Οι εξελίξεις στο ουκρανικό ζήτημα λαμβάνουν δραματική τροπή, καθώς ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ ξεκαθάρισε ότι το σχέδιο των 28 σημείων που προτάθηκε στο Κίεβο δεν αποτελεί τελική εκδοχή. Παρά τις αρχικές διαβεβαιώσεις της Ουάσινγκτον προς Ουκρανούς και Ευρωπαίους αξιωματούχους ότι οι περιθώριες αλλαγών είναι ελάχιστες, ο Τραμπ ανέτρεψε τη γραμμή της κυβέρνησής του με μία μόνο φράση. Απαντώντας σε ερώτηση δημοσιογράφων, σημείωσε πως «ο πόλεμος πρέπει να τελειώσει είτε με τον έναν είτε με τον άλλον τρόπο», αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο αναθεώρησης του πλαισίου.
Την ίδια ώρα, το τελεσίγραφο προς τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι για αποδοχή του σχεδίου εξακολουθεί να ισχύει, με καταληκτική ημερομηνία την Πέμπτη. Η πίεση προς το Κίεβο εντείνεται τόσο διπλωματικά όσο και επί του πεδίου, καθώς η Μόσχα έχει ήδη διαμηνύσει πως ενδεχόμενη άρνηση θα αντιμετωπιστεί με στρατιωτική κλιμάκωση.
Στο μεταξύ, η ουκρανική κυβέρνηση συγκρότησε επιτροπή για τις κρίσιμες διαπραγματεύσεις στη Γενεύη, όπου αναμένεται να ταξιδέψει και ο υπουργός Στρατού των ΗΠΑ, Ντάνιελ Ντρίσκολ, μαζί με επικεφαλής εθνικής ασφάλειας από Γαλλία, Βρετανία και Γερμανία. Οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι, αν και αναγνωρίζουν την ανάγκη για διαχείριση του αδιεξόδου, εκφράζουν σοβαρές επιφυλάξεις για τέσσερα συγκεκριμένα σημεία του σχεδίου, τα οποία θεωρούν επικίνδυνα για τη μελλοντική σταθερότητα της Ουκρανίας και της ευρωπαϊκής αρχιτεκτονικής ασφάλειας.
Η συζήτηση έχει οξυνθεί, με Ευρωπαίους αξιωματούχους να μιλούν ακόμη και με σκληρή γλώσσα για τον ειδικό απεσταλμένο Στιβ Γουίτκοφ, φθάνοντας στο σημείο να υπονοούν ότι χρειάζεται «ψυχιατρική αξιολόγηση». Η δήλωση αυτή, αν και ανεπιβεβαίωτη ως προς το πλαίσιο στο οποίο έγινε, αντικατοπτρίζει το κλίμα έντονης ανησυχίας και δυσφορίας απέναντι σε ένα σχέδιο που πολλοί θεωρούν υπερβολικά ευνοϊκό για τη Ρωσία.
Παράλληλα, ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν ανακοίνωσε ότι οι 30 χώρες του λεγόμενου «συνασπισμού των προθύμων» θα πραγματοποιήσουν βιντεοκλήση την Τρίτη, μετά τις συνομιλίες της Γενεύης. Ο Μακρόν προειδοποίησε ότι αν η Ουκρανία εξαναγκαστεί να μειώσει τον στρατό της βάσει του αμερικανικού σχεδίου, η Μόσχα θα «προδώσει» τις υποσχέσεις της και θα επιστρέψει σε επιθετικές ενέργειες.
Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς, ο οποίος τόνισε σε τηλεφωνική επικοινωνία με τον Τραμπ ότι μια πιθανή κατάρρευση της Ουκρανίας θα έχει ευρύτερες πολιτικές συνέπειες σε ολόκληρη την Ευρώπη. Το Βερολίνο φοβάται ότι μια τέτοια εξέλιξη θα οδηγήσει σε νέα αποσταθεροποίηση στην Ανατολική Ευρώπη και σε επανάκαμψη των ρωσικών επιχειρήσεων.
