Ο Σύλλογος Κυπρίων Ν. Ξάνθης διοργάνωσε εκδήλωση για την 1η Απριλίου 1955, επέτειο έναρξης του Εθνικοαπελευθερωτικού Αγώνα της ΕΟΚΑ , 1955-1959 για την αποτίναξη του Αγγλικού ζυγού και μνημόσυνο για τον Γρηγόρη Αυξεντίου, στον οικισμό Αυξέντιο του νομού Ξάνθης, την Κυριακή 30 Μαρτίου 2025.
Η εκδήλωση άρχισε με δοξολογία και μνημόσυνο υπέρ αναπαύσεως των ψυχών των πεσόντων κατά τον Απελευθερωτικό Αγώνα της ΕΟΚΑ 1955-1959, χοροστατούντος του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Ξάνθης και Περιθεωρίου κκ Παντελεήμονος.
Στη συνέχεια πραγματοποιήθηκε κατάθεση στεφάνων στο Ηρώο του Γρηγόρη Αυξεντίου, στην Πλατεία του χωριού, υπό συνεχή έντονη βροχή και οι παρευρισκόμενοι έψαλλαν τον Εθνικό Ύμνο προς τιμήν των θυσιασθέντων αγωνιστών.
Παρόντες ο αγωνιστής της Ε.Ο.Κ.Α.,κ. Ανδρέας Βασιλείου, ο Γενικός Πρόξενος της Κυπριακής Δημοκρατίας στη Θεσσαλονίκη κ. Κωνσταντίνος Πολυκάρπου, η Αντιπεριφερειάρχης ΠΕ Ξάνθης κα Πολυξένη Μπρίκα, Ο Δήμαρχος Αβδήρων κ. Γεώργιος Τσιτιρίδης , ο Στρατηγός Διοικητής του Δ΄ΣΣ Αντγος Παναγιώτης Καβιδόπουλος, με τον Επιτελάρχη του Δ΄ΣΣ, η Διευθύντρια της Υπηρεσίας Πολιτικών Υποθέσεων του ΥΠΕΞ κ Βάλια Πενταρβάνη, ο Αντιδήμαρχος Ξάνθης κ Ιωάννης Τσάπαλης, ο Αστυνομικός Διευθυντής κ. Νεκτάριος Ορφανίδης, εκπρόσωπος του Αστυνομικού Δντή Ξάνθης, ο Δκτής του Αστυνομικού Τμήματος Γενισέας, Αστυνομικός Υποδιευθυντής κ. Νικόλαος Καταρτζής, ο Υδκτής του Λιμεναρχείου Πόρτο Λάγους, Πλωτάρχης ΛΣ Απόστολος Κυλίτσης, ο Δκτής Πυροσβεστικών Υπηρεσιών Ξάνθης Πύραρχος κ. Ιωάννης Αραμπατζής, ο Πρόεδρος του Παραρτήματος Ξάνθης, της Ενώσεως Αποστράτων Αξιωματικών Στρατού, Υπτγος ε.α. Ιωάννης Κουτσαϊμάνης, ο εκπρόσωπος της Ένωσης Αποστράτων Αστυνομικών Ξάνθης, κ. Σταύρος Κοτσαμπασίδης, ο Πρόεδρος του Συλλόγου Σαρακατσάνων Ξάνθης κ. Γεώργιος Μπίκος εκπρόσωπος της Αρμενικής Κοινότητας Ξάνθης, εκπρόσωποι των φοιτητικών οργανώσεων Κυπρίων Ξάνθης και Κομοτηνής και πολλοί κάτοικοι του χωριού, με επικεφαλής τον εφημέριο πατέρα Κωνσταντίνο Ναλία.
Ακολούθησε ξενάγηση στο Κέντρο Ανάδειξης λαογραφικής και ιστορικής ενότητας Θράκης- Κύπρου «Γρηγόρης Αυξεντίου» και μικρά δεξίωση στην αίθουσα εκδηλώσεων του Ι.Ν. Αγ. Δημητρίου, όπου μαθητές του Εκκλησιαστικού Γυμνασίου Ξάνθης και φοιτητές του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου απήγγειλαν ποιήματα για τη μαρτυρική Μεγαλόνησο.
