Το ενδεχόμενο ένταξης της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ με αντάλλαγμα την αποχώρηση των ουκρανικών δυνάμεων από το Ντονμπάς έθεσαν Αμερικανοί διαπραγματευτές, σύμφωνα με όσα αποκάλυψε ο πρόεδρος της χώρας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι.
Το ζήτημα τέθηκε μετά τον τελευταίο γύρο συνομιλιών μεταξύ Κιέβου και Μόσχας, που πραγματοποιήθηκε με τη μεσολάβηση των Ηνωμένων Πολιτειών στο Αμπού Ντάμπι. Ο Ουκρανός πρόεδρος ξεκαθάρισε ότι δεν αποδέχεται την παραχώρηση εδαφών στη Ρωσία, αφήνοντας ωστόσο ανοιχτό το ενδεχόμενο δημοψηφίσματος υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.
Το ερώτημα των Αμερικανών για το Ντονμπάς
Μιλώντας σε δημοσιογράφους την Παρασκευή 13 Νοεμβρίου, σε δηλώσεις που δημοσιοποιήθηκαν το Σάββατο 14 Νοεμβρίου 2026, ο Ζελένσκι ανέφερε ότι η αμερικανική πλευρά έθεσε για πρώτη φορά το ενδεχόμενο σύνδεσης της ένταξης στο ΝΑΤΟ με την αποχώρηση της Ουκρανίας από το Ντονμπάς.
«Οι Αμερικανοί έθεσαν το ερώτημα: “Τι θα γίνει αν η Ουκρανία ενταχθεί στο ΝΑΤΟ; Θα αποχωρούσε από το Ντονμπάς;”. Αυτή ήταν η πρώτη φορά που τέθηκε το ζήτημα», δήλωσε ο Ουκρανός πρόεδρος.
Η αναφορά αυτή δεν συνιστά ανακοίνωση οριστικής συμφωνίας. Πρόκειται για ενδεχόμενο που τέθηκε στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων, χωρίς να έχει παρουσιαστεί ολοκληρωμένο και συμφωνημένο σχέδιο από τις εμπλεκόμενες πλευρές.
Ο Ζελένσκι δεν αποκλείει δημοψήφισμα
Παρά την κατηγορηματική θέση του Κιέβου ότι δεν πρόκειται να παραχωρήσει ουκρανικά εδάφη στη Ρωσία, ο Ζελένσκι αναγνώρισε ότι μια ολοκληρωμένη πρόταση ασφαλείας θα μπορούσε να τεθεί στην κρίση των πολιτών.
Για να εξεταστεί ένα τέτοιο ενδεχόμενο, ο Ουκρανός πρόεδρος έθεσε ως προϋπόθεση την ύπαρξη συγκεκριμένων και αξιόπιστων εγγυήσεων ασφαλείας, τη διατήρηση ενός ισχυρού ουκρανικού στρατού με επαρκή χρηματοδότηση και την εξασφάλιση οικονομικών πόρων για την ανοικοδόμηση της χώρας.
Όπως εξήγησε, η ουκρανική κυβέρνηση βρίσκεται ήδη σε συζητήσεις με τους δυτικούς εταίρους της για το περιεχόμενο ενός τέτοιου πακέτου.
«Τότε θα ρωτήσω την ουκρανική κοινωνία τι σκέφτεται: το δεχόμαστε ή όχι; Δεν έχω το δικαίωμα να λάβω μόνος μου αυτή την απόφαση», υπογράμμισε.
Ο Ζελένσκι διευκρίνισε ότι οποιαδήποτε σχετική διαδικασία θα προϋπέθετε προηγούμενη επιβεβαίωση των δεσμεύσεων από τις Ηνωμένες Πολιτείες και τους υπόλοιπους δυτικούς εταίρους της Ουκρανίας.