Δείτεκαι αυτά
Την ίδια στιγμή, οι δηλώσεις από τη Μόσχα οδηγούν το κλίμα σε νέα ένταση. Ο Βλαντίμιρ Πούτιν απηύθυνε αυστηρή προειδοποίηση τόσο στο Κίεβο όσο και στους «πολεμοκάπηλους Ευρωπαίους», υπογραμμίζοντας ότι όσα συνέβησαν στο Κουπιάνσκ «θα επαναληφθούν αναπόφευκτα» σε άλλες καίριες περιοχές του μετώπου, εφόσον η Ουκρανία αρνηθεί τις προτάσεις του Τραμπ.
«Εάν το Κίεβο δεν επιθυμεί να συζητήσει τις προτάσεις του Προέδρου Τραμπ και αρνείται να το πράξει, τότε τόσο αυτό όσο και οι Ευρωπαίοι πολεμοκάπηλοι πρέπει να καταλάβουν ότι τα γεγονότα που έλαβαν χώρα στο Κουπιάνσκ θα επαναληφθούν αναπόφευκτα και σε άλλες σημαντικές περιοχές του μετώπου», τόνισε ο Βλάντιμιρ Πούτιν.
Εν μέσω αυτής της ασφυκτικής πίεσης, ο Ζελένσκι δηλώνει ότι η χώρα του βρίσκεται μπροστά σε ένα οδυνηρό δίλημμα: να αποδεχθεί τους όρους και να διατηρήσει τη συμμαχική υποστήριξη ή να αντισταθεί διαφυλάσσοντας την αξιοπρέπειά της. Σε νέα ανάρτησή του αναφέρει ότι οι ουκρανικές αντιπροσωπείες είναι έτοιμες να υπερασπιστούν τα εθνικά συμφέροντα της χώρας, προσθέτοντας ότι στόχος τους είναι να αποτραπεί η Ρωσία από το να εξαπολύσει μια «τρίτη εισβολή».
Τις επόμενες ημέρες αναμένονται καταιγιστικές εξελίξεις, καθώς το χρονικό περιθώριο στενεύει και τα περιθώρια διπλωματικής ευελιξίας μοιάζουν περιορισμένα. Το αμερικανικό προσχέδιο, τα ευρωπαϊκά «κόκκινα σημεία» και οι ρωσικές απειλές διαμορφώνουν ένα εκρηκτικό τρίγωνο πίεσης, με την Ουκρανία να βρίσκεται στο επίκεντρο μιας κρίσιμης αναμέτρησης που θα καθορίσει την πορεία του πολέμου.
Τα 4 σημεία που αναμένει η Ευρώπη να αλλάξουν
Σύμφωνα με την γερμανική εφημερίδα Bild οι Ευρωπαίοι ετοιμάζονται για διπλωματική μα΄χη στις συνομιλίες της Γενεύης, ειδικά για 4 επίμαχα σημεία του αμερικανικού σχεδίου:
Παράδοση ουκρανικών εδαφών στη Ρωσία
Η πρόταση Τραμπ να παραδώσει η Ουκρανία στρατηγικά σημαντικές περιοχές, όπως το Ντονμπάς και την Κριμαία, απορρίπτεται από τους Ευρωπαίους.
Μείωση του ουκρανικού στρατού
Η απαίτηση για περαιτέρω συρρίκνωση των ουκρανικών ενόπλων δυνάμεων θα τεθεί υπό αμφισβήτηση.
Ρωσική «εγγύηση ασφάλειας» προς την Ουκρανία
Θα καταστεί σαφές ότι μια τέτοια εγγύηση δεν θεωρείται αξιόπιστη, θυμίζοντας το προηγούμενο του 1994.
Διαχείριση των παγωμένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων (300 δισ. ευρώ)
