεία του προς νέα υποψηφιότητα. Η απόφαση θέτει στο επίκεντρο το κατά πόσο μπορεί ένας πρόεδρος να ενεργεί χωρίς τη συγκατάθεση του Κογκρέσου — ένα θέμα που επηρεάζει όχι μόνο τις οικονομικές πολιτικές αλλά και τον διαχωρισμό των εξουσιών στις ΗΠΑ.
Πέρα από τις πολιτικές επιπτώσεις, η απόφαση θεωρείται κομβική για τις διεθνείς εμπορικές σχέσεις και αναμένεται να ανακουφίσει αρκετούς εμπορικούς εταίρους των ΗΠΑ, που είχαν πληγεί από τους δασμούς του Τραμπ.
