Το ζήτημα του τουρκολιβυκού μνημονίου έθεσε ο Κυριάκος Μητσοτάκης στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, παρουσιάζοντας μάλιστα τον σχετικό χάρτη κατά τη διάρκεια της παρέμβασής του.
Ο πρωθυπουργός χαρακτήρισε τη συμφωνία Τουρκίας και Λιβύης για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών παράνομη και αυθαίρετη, υποστηρίζοντας ότι παραβιάζει θεμελιώδεις αρχές του Διεθνούς Δικαίου της Θάλασσας.
«Είναι παράνομο, είναι αυθαίρετο»
Μιλώντας στην ανοιχτή συζήτηση του Συμβουλίου Ασφαλείας με θέμα «Διατήρηση της διεθνούς ειρήνης και ασφάλειας: Αναδυόμενες τεχνολογίες και θαλάσσια ασφάλεια», ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναφέρθηκε ευθέως στο τουρκολιβυκό μνημόνιο.
«Το αποκαλούμενο τουρκολιβυκό μνημόνιο για οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών αποτελεί κατάφωρη παραβίαση των θεμελιωδών αρχών του Διεθνούς Δικαίου της Θάλασσας. Είναι παράνομο, είναι αυθαίρετο και αντιβαίνει στη γεωγραφία την ίδια», δήλωσε.
Ο χάρτης στο Συμβούλιο Ασφαλείας
Κατά την τοποθέτησή του, ο πρωθυπουργός παρουσίασε τον χάρτη της συμφωνίας, επισημαίνοντας ότι η χάραξη επιχειρεί να δημιουργήσει θαλάσσιο σύνορο μεταξύ Τουρκίας και Λιβύης παρακάμπτοντας τα ελληνικά νησιά που βρίσκονται ανάμεσα στις δύο χώρες.
«Η Τουρκία και η Λιβύη έχουν προσπαθήσει να χαράξουν ένα θαλάσσιο σύνορο μεταξύ τους, ωσάν να μην υπάρχουν τα ελληνικά νησιά που βρίσκονται ανάμεσα στις ακτές τους», ανέφερε.
Όπως πρόσθεσε, δεν πρόκειται για ακατοίκητες νησίδες, αλλά για περιοχές με «ακμάζουσες κοινότητες, με ιστορία αιώνων, δυναμικές οικονομίες, όπου ζουν εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι».
«Η γεωγραφία δεν μπορεί να ξαναγραφτεί»
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης υποστήριξε ότι η πραγματική γεωγραφική διάταξη της περιοχής και τα κυριαρχικά δικαιώματα των κρατών δεν μπορούν να παρακαμφθούν μέσω μονομερών χαράξεων.
«Η γεωγραφία δεν μπορεί να ξαναγραφτεί. Και τα κυριαρχικά δικαιώματα δεν μπορούν να διαγραφούν με το να χαράσσονται αυθαίρετες γραμμές σε έναν χάρτη», τόνισε.
Παράλληλα, σημείωσε ότι οι κανόνες του Διεθνούς Δικαίου δεν μπορούν να εφαρμόζονται επιλεκτικά ή να προσαρμόζονται στις επιδιώξεις μεμονωμένων κρατών.
«Ελλάδα και Λιβύη είναι φυσικοί γείτονες στη θάλασσα»
Ο πρωθυπουργός στάθηκε ιδιαίτερα στη γεωγραφική σχέση των χωρών της περιοχής, τονίζοντας ότι η Ελλάδα και η Λιβύη διαθέτουν αντικείμενες ακτές και, κατά συνέπεια, δικαίωμα να προχωρήσουν σε οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών μέσω συμφωνίας.
Αντίθετα, όπως υποστήριξε, Τουρκία και Λιβύη δεν διαθέτουν αντικείμενες ή παρακείμενες ακτές.
«Ωστόσο, έχουν επιχειρήσει να καθορίσουν ένα τεχνητό θαλάσσιο σύνορο μεταξύ τους. Αυτό είναι παράλογο. Δεν υπάρχει προηγούμενο για μια τέτοια διαγώνια οριοθέτηση», δήλωσε.
Η αναφορά στα δικαιώματα των νησιών
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναφέρθηκε επίσης στο καθεστώς των νησιών βάσει του Διεθνούς Δικαίου της Θάλασσας, υποστηρίζοντας ότι διαθέτουν δικαιώματα σε θαλάσσιες ζώνες, μεταξύ των οποίων υφαλοκρηπίδα και Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη.
«Το Διεθνές Δίκαιο είναι απολύτως σαφές: τα νησιά έχουν δικαίωμα σε θαλάσσιες ζώνες, συμπεριλαμβανομένης της υφαλοκρηπίδας και της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης, σύμφωνα με τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας», ανέφερε.
Πρόσθεσε ακόμη ότι καμία συμφωνία μεταξύ δύο κρατών δεν μπορεί, κατά την ελληνική θέση, να στερήσει από τρίτο κράτος τα κυριαρχικά του δικαιώματα ούτε να υπερισχύσει του Διεθνούς Δικαίου.
Δείτεκαι αυτά
Η αναφορά στην επικύρωση από τη λιβυκή Βουλή
Ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε και στην πρόσφατη επικύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης, υποστηρίζοντας ότι η εξέλιξη αυτή δεν μεταβάλλει τη νομική θέση της ελληνικής πλευράς απέναντι στη συμφωνία.
«Η πρόσφατη επικύρωσή του από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης δεν μπορεί να μετατρέψει ένα παράνομο μνημόνιο σε νόμιμη συμφωνία», δήλωσε.
Παράλληλα, προειδοποίησε ότι το μνημόνιο δεν μπορεί, σύμφωνα με την Αθήνα, να χρησιμοποιηθεί ως βάση για την αμφισβήτηση νόμιμων δραστηριοτήτων στη θάλασσα ή για την παρεμπόδιση στρατηγικών έργων συνδεσιμότητας στην περιοχή.
«Δεν μπορούμε να επιτρέψουμε οι αυθαίρετες θαλάσσιες διεκδικήσεις να αποτελέσουν εργαλεία παρεμπόδισης της οικονομικής ανάπτυξης και της ευημερίας μιας ολόκληρης περιοχής», κατέληξε.