Οι εγγυήσεις ασφαλείας από ΝΑΤΟ και Ευρωπαϊκή Ένωση
Ιδιαίτερη βαρύτητα αποδίδει το Κίεβο στις εγγυήσεις που θα μπορούσαν να προσφέρουν το ΝΑΤΟ και η Ευρωπαϊκή Ένωση στο πλαίσιο μιας μελλοντικής συμφωνίας για τον τερματισμό του πολέμου.
Ο Ουκρανός πρόεδρος ανέφερε ότι οι συνομιλίες αφορούν συγκεκριμένες δεσμεύσεις ασφαλείας, οι οποίες θα πρέπει να συνοδεύονται από στρατιωτική και οικονομική υποστήριξη.
Η διατήρηση ενός ισχυρού και επαρκώς εξοπλισμένου ουκρανικού στρατού αποτελεί βασικό στοιχείο των απαιτήσεων του Κιέβου, μαζί με τη διασφάλιση χρηματοδότησης για τη μεταπολεμική αποκατάσταση της χώρας.
Στις συζητήσεις περιλαμβάνονται επίσης εγγυήσεις ασφαλείας αντίστοιχες με εκείνες που προβλέπει το ΝΑΤΟ, χωρίς ωστόσο να έχει αποσαφηνιστεί το τελικό τους περιεχόμενο ή να υπάρχει συμφωνία για την εφαρμογή τους.
Προειδοποίηση Ζελένσκι για την ευρωπαϊκή ασφάλεια
Ο Ουκρανός πρόεδρος αναφέρθηκε παράλληλα στις ευρύτερες επιδιώξεις της Μόσχας σχετικά με τη διαμόρφωση της ευρωπαϊκής αρχιτεκτονικής ασφαλείας.
Κατά τον Ζελένσκι, η προσπάθεια της Ρωσίας να μεταβάλει το υφιστάμενο πλαίσιο ασφαλείας στην Ευρώπη εγκυμονεί κινδύνους νέων συγκρούσεων και περαιτέρω στρατιωτικής κλιμάκωσης.
«Είναι επικίνδυνο διότι, κατά τη γνώμη μου, αυτού ακριβώς του είδους τα πράγματα οδηγούν σε πολέμους ή σε κλιμάκωση», δήλωσε.
Επανέλαβε επίσης ότι θεωρεί την Ευρωπαϊκή Ένωση και το ΝΑΤΟ τους βασικούς θεσμούς για την προστασία της ευρωπαϊκής ασφάλειας.
«Η πραγματική ασφάλεια για την Ευρώπη είναι η ΕΕ και το ΝΑΤΟ. Αυτό. Δεν υπάρχει άλλη ασφάλεια για την Ευρώπη», τόνισε χαρακτηριστικά.
Παραμένουν οι διαφωνίες στις διαπραγματεύσεις
Οι τελευταίες συνομιλίες στο Αμπού Ντάμπι πραγματοποιήθηκαν στις 10 και 11 Νοεμβρίου, με τη μεσολάβηση των Ηνωμένων Πολιτειών και τη συμμετοχή αντιπροσωπειών της Ουκρανίας και της Ρωσίας.
Παρά τις διπλωματικές επαφές, δεν ανακοινώθηκε συμφωνία για τα ζητήματα των εδαφών και των εγγυήσεων ασφαλείας. Η ένταξη της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ εξακολουθεί να αποτελεί αντικείμενο διαφωνίας, καθώς η Μόσχα έχει επανειλημμένα εκφράσει την αντίθεσή της σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο.
Οι δηλώσεις Ζελένσκι δείχνουν ότι το ζήτημα του Ντονμπάς και η μελλοντική θέση της Ουκρανίας στο ευρωπαϊκό σύστημα ασφαλείας εξετάζονται πλέον από κοινού στις αμερικανικές διπλωματικές πρωτοβουλίες, χωρίς μέχρι στιγμής να έχει προκύψει αποδεκτή συμφωνία.