Η πρόεδρος του Συλλόγου Κυπρίων Ξάνθης κα Ελένη Χατζηγεωργίου, αφού χαιρέτησε και ευχαρίστησε τους παρευρισκόμενους, τόνισε τους διαχρονικούς δεσμούς της Κύπρου με την Ελλάδα, αναφέρθηκε στις θυσίες των αγωνιστών της ΕΟΚΑ για την ελευθερία και την αποτίναξη της αγγλικής τυραννίας και χαιρέτησε την απόφαση του Ελληνικού Υπουργείου Παιδείας να τιμάται η 1η Απριλίου 1955, ημέρα έναρξης του αγώνα της ΕΟΚΑ, με εκδηλώσεις και εκπαιδευτικές δραστηριότητες.
Συγκινητική ήταν η σεμνή εξιστόρηση, από τον 16άχρονο τότε, αγωνιστή της ΕΟΚΑ κ. Ανδρέα Βασιλείου, του ηρωικού του κατορθώματος, που επέφερε στους Άγγλους το μεγαλύτερο κτύπημα της Ε.Ο.Κ.Α στις 26/11/1957, ανατινάζοντας 5 αεροπλάνα στην βάση Ακρωτηρίου με το υπόστεγο και την αποθήκη ανταλλακτικών (5,000,000 λίρες τότε). Τέλος ο Γενικός Πρόξενος της Κυπριακής Δημοκρατίας στη Θεσσαλονίκη κ. Κωνσταντίνος Πολυκάρπου, αναφέρθηκε στις δύο αποτυχημένες, αλλά συνεχιζόμενες προσπάθειες, ένωσης της Κύπρου με την μητέρα πατρίδα τότε και τώρα.
Για την ιστορία πρέπει να αναφέρουμε ότι το χωριό Αυξέντιο Ξάνθης ονομάστηκε προς τιμή του ήρωα Υπαρχηγού της ΕΟΚΑ Γρηγόρη Αυξεντίου, κατόπιν προτάσεως δύο κατοίκων του χωριού των Σταύρου Ζέρβα και Βασίλη Σπανού, οι οποίοι υπηρετούσαν υπό τις διαταγές του Εφ Ανθλγού Γρηγόρη Αυξεντίου στο Φυλάκιο Ακρίτας στο Κιλκίς, όταν ο Αυξεντίου υπηρετούσε τη θητεία του στο Ελληνικό Στρατό (1949-1952). Η θυσία του Αυξεντίου στις 3 Μαρτίου 1957 στο κρησφύγετό του στη Μονή Μαχαιρά, συγκίνησε το Πανελλήνιο και καθώς οι κάτοικοι του προσφυγικού χωριού Νέο Κατράμιο ήθελαν να αλλάξουν το τουρκογενές όνομα του χωριού τους, ασπάστηκαν την πρόταση και το 1961 το χωριό ονομάστηκε Αυξέντιο.
Το 1998 το Αυξέντιο αδελφοποιήθηκε με τον κατεχόμενο Δήμο Λύσσης, τόπο καταγωγής του Γρηγόρη Αυξεντίου.
Στην πλατεία του χωριού στήθηκε ηρώο προς τιμήν του ήρωα και το 2007 με ενέργειες της πρόεδρου του Συλλόγου Κυπρίων Νομού Ξάνθης, κας Ελένης Χατζηγεωργίου ιδρύθηκε το Κέντρο Ανάδειξης λαογραφικής και ιστορικής ενότητας Θράκης- Κύπρου «Γρηγόρης Αυξεντίου».
Υπτγος ε.α. Ιωάννης Κουτσαϊμάνης
Πρόεδρος Παραρτήματος Ξάνθης της Ενώσεως Αποστράτων Αξιωματικών Στρατού
