Ξεκάθαρο μήνυμα ότι το πυραυλικό πρόγραμμα του Ιράν δεν αποτελεί αντικείμενο διαπραγμάτευσης έστειλε η Τεχεράνη, παρά τις συνεχιζόμενες –έστω και έμμεσες– επαφές με τις Ηνωμένες Πολιτείες, οι οποίες μέχρι στιγμής δεν έχουν αποφέρει ορατό πολιτικό αποτέλεσμα.
Ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί, δήλωσε ότι το ζήτημα των βαλλιστικών πυραύλων συνδέεται άμεσα με την άμυνα της χώρας και δεν συζητήθηκε –ούτε πρόκειται να συζητηθεί– στο πλαίσιο των συνομιλιών με την Ουάσινγκτον. Όπως τόνισε σε συνέντευξή του στο Al Jazeera, το πυραυλικό πρόγραμμα «δεν ήταν ποτέ διαπραγματεύσιμο».
Οι δηλώσεις Αραγτσί έγιναν μετά τις έμμεσες επαφές Ιράν–ΗΠΑ στην πρωτεύουσα του Ομάν, Μουσκάτ, τις οποίες ο Ιρανός ΥΠΕΞ χαρακτήρισε «ένα καλό ξεκίνημα», επισημαίνοντας ωστόσο ότι «υπάρχει ακόμη πολύς δρόμος για να χτιστεί εμπιστοσύνη». Ο ίδιος ανέφερε μάλιστα ότι, παρά τον έμμεσο χαρακτήρα των συνομιλιών, «εμφανίστηκε η ευκαιρία να σφίξω το χέρι της αμερικανικής αντιπροσωπείας».
Δείτεκαι αυτά
Απειλές και κυρώσεις στον απόηχο των συνομιλιών
Παρά το σχετικά θετικό κλίμα που επιχείρησαν να εκπέμψουν και οι δύο πλευρές, η πραγματικότητα παραμένει σκληρή. Ο Αραγτσί προειδοποίησε ότι σε περίπτωση αμερικανικής επίθεσης σε ιρανικό έδαφος, η Τεχεράνη θα στοχοποιήσει αμερικανικές στρατιωτικές βάσεις στη Μέση Ανατολή, υπογραμμίζοντας ότι η αποτρεπτική ισχύς της χώρας δεν τίθεται υπό αμφισβήτηση.
Την ίδια ώρα, ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, αν και χαρακτήρισε τις συνομιλίες «πολύ καλές», υπέγραψε εκτελεστικό διάταγμα που προβλέπει την επιβολή νέων δασμών και κυρώσεων σε χώρες και εταιρείες που συνεχίζουν εμπορικές συναλλαγές με το Ιράν. Παράλληλα, οι ΗΠΑ ανακοίνωσαν νέο πακέτο κυρώσεων κατά ναυτιλιακών εταιρειών και πλοίων, με στόχο τον περιορισμό των ιρανικών εξαγωγών πετρελαίου.
Σύμφωνα με διεθνή στοιχεία, πάνω από το ένα τέταρτο του εξωτερικού εμπορίου του Ιράν πραγματοποιείται με την Κίνα, γεγονός που καθιστά τις κυρώσεις έναν παράγοντα με σημαντικές οικονομικές αλλά και γεωπολιτικές προεκτάσεις.
«Αναφαίρετο δικαίωμα» ο εμπλουτισμός ουρανίου
Ο Ιρανός ΥΠΕΞ επανέλαβε ότι ο εμπλουτισμός ουρανίου αποτελεί «αναφαίρετο δικαίωμα» της χώρας και πρέπει να συνεχιστεί, αφήνοντας ωστόσο ανοιχτό το ενδεχόμενο μιας «καθησυχαστικής συμφωνίας» στο πυρηνικό πεδίο. «Το ιρανικό πυρηνικό ζήτημα μπορεί να επιλυθεί μόνο μέσω διαπραγματεύσεων», σημείωσε, ξεκαθαρίζοντας όμως ότι η Τεχεράνη απορρίπτει κάθε προσπάθεια διεύρυνσης της ατζέντας πέραν του πυρηνικού ζητήματος.
Η Ουάσινγκτον, με τη στήριξη του Ισραήλ, επιδιώκει να συμπεριληφθούν στις συνομιλίες τόσο το πυραυλικό πρόγραμμα όσο και η υποστήριξη του Ιράν σε ένοπλες οργανώσεις στην περιοχή – αιτήματα που η ιρανική πλευρά χαρακτηρίζει απαράδεκτα.
Αναλυτές εκτιμούν ότι οι συνομιλίες κινδυνεύουν να οδηγηθούν σε αδιέξοδο, καθώς και οι δύο πλευρές εμφανίζονται αμετακίνητες. Ο Αμπντουλάχ αλ-Σαΐτζι, ειδικός σε ζητήματα εξωτερικής πολιτικής των ΗΠΑ, επεσήμανε ότι η σκληρή στάση της Ουάσινγκτον ενισχύεται από τις πιέσεις του Ισραήλ, το οποίο θεωρεί ότι το Ιράν βρίσκεται σε αδύναμη θέση, ειδικά μετά τις αντικυβερνητικές διαδηλώσεις του περασμένου μήνα.
Σε αυτό το κλίμα, η αποστολή του αμερικανικού αεροπλανοφόρου USS Abraham Lincoln στη Μέση Ανατολή λειτουργεί ως σαφές μήνυμα στρατιωτικής αποτροπής, εντείνοντας παράλληλα τις ανησυχίες για νέα κλιμάκωση στην ήδη εύθραυστη περιοχή.
