Οι ΗΠΑ κλιμακώνουν την πίεση στο Ιράν, βάζοντας στο στόχαστρο 17 δεξαμενόπλοια που η Ουάσιγκτον εντάσσει στον λεγόμενο ιρανικό «σκιώδη στόλο». Τα συγκεκριμένα πλοία φέρονται να χρησιμοποιήθηκαν για τη μεταφορά εκατομμυρίων βαρελιών ιρανικού αργού πετρελαίου, πετρελαϊκών και πετροχημικών προϊόντων προς αγορές της Νότιας και Ανατολικής Ασίας.
Η νέα δέσμη κυρώσεων ανακοινώθηκε στις 8 Οκτωβρίου 2026 από το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών, στο πλαίσιο της επιχείρησης οικονομικής απομόνωσης της Τεχεράνης. Στο πακέτο περιλαμβάνονται τόσο τα πλοία όσο και εταιρείες που συνδέονται με τη διαχείριση και την ιδιοκτησία τους.
Στο στόχαστρο 17 πλοία του ιρανικού «σκιώδους στόλου»
Σύμφωνα με τα στοιχεία που ανακοίνωσαν οι αμερικανικές αρχές, τα 17 πλοία είναι εγγεγραμμένα σε περισσότερες από δώδεκα διαφορετικές δικαιοδοσίες και συνδέονται με ένα σύνθετο δίκτυο εταιρειών.
Η Ουάσιγκτον υποστηρίζει ότι το συγκεκριμένο σύστημα χρησιμοποιείται από την Τεχεράνη για να περιορίζει την αποτελεσματικότητα των κυρώσεων και να συνεχίζει τις εξαγωγές ενεργειακών προϊόντων.
Στη λίστα περιλαμβάνονται δεξαμενόπλοια μεταφοράς αργού πετρελαίου, υγραερίου, χημικών και άλλων πετρελαϊκών προϊόντων.
Μεταξύ αυτών βρίσκεται το SHENZHEN, με αριθμό IMO 9276561, το οποίο σύμφωνα με τις αμερικανικές αρχές έχει μεταφέρει περισσότερα από 3,5 εκατομμύρια βαρέλια ιρανικού αργού πετρελαίου από τον Νοέμβριο του 2025.
Το TINA 5, με αριθμό IMO 9237761, φέρεται να μετέφερε περισσότερα από 1,5 εκατομμύρια βαρέλια ιρανικού αργού μόνο τον Αύγουστο του 2026.
Σημαντικές ποσότητες αποδίδονται επίσης στο STARWAY, με αριθμό IMO 9273246, το οποίο φέρεται να έχει μεταφέρει περισσότερα από 3 εκατομμύρια βαρέλια ιρανικής νάφθας από το 2025.
Από Ιράν προς Κίνα, Ινδία και άλλες ασιατικές αγορές
Οι διαδρομές που περιγράφονται από τις αμερικανικές αρχές δείχνουν ότι σημαντικό μέρος των φορτίων κατευθυνόταν προς αγορές της Ασίας.
Το G SPRING, με αριθμό IMO 9040118, φέρεται να έχει μεταφέρει στην Κίνα ποσότητα ιρανικού υγραερίου που αντιστοιχεί σε περισσότερα από 1 εκατομμύριο βαρέλια από το 2021.
Το KANHA, με αριθμό IMO 9308766, φέρεται να έχει μεταφέρει περισσότερα από 3 εκατομμύρια βαρέλια ιρανικού μαζούτ υψηλής περιεκτικότητας σε θείο προς λιμάνια της Μέσης Ανατολής και της Ινδίας.
Παράλληλα, το KING CHAIN, με αριθμό IMO 9277761, κατηγορείται ότι μετέφερε αρκετά εκατομμύρια βαρέλια ιρανικής μεθανόλης προς την Κίνα από το 2023.
Στη λίστα βρίσκονται ακόμη τα PARITOSH, BITU, GAS LUCKY, POLAR, MACKEREL, GAS MARAKUA, ZIXUAN, AVA 6, SOGL, NOBLE SEA και EXFLAME.
Τι προβλέπουν οι αμερικανικές κυρώσεις
Οι κυρώσεις επιβλήθηκαν βάσει του εκτελεστικού διατάγματος 13902, το οποίο αφορά, μεταξύ άλλων, τον πετρελαϊκό τομέα του Ιράν.
Περιουσιακά στοιχεία και οικονομικά συμφέροντα των προσώπων και εταιρειών που έχουν ενταχθεί στο καθεστώς κυρώσεων και βρίσκονται στις ΗΠΑ ή τελούν υπό τον έλεγχο Αμερικανών προσώπων δεσμεύονται και πρέπει να δηλώνονται στην αρμόδια αμερικανική υπηρεσία.
Οι περιορισμοί επεκτείνονται επίσης σε εταιρείες που ανήκουν άμεσα ή έμμεσα, σε ποσοστό 50% ή περισσότερο, σε ένα ή περισσότερα πρόσωπα που βρίσκονται υπό κυρώσεις.
Παράλληλα, προβλέπεται κίνδυνος επιβολής δευτερογενών κυρώσεων σε ξένα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα που πραγματοποιούν ή διευκολύνουν σημαντικές συναλλαγές για λογαριασμό προσώπων που έχουν ενταχθεί στις σχετικές λίστες.
Η Ουάσιγκτον μιλά για εξουδετέρωση του μεγαλύτερου μέρους του δικτύου
Το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών υποστηρίζει ότι με τη νέα κίνηση «εξουδετερώνεται η μεγάλη πλειονότητα» του εναπομείναντος δικτύου του ιρανικού «σκιώδους στόλου».
Πρόκειται για εκτίμηση της αμερικανικής κυβέρνησης και όχι για ανεξάρτητα επιβεβαιωμένο αποτέλεσμα της επιβολής των νέων κυρώσεων.
Ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ, Σκοτ Μπέσεντ, δήλωσε ότι η Ουάσιγκτον επιχειρεί να στερήσει από την Τεχεράνη τα έσοδα που, σύμφωνα με τις ΗΠΑ, χρησιμοποιούνται για τη χρηματοδότηση των δραστηριοτήτων της στην περιοχή.
Οι αμερικανικές αρχές προειδοποιούν παράλληλα ότι θα συνεχίσουν να παρακολουθούν τις αλλαγές στο δίκτυο, καθώς πλοία μπορούν να αλλάζουν ιδιοκτησία, εταιρεία διαχείρισης, σημαία ή άλλες πληροφορίες που δυσκολεύουν την παρακολούθησή τους.
