Η Κυπριακή Δημοκρατία καταγγέλλει ότι το έργο σχεδιάζεται χωρίς τη συγκατάθεσή της και παραβιάζει τα κυριαρχικά της δικαιώματα. Με επιστολή προς τον ΟΗΕ ζητά να σταλεί σαφές μήνυμα στην Άγκυρα και να διακοπούν όλες οι σχετικές δραστηριότητες.
Επίσημη καταγγελία στον ΟΗΕ για το μνημόνιο κατασκευής υποθαλάσσιου αγωγού φυσικού αερίου μεταξύ της Τουρκίας και των Κατεχομένων υπέβαλε η Κυπριακή Δημοκρατία.
Την επιστολή απέστειλε η Μόνιμη Αντιπρόσωπος της Κύπρου στον ΟΗΕ Μαρία Μιχαήλ, χαρακτηρίζοντας το μνημόνιο παράνομο και χωρίς οποιαδήποτε νομική ισχύ.
Η συμφωνία υπογράφηκε στις 10 Ιουλίου 2026 και αφορά την κατασκευή αγωγού διπλής κατεύθυνσης, ο οποίος προβλέπεται να συνδέσει την Τουρκία με τις κατεχόμενες περιοχές της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Έρευνες με το Oruç Reis και ακόμη τρία σκάφη
Σύμφωνα με την επιστολή, οι προπαρασκευαστικές εργασίες φαίνεται ότι έχουν ήδη ξεκινήσει. Στις 21 Ιουλίου 2026 η Τουρκία εξέδωσε ναυτιλιακή προειδοποίηση για προκαταρκτικές έρευνες σχετικά με το έργο.
Στις εργασίες προβλέπεται να συμμετάσχουν τα ερευνητικά σκάφη Oruç Reis, Denar Explorer, Denar Pathfinder και Denar Surveyor.
Η Λευκωσία αναγνωρίζει ότι οι αρχικές δραστηριότητες φέρονται να πραγματοποιούνται εντός των τουρκικών χωρικών υδάτων. Υποστηρίζει, ωστόσο, ότι αποκαλύπτουν την πρόθεση της Άγκυρας να προχωρήσει στην υλοποίηση του αγωγού.
Η Κυπριακή Δημοκρατία τονίζει ότι η διοίκηση στα Κατεχόμενα δεν διαθέτει διεθνή νομική προσωπικότητα και, συνεπώς, δεν έχει αρμοδιότητα να συνάπτει συμφωνίες ή να εγκρίνει έργα που επηρεάζουν το έδαφος, τα χωρικά ύδατα, την ΑΟΖ και την υφαλοκρηπίδα της Κύπρου.
Υπενθυμίζει επίσης τα ψηφίσματα 541 του 1983 και 550 του 1984 του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, με τα οποία η αποσχιστική οντότητα χαρακτηρίζεται νομικά άκυρη και καλούνται τα κράτη να μην την αναγνωρίσουν ή τη διευκολύνουν.
«Παραβίαση της κυριαρχίας της Κυπριακής Δημοκρατίας»
Στην επιστολή επισημαίνεται ότι ο αγωγός και οι συναφείς υποδομές σχεδιάζονται χωρίς την άδεια της νόμιμης κυβέρνησης της Κύπρου.
Δείτεκαι αυτά
«Η επιχειρούμενη από την Τουρκία υλοποίηση του υποθαλάσσιου αγωγού φυσικού αερίου, μαζί με κάθε συναφές υπεράκτιο και χερσαίο έργο υποδομής, πραγματοποιείται χωρίς την άδεια και τη συγκατάθεση της Κυβέρνησης της Κυπριακής Δημοκρατίας», αναφέρεται χαρακτηριστικά.
Η Λευκωσία υποστηρίζει ότι η διέλευση του αγωγού από τα χωρικά ύδατα και την ΑΟΖ ή την υφαλοκρηπίδα της παραβιάζει τα δικαιώματά της ως παράκτιου κράτους. Επικαλείται σχετικά τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας και τους κανόνες του εθιμικού διεθνούς δικαίου.
Καταγγελία για μόνιμη σύνδεση των Κατεχομένων με την Τουρκία
Η Κυπριακή Δημοκρατία εκτιμά ότι το έργο δεν αποτελεί απλώς μια ενεργειακή υποδομή. Το εντάσσει σε μια ευρύτερη πολιτική της Άγκυρας για τη δημιουργία τετελεσμένων και τη μόνιμη σύνδεση των Κατεχομένων με την Τουρκία.
Σημειώνει ότι είχε προηγηθεί η κατασκευή υποθαλάσσιου αγωγού μεταφοράς νερού, υποστηρίζοντας ότι τα έργα αυτά αυξάνουν την πολιτική και οικονομική εξάρτηση των Κατεχομένων από την Τουρκία.
Παράλληλα, διατυπώνει την εκτίμηση ότι ο αγωγός διπλής κατεύθυνσης θα μπορούσε μελλοντικά να χρησιμοποιηθεί για τη μεταφορά φυσικού αερίου από θαλάσσιες περιοχές στις οποίες η Κυπριακή Δημοκρατία ασκεί κυριαρχία και κυριαρχικά δικαιώματα.
Η Λευκωσία συνδέει την υπόθεση και με τις τουρκικές γεωτρητικές και σεισμικές έρευνες που πραγματοποιήθηκαν στην κυπριακή ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδα την περίοδο 2019–2020.
Αίτημα στον ΟΗΕ για παρέμβαση προς την Άγκυρα
Η επιστολή επισημαίνει ότι η νέα εξέλιξη σημειώνεται σε μια ιδιαίτερα ευαίσθητη περίοδο, κατά την οποία συνεχίζονται οι προσπάθειες επανέναρξης των διαπραγματεύσεων για το Κυπριακό.
Η Κυπριακή Δημοκρατία ζητά από τον ΟΗΕ να καλέσει την Τουρκία να σεβαστεί το διεθνές δίκαιο, την κυριαρχία και τη δικαιοδοσία της Κύπρου. Παράλληλα, ζητά να μην υλοποιηθεί το μνημόνιο και να τερματιστεί κάθε συναφής δραστηριότητα.
«Τέτοιες μονομερείς ενέργειες, ιδίως όταν συνοδεύονται από προκλητικές δηλώσεις και απόπειρες δημιουργίας νέων τετελεσμένων, δεν συμβάλλουν στην ειρήνη, τη σταθερότητα ή τη συμφιλίωση», τονίζεται στην επιστολή.
