Σε πολιτική συμφωνία για την επιβολή κυρώσεων σε βάρος της Τουρκίας για τις παράνομες γεωτρήσεις στην Κυπριακή ΑΟΖ αναμένεται να καταλήξουν οι χώρες-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, παρότι η Άγκυρα θεωρούσε δεδομένο ότι κάποια κράτη-μέλη δεν θα συναινούσαν.
Σύμφωνα με ρεπορτάζ της κυπριακής εφημερίδας «Φιλελεύθερος», είναι «θέμα ωρών» η κατάληξη των κρατών-μελών σε πολιτική συμφωνία, αναφορικά με την πρώτη λίστα στοχευμένων μέτρων της ΕΕ, για την επιβολή κυρώσεων σε συγκεκριμένα φυσικά πρόσωπα που διαδραματίζουν ρόλο στις έκνομες ενέργειες της Τουρκίας στις θαλάσσιες ζώνες της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Παράλληλα, επιδιώκεται μια διαδικασία «ασανσέρ», στο πλαίσιο της οποίας όσο συνεχίζονται οι τουρκικές παράνομες δραστηριότητες, άλλο τόσο θα «εμπλουτίζεται» η εν λόγω λίστα (και αντίθετα).
Οπως αναφέρει η εφημερίδα, τα προσεχή 24ωρα δρομολογείται πολιτική συμφωνία των κρατών-μελών, προκειμένου να ετοιμαστούν νομικές πράξεις, οι οποίες «θα αφορούν σε πρώτο χρόνο δύο υψηλόβαθμα επιχειρησιακά στελέχη» που διαδραματίζουν σημαίνοντα ρόλο στις έκνομες ενέργειες της Τουρκίας.
Η εν λόγω απόφαση αναμένεται να ληφθεί σε συνεδρία της αρμόδιας ομάδας εργασίας, Relex, προκειμένου να δρομολογηθούν άμεσα και εντός δύο περίπου εβδομάδων οι απαιτούμενες νομικές πράξεις, μέσω των οποίων θα επιβληθεί στα «δύο υψηλόβαθμα επιχειρησιακά στελέχη» πάγωμα περιουσιακών στοιχείων που ενδεχομένως διαθέτουν στην ΕΕ και απαγόρευση εισόδου σε όλη την ευρωπαϊκή επικράτεια.
Η στάση της Άγκυρας
Οι δρομολογούμενες εξελίξεις είναι αποτέλεσμα μιας εξαιρετικά δύσκολης διαδικασίας, όπως επανειλημμένα είχε επισημάνει ο «Φιλελεύθερος». Κυρίως λόγω της κινητοποίησης της Άγκυρας αλλά και του ίδιου του Ταγίπ Ερντογάν, ο οποίος δεν δίστασε να προειδοποιήσει κράτη-μέλη αλλά και τις Βρυξέλλες με «αντίμετρα» εάν και εφόσον τοποθετηθούν ονόματα στη λίστα κυρώσεων.
Ως αποτέλεσμα των προειδοποιήσεων αυτών, ο πρόεδρος Ερντογάν και το τουρκικό ΥΠΕΞ εμφανίζονταν μάλιστα βέβαιοι ότι η λίστα κυρώσεων της Λευκωσίας «θα παραμείνει κενή» (μόνο ως empty annex). Η κυβέρνησης της Άγκυρας θεωρούσε δε ως δεδομένο ότι κάποια κράτη-μέλη δεν θα συναινούσαν προς τη κατεύθυνση τοποθέτησης ονομάτων στη λίστα, δεδομένης και της εξάρτησης της ΕΕ από την Τουρκία για το προσφυγικό/μεταναστευτικό.
Στην παρούσα φάση που διανύουμε, τα δύο ονόματα «υψηλόβαθμων επιχειρησιακών στελεχών» μπορούν να θεωρηθούν αρκετά για να αναχαιτίσουν τις τουρκικές έκνομες δραστηριότητες; Προφανέστατα, όχι. Άλλωστε, ουδείς μπορεί να ισχυριστεί ότι αποτελούν απάντηση στις έκνομες δραστηριότητες της Τουρκίας και στην κλιμάκωσή τους στις θαλάσσιες ζώνες της Κύπρου. Δεν παύουν, ωστόσο, να «κάνουν μια αρχή», προσδίδοντας πλέον ουσία στο ζήτημα των στοχευμένων μέτρων νομικών και φυσικών προσώπων που συμβάλλουν στις έκνομες ενέργειες της Τουρκίας. Και συνεπώς, επιτρέπουν την οικοδόμηση νέου κύκλου νομικών μέτρων, στη βάση υφιστάμενων προτάσεων που εκκρεμούν, καθώς και νέων εισηγήσεων.
Όπως δε είμαστε σε θέση να γνωρίζουμε, ήδη στο παρασκήνιο συζητούνται διάφορες ιδέες για ενίσχυση του πλαισίου μέτρων κατά της Τουρκίας, εάν και εφόσον η υποψήφια χώρα συνεχίσει την πρακτική των έκνομων ενεργειών στις θαλάσσιες ζώνες της Κυπριακής Δημοκρατίας. Διευκρινίζεται ότι η αρχική εισήγηση της Λευκωσίας για την τοποθέτηση στη λίστα πέντε φυσικών προσώπων και δύο νομικών οντοτήτων, εξακολουθεί να βρίσκεται στο τραπέζι της ΕΕ και δεν έχει αποσυρθεί.
