Στην αμυντική συμφωνία Ελλάδας – Ισραήλ αναφέρθηκε ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, δηλώνοντας ότι η Άγκυρα δεν αντιμετωπίζει κάθε συνεργασία άλλων χωρών ως κίνηση εναντίον της. Στη συνέντευξή του στο περιοδικό Newsweek, ο Τούρκος πρόεδρος πρόσθεσε ότι παρακολουθεί ενέργειες που, κατά την εκτίμησή του, επηρεάζουν την ασφάλεια και τα συμφέροντα της Τουρκίας.
Η τοποθέτηση του Ερντογάν για την αμυντική συμφωνία Ελλάδας – Ισραήλ συνδυάζει την αναγνώριση του δικαιώματος κάθε χώρας να επιλέγει τους εταίρους της με την επιφύλαξη της Άγκυρας για τις εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο. Ο ίδιος μίλησε επίσης για τη θέση της Τουρκίας στο ΝΑΤΟ, τις σχέσεις της με τις ΗΠΑ και το Ιράν, τον πόλεμο στην Ουκρανία και το αμυντικό σύμφωνο με τη Σαουδική Αραβία και το Πακιστάν.
Τι είπε για τη συνεργασία Αθήνας και Ισραήλ
Ερωτηθείς για τη συμφωνία Ελλάδας και Ισραήλ, ο Τούρκος πρόεδρος ανέφερε ότι οι σχέσεις που αναπτύσσει η Ελλάδα με τρίτες χώρες αποτελούν δική της επιλογή. «Η Τουρκία δεν θεωρεί κάθε διμερή σχέση ως απειλή που στρέφεται εναντίον της», είπε, σύμφωνα με την απόδοση της συνέντευξης.
Στην ίδια απάντηση, όμως, τόνισε ότι η Άγκυρα παρακολουθεί στενά ενέργειες που θεωρεί ότι ενδέχεται να θέσουν σε κίνδυνο την εθνική της ασφάλεια, τα δικαιώματα και τα συμφέροντά της. Δεν ανέφερε, στη συγκεκριμένη τοποθέτηση, ότι κάθε πτυχή της ελληνοϊσραηλινής συνεργασίας συνιστά τέτοια ενέργεια.
Για την Ανατολική Μεσόγειο, ο Ερντογάν υποστήριξε ότι η περιφερειακή ασφάλεια πρέπει να στηρίζεται σε κινήσεις που περιορίζουν την ένταση και ενισχύουν τη συνεργασία. Η αναφορά του τοποθετεί την αμυντική συμφωνία σε ένα ευρύτερο περιβάλλον, όπου οι σχέσεις της Τουρκίας τόσο με την Ελλάδα όσο και με το Ισραήλ απασχολούν την Άγκυρα.
Ο Τούρκος πρόεδρος αναφέρθηκε χωριστά στο Ισραήλ. Απέρριψε την άποψη ότι μια σύγκρουση των δύο χωρών είναι αναπόφευκτη και διαφώνησε με την παρουσίαση της Τουρκίας ως ενδεχόμενης επόμενης απειλής μετά το Ιράν. Επανέλαβε, παράλληλα, ότι θα παρακολουθεί όσα θεωρεί πως επηρεάζουν την ασφάλεια της χώρας του.
«Σύμμαχος οι ΗΠΑ, γείτονας το Ιράν»
Στο ευρύτερο μέρος της συνέντευξης, ο Ερντογάν υπερασπίστηκε την πολιτική διατήρησης σχέσεων με χώρες που βρίσκονται σε αντίθετες πλευρές διεθνών κρίσεων. Υπενθύμισε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι σύμμαχος της Τουρκίας στο ΝΑΤΟ, ενώ το Ιράν είναι γειτονική της χώρα.
Σύμφωνα με τον ίδιο, αυτές οι σχέσεις δεν αποκλείουν η μία την άλλη. Υποστήριξε ότι οι δίαυλοι επικοινωνίας με διαφορετικές πλευρές μπορούν να αξιοποιηθούν σε προσπάθειες αποκλιμάκωσης, ακόμη και όταν οι χώρες αυτές βρίσκονται σε αντιπαράθεση μεταξύ τους.
Ανάλογη θέση διατύπωσε για τον πόλεμο στην Ουκρανία. Είπε ότι η συμμετοχή της Τουρκίας στο ΝΑΤΟ δεν εμποδίζει την απευθείας επικοινωνία του με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν. Για να υπάρξει μεσολάβηση, υποστήριξε, χρειάζεται δυνατότητα συνομιλίας και με τις δύο πλευρές μιας σύγκρουσης.
Ο Ερντογάν προειδοποίησε ότι δεν μπορεί να αγνοηθεί ο κίνδυνος επέκτασης του πολέμου Ρωσίας – Ουκρανίας σε ευρύτερη περιοχή. Στάθηκε ακόμη στα περιστατικά δολιοφθοράς και στις υβριδικές δραστηριότητες στην Ευρώπη, τις οποίες συνέδεσε με το εύθραυστο περιβάλλον ασφαλείας.
Η συμφωνία της Μέκκας
Ξεχωριστή αναφορά έκανε στο αμυντικό σύμφωνο Τουρκίας, Σαουδικής Αραβίας και Πακιστάν, υποστηρίζοντας ότι δεν έχει συναφθεί εναντίον συγκεκριμένης χώρας. Η συμφωνία προβλέπει ότι ένοπλη επίθεση κατά ενός από τα τρία κράτη θα αντιμετωπίζεται ως επίθεση κατά όλων.
Όπως εξήγησε ο Τούρκος πρόεδρος, η υποστήριξη μεταξύ των συμβαλλόμενων χωρών μπορεί να λάβει τη μορφή ανταλλαγής πληροφοριών, υλικοτεχνικής βοήθειας και παροχής πυρομαχικών. Σε περίπτωση σοβαρής απειλής, ανέφερε ότι θα μπορούσε να εξεταστεί και πιο εκτεταμένη στρατιωτική συνδρομή. Η Άγκυρα παρουσιάζει τη συμφωνία ως μέσο ενίσχυσης της περιφερειακής σταθερότητας.
Η Τουρκία ανάμεσα σε Ανατολή και Δύση
Ο Ερντογάν επέμεινε ότι η χώρα του δεν πρέπει να υποχρεωθεί να επιλέξει μεταξύ Δύσης και Ανατολής. Δήλωσε ότι η Τουρκία θα διατηρήσει τη θέση της στο ΝΑΤΟ, συνεχίζοντας ταυτόχρονα να αναπτύσσει σχέσεις με την Κίνα και με οργανισμούς πέρα από το δυτικό πλαίσιο.
Κατά την εκτίμησή του, το παγκόσμιο κέντρο ισχύος μετατοπίζεται και εμφανίζονται νέα κέντρα επιρροής. Σε αυτό το περιβάλλον ενέταξε και το αίτημά του για μεταρρύθμιση του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, ώστε η σύνθεσή του να αντανακλά καλύτερα τις διεθνείς ισορροπίες.
Ο Τούρκος πρόεδρος παρουσίασε τη γεωγραφική θέση της χώρας του, ανάμεσα στην Ευρώπη, την Ασία και τη Μέση Ανατολή, ως πλεονέκτημα για την εξωτερική της πολιτική. Το μήνυμα που θέλησε να εκπέμψει είναι ότι η Άγκυρα θα διατηρεί τις δυτικές της συμμαχίες, διεκδικώντας παράλληλα ανεξάρτητο ρόλο στις περιφερειακές και διεθνείς εξελίξεις.
