Οι ΗΠΑ βρίσκονται σε κατάσταση αυξημένου στρατιωτικού συναγερμού ενόψει πιθανής επίθεσης στο Ιράν, καθώς ο Ντόναλντ Τραμπ έδωσε προθεσμία περίπου δύο εβδομάδων για την επίτευξη συμφωνίας με την Τεχεράνη, προειδοποιώντας ότι διαφορετικά «θα συμβούν πολύ κακά πράγματα». Η εξέλιξη εντάσσεται σε ένα ιδιαίτερα τεταμένο γεωπολιτικό περιβάλλον, με τις αμερικανικές δυνάμεις να ενισχύουν την παρουσία τους στην ευρύτερη περιοχή του Περσικού Κόλπου και του Ινδικού Ωκεανού.
Σύμφωνα με δημοσίευμα της The Wall Street Journal, το οποίο επιβεβαίωσε ο Ντόναλντ Τραμπ, εξετάζεται το ενδεχόμενο ενός περιορισμένου αρχικού πλήγματος κατά στρατιωτικών ή κυβερνητικών εγκαταστάσεων στο Ιράν. Στόχος ενός τέτοιου σεναρίου θα ήταν η άσκηση πίεσης για επίτευξη συμφωνίας, με ένα δεύτερο στάδιο –εφόσον δεν υπάρξει συμμόρφωση– να περιλαμβάνει ευρύτερη στρατιωτική επιχείρηση.
Η αμερικανική στρατιωτική κινητικότητα συνδέεται με το ενδεχόμενο ενεργοποίησης δυνάμεων που ήδη επιχειρούν στην περιοχή, συμπεριλαμβανομένων αεροπλανοφόρων και μαχητικών αεροσκαφών. Το αεροπλανοφόρο USS Abraham Lincoln, κλάσης Nimitz, έχει ήδη πραγματοποιήσει επιχειρήσεις στον Ινδικό Ωκεανό, με μαχητικά F-18G Growler να απονηώνονται σε ασκήσεις ετοιμότητας.
Δείτεκαι αυτά
Από την πλευρά της Τεχεράνης, η αντίδραση ήταν άμεση. Ο Ιρανός πρεσβευτής στον ΟΗΕ, Αμίρ Σαΐντ Ιραβανί, απέστειλε επιστολή στον Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών ζητώντας να σταματήσουν οι αμερικανικές απειλές και προειδοποιώντας ότι οποιαδήποτε στρατιωτική ενέργεια θα είχε «καταστροφικές συνέπειες» για την περιφερειακή και διεθνή ασφάλεια. Παράλληλα, τόνισε ότι «όλες οι βάσεις και τα περιουσιακά στοιχεία των εχθρικών δυνάμεων στην περιοχή θα αποτελέσουν νόμιμους στόχους» σε περίπτωση ιρανικής απάντησης.
Ανοιχτό παραμένει το εύρος των έμμεσων διαπραγματεύσεων μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης. Δεν έχει διευκρινιστεί αν οι συνομιλίες αφορούν αποκλειστικά το πυρηνικό πρόγραμμα ή επεκτείνονται και στο βαλλιστικό πυραυλικό οπλοστάσιο του Ιράν. Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί, διέψευσε ότι η Ουάσιγκτον απαιτεί πλήρη παύση του εμπλουτισμού ουρανίου, προσθέτοντας ότι εντός δύο έως τριών ημερών θα παρουσιαστεί προσχέδιο συμφωνίας.
Η στρατηγική επιλογή ενός «περιορισμένου πλήγματος» θα μπορούσε να λειτουργήσει ως μέσο πίεσης χωρίς άμεση γενικευμένη σύρραξη. Ωστόσο, η εμπειρία της Μέσης Ανατολής δείχνει ότι τέτοιες κινήσεις ενδέχεται να οδηγήσουν σε ταχεία κλιμάκωση, ειδικά αν υπάρξουν αντίποινα εναντίον αμερικανικών βάσεων στον Περσικό Κόλπο ή συμμάχων των ΗΠΑ στην περιοχή.
Για την Ευρώπη και την Ανατολική Μεσόγειο, μια ενδεχόμενη στρατιωτική σύγκρουση θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρές επιπτώσεις στις ενεργειακές ροές, στις θαλάσσιες μεταφορές και στις τιμές του πετρελαίου. Η γεωπολιτική αστάθεια στον Περσικό Κόλπο επηρεάζει άμεσα την παγκόσμια οικονομία, ενώ αυξάνει τον κίνδυνο εμπλοκής περιφερειακών δυνάμεων.
Το επόμενο δεκαπενθήμερο θεωρείται κρίσιμο. Είτε θα υπάρξει διπλωματική αποκλιμάκωση μέσω συμφωνίας, είτε η περιοχή θα εισέλθει σε νέα φάση στρατιωτικής έντασης με απρόβλεπτες συνέπειες.