Η δρομολογούμενη επιβολή στοχευμένων μέτρων κατά «δύο υψηλόβαθμων επιχειρησιακών στελεχών» που διαδραματίζουν σημαίνοντα ρόλο στις έκνομες ενέργειες της Τουρκίας στην κυπριακή ΑΟΖ, πιστώνεται στο υπουργείο Εξωτερικών και στον Νίκο Χριστοδουλίδη. Το τελευταίο διάστημα, δεν ήταν λίγες οι φορές που ο Νίκος Χριστοδουλίδης αναγκάστηκε να σηκώσει το τηλέφωνο και να μιλήσει με αξιωματούχους της ΕΕ. και ομολόγους του, προκειμένου να αρθούν επιφυλάξεις συγκεκριμένων κρατών-μελών, ενώ σημαντική συμβολή είχε και η Μόνιμη Αντιπροσωπεία της Κύπρου στην ΕΕ.
Δείτεκαι αυτά
Άλλωστε αρκετοί εταίροι της Κύπρου είχαν εισπράξει προειδοποιήσεις από τον Ερντογάν, με φόντο το προσφυγικό/μεταναστευτικό και όχι μόνον, προκειμένου να μην συναινέσουν στην επιβολή στοχευμένων μέτρων. «Κανείς στη λίστα», ήταν το μήνυμα που έφτανε από την Άγκυρα προς τις Βρυξέλλες και προς συγκεκριμένα κράτη-μέλη, προκαλώντας σοβαρές επιπλοκές στη διαδικασία.
Ωστόσο, το δρομολογούμενο αποτέλεσμα της ενεργοποίησης της λίστας κυρώσεων, με τη συμπερίληψη «σε πρώτο χρόνο» των ονομάτων «δύο υψηλόβαθμων επιχειρησιακών στελεχών», αλλάζει τα δεδομένα και τείνει να δημιουργήσει ένα σημαντικό προηγούμενο, το οποίο οφείλει να αξιοποιήσει η Λευκωσία.
Τα επόμενα βήματα
Η δρομολογούμενη πολιτική συμφωνία για επιβολή στοχευμένων μέτρων, σε πρώτο χρόνο, κατά «δύο υψηλόβαθμων επιχειρησιακών στελεχών» που διαδραματίζουν ρόλο στις έκνομες ενέργειες της Τουρκίας, θα ενεργοποιήσει εκ των πραγμάτων μια διαδικασία σε τέσσερα στάδια:
1. Με την πολιτική απόφαση, η ομάδα εργασίας Relex θα εξουσιοδοτεί τη Νομική Υπηρεσία του Συμβουλίου και την ΕΥΕΔ να ετοιμάσουν τις απαραίτητες νομικές πράξεις, εισάγοντας στο «παράρτημα» τα ονόματα των δύο «υψηλόβαθμων επιχειρησιακών στελεχών». Παράλληλα, η Κομισιόν θα περιλάβει το παράρτημα με τα ονόματα στον εφαρμοστικό κανονισμό.
2. Αφού τα δύο αυτά κείμενα ετοιμαστούν, εν συνεχεία (σ.σ. μετά από 10 περίπου μέρες) θα τεθούν ενώπιον της Relex προκειμένου να συζητηθούν και να συμφωνηθούν.
3. Αμέσως μετά παραπέμπονται στην Επιτροπή Μονίμων Αντιπροσώπων, Coreper προς έγκριση, με τυπική διαδικασία και χωρίς ουσιαστική συζήτηση.
4. Το τελευταίο στάδιο είναι επίσης τυπικό προκειμένου η απόφαση να εξασφαλίσει πολιτική υιοθέτηση, από οποιοδήποτε Συμβούλιο της ΕΕ, ως σημείο Α, δηλαδή χωρίς ουσιαστική συζήτηση. Όταν οι νομικές πράξεις υιοθετηθούν, δημοσιοποιούνται και παράλληλα ενημερώνονται τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα της Ε.Ε. (για ενδεχόμενο πάγωμα περιουσιακών στοιχείων), καθώς και οι τελωνειακές και αστυνομικές αρχές των κρατών-μελών (για απαγόρευση εισόδου στην ευρωπαϊκή επικράτεια των προσώπων που τοποθετούνται στη λίστα).
Συνολικά, η διαδικασία αυτή δύναται να ολοκληρωθεί από 2-3 εβδομάδες, μετά τη λήψη της πολιτικής απόφασης, η οποία όπως προαναφέραμε, αναμένεται να ληφθεί τα προσεχή εικοσιτετράωρα.
Σημειώνεται ότι στη βάση των εγκεκριμένων νομικών πράξεων, από τα κράτη-μέλη, παρέχονται οι εξής δύο δυνατότητες επιβολής στοχευμένων μέτρων, στην περίπτωση των έκνομων ενεργειών της Τουρκίας:
