Νέα στοιχεία για μια κρίσιμη απόφαση των Ηνωμένων Πολιτειών φέρνει στο φως δημοσίευμα του Axios, σύμφωνα με το οποίο η Ουάσιγκτον είχε απορρίψει πριν από μήνες την πρόταση της Ουκρανίας να μοιραστεί την εμπειρία και την τεχνολογία της για την αντιμετώπιση των ιρανικής κατασκευής επιθετικών drones.
Η αποκάλυψη αφορά την περίοδο του περασμένου καλοκαιριού, όταν Ουκρανοί αξιωματούχοι παρουσίασαν στις ΗΠΑ ένα ολοκληρωμένο σχέδιο για την καταπολέμηση των drone τύπου Shahed, τα οποία χρησιμοποιούνται ευρέως τόσο από τη Ρωσία στον πόλεμο της Ουκρανίας όσο και από το Ιράν και συμμάχους του στη Μέση Ανατολή.
Σύμφωνα με τις πληροφορίες, η ουκρανική πλευρά είχε ετοιμάσει λεπτομερή παρουσίαση προς αμερικανούς αξιωματούχους, εξηγώντας πώς οι τεχνολογίες και οι τακτικές που έχουν αναπτυχθεί στο πεδίο της μάχης θα μπορούσαν να προστατεύσουν αμερικανικές δυνάμεις και συμμαχικές βάσεις σε ένα πιθανό σενάριο σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή.
Παρά την πρόταση, η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ δεν προχώρησε στην αξιοποίηση της ουκρανικής τεχνογνωσίας. Η απόφαση αυτή, σύμφωνα με δύο αμερικανούς αξιωματούχους που μίλησαν στο Axios, θεωρείται σήμερα μία από τις σημαντικότερες λανθασμένες εκτιμήσεις σε τακτικό επίπεδο μετά την έναρξη των αμερικανικών βομβαρδισμών κατά του Ιράν στα τέλη Φεβρουαρίου.
Τα φθηνά επιθετικά drone Shahed του Ιράν έχουν προκαλέσει σοβαρά προβλήματα στις αμερικανικές δυνάμεις στην περιοχή. Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, οι επιθέσεις με τέτοια drones συνδέονται με τον θάνατο επτά Αμερικανών στρατιωτικών, ενώ η αναχαίτισή τους έχει κοστίσει εκατομμύρια δολάρια στις ΗΠΑ και στους συμμάχους τους.
Η Ουκρανία θεωρείται σήμερα η χώρα με τη μεγαλύτερη εμπειρία στον κόσμο στην αντιμετώπιση των συγκεκριμένων drones, καθώς η Ρωσία χρησιμοποιεί μαζικά τα ίδια συστήματα στον πόλεμο εναντίον της. Τα Shahed που αγοράστηκαν από το Ιράν μετονομάστηκαν από τη Μόσχα σε Geran και παράγονται σε μεγάλους αριθμούς για χρήση στο ουκρανικό μέτωπο.
Στο πλαίσιο αυτής της εμπειρίας, το Κίεβο έχει αναπτύξει σειρά χαμηλού κόστους συστημάτων αναχαίτισης, μεταξύ των οποίων και ειδικά drone που μπορούν να καταρρίπτουν εχθρικά UAV. Σε συνάντηση που πραγματοποιήθηκε στον Λευκό Οίκο τον Αύγουστο, ο πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι παρουσίασε προσωπικά στον Ντόναλντ Τραμπ την πρόταση συνεργασίας.
Η ουκρανική παρουσίαση περιλάμβανε ακόμη και χάρτη της Μέσης Ανατολής, με προειδοποίηση ότι το Ιράν εξελίσσει συνεχώς τον σχεδιασμό των Shahed για επιθέσεις μίας κατεύθυνσης. Παράλληλα προτάθηκε η δημιουργία ειδικών «κέντρων μάχης drone» σε χώρες όπως η Τουρκία, η Ιορδανία και κράτη του Περσικού Κόλπου, όπου βρίσκονται σημαντικές αμερικανικές στρατιωτικές βάσεις.
Σύμφωνα με Ουκρανό αξιωματούχο, ο Τραμπ είχε ζητήσει από την ομάδα του να εξετάσει την πρόταση, ωστόσο τελικά δεν προχώρησε καμία πρωτοβουλία. Ένας Αμερικανός αξιωματούχος που είχε δει την παρουσίαση επιβεβαίωσε ότι η πρόταση είχε παρουσιαστεί στην κυβέρνηση, αλλά φαίνεται πως δεν αξιολογήθηκε ως προτεραιότητα.
Η στάση αυτή φαίνεται ότι άλλαξε πρόσφατα, καθώς οι επιθέσεις με ιρανικά drones αποδείχθηκαν πιο έντονες από τις αρχικές εκτιμήσεις. Σύμφωνα με πληροφορίες που επικαλείται η εφημερίδα New York Times, οι ΗΠΑ ζήτησαν τελικά από τον Ζελένσκι βοήθεια για την αντιμετώπιση των συγκεκριμένων απειλών.
Αμερικανοί αξιωματούχοι υποστηρίζουν πάντως ότι η συνολική απόδοση των αμερικανικών δυνάμεων στην περιοχή παραμένει υψηλή. Όπως ανέφερε εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου, η συντριπτική πλειονότητα των ιρανικών πυραύλων και drones έχει αναχαιτιστεί, ενώ οι απώλειες των επτά Αμερικανών στρατιωτικών είναι πολύ χαμηλότερες από τις αρχικές εκτιμήσεις που έκαναν λόγο για δεκάδες θύματα.
Παράλληλα, οι Ηνωμένες Πολιτείες ανακοίνωσαν σχέδια ανάπτυξης νέων συστημάτων αναχαίτισης drone, όπως το πρόγραμμα Merops, ενώ στο Πεντάγωνο εντείνεται η προσπάθεια ενίσχυσης των δυνατοτήτων στον τομέα των μη επανδρωμένων συστημάτων.
Το ζήτημα έχει και οικονομική διάσταση. Ένα ιρανικό drone Shahed κοστίζει περίπου 20.000 έως 50.000 δολάρια, ενώ συχνά καταρρίπτεται με πυρομαχικά που κοστίζουν πολλαπλάσια ποσά. Για τον λόγο αυτόν, οι ουκρανικές λύσεις χαμηλού κόστους θεωρούνται ιδιαίτερα ελκυστικές για τον αμερικανικό στρατό.
Τα Ουκρανικά drones θα σώσουν την Παρτίδα στο πόλεμο του Ιράν;
