Ο Μασούντ Πεζεσκιάν άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο άμεσων κινήσεων από την Τεχεράνη για την εφαρμογή της προσωρινής συμφωνίας του Ιουνίου. Βασική προϋπόθεση, όπως ξεκαθάρισε από το Μπισκέκ, είναι να εκπληρώσει πρώτα η Ουάσινγκτον τις δεσμεύσεις που έχει αναλάβει.
Ο πρόεδρος του Ιράν έκανε τη σχετική δήλωση την Τρίτη 1η Σεπτεμβρίου, στο περιθώριο της συνόδου κορυφής του Οργανισμού Συνεργασίας της Σανγκάης στο Κιργιστάν.
«Δηλώνω ρητά ότι, αν οι Ηνωμένες Πολιτείες εκπληρώσουν τις δεσμεύσεις που έχουν αναλάβει βάσει του πρωτοκόλλου συμφωνίας, η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν θα λάβει αμέσως αντίστοιχα μέτρα», ανέφερε ο Μασούντ Πεζεσκιάν.
Η προσωρινή συμφωνία ΗΠΑ – Ιράν
Η Τεχεράνη και η Ουάσινγκτον είχαν υπογράψει στα μέσα Ιουνίου το αποκαλούμενο πρωτόκολλο συμφωνίας του Ισλαμαμπάντ, με στόχο τον τερματισμό των εχθροπραξιών.
Οι συγκρούσεις είχαν αρχίσει στα τέλη Φεβρουαρίου, μετά τις αμερικανοϊσραηλινές επιθέσεις εναντίον του Ιράν. Κατά τη διάρκειά τους έχασε τη ζωή του ο πρώην ανώτατος ηγέτης της χώρας, αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ.
Η προσωρινή συμφωνία δεν διατηρήθηκε για μεγάλο χρονικό διάστημα. Κατέρρευσε στις αρχές Ιουλίου, όταν οι στρατιωτικές επιχειρήσεις επαναλήφθηκαν.
Έπειτα από περίπου έναν μήνα σχετικής ηρεμίας τον Αύγουστο, η ένταση κλιμακώθηκε εκ νέου. Τη Δευτέρα οι Ηνωμένες Πολιτείες έπληξαν τα στρατηγικής σημασίας Στενά του Ορμούζ, ενώ το Ιράν απάντησε στοχοποιώντας αμερικανικές εγκαταστάσεις στην Ιορδανία και στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
«Δεν συμφέρει κανέναν η συνέχιση του πολέμου»
Μία ημέρα πριν από τη νέα τοποθέτησή του, ο Ιρανός πρόεδρος είχε υποστηρίξει ότι η παράταση της πολεμικής σύγκρουσης με τις Ηνωμένες Πολιτείες δεν εξυπηρετεί τα συμφέροντα της Τεχεράνης ή της ευρύτερης περιοχής.
«Είμαστε πεπεισμένοι πως η συνέχιση του πολέμου δεν είναι ούτε προς το συμφέρον μας ούτε προς το συμφέρον της περιοχής», είχε δηλώσει κατά τη συνάντησή του με τον πρωθυπουργό της Ινδίας Ναρέντρα Μόντι.
Οι δηλώσεις Πεζεσκιάν καταγράφονται ενώ παραμένει ενεργό το στρατιωτικό μέτωπο και οι δύο πλευρές ανταλλάσσουν πλήγματα. Παράλληλα, η ιρανική ηγεσία επιμένει ότι οποιαδήποτε κίνηση αποκλιμάκωσης πρέπει να συνοδευτεί από την εφαρμογή των αμερικανικών δεσμεύσεων.
Συνάντηση Πεζεσκιάν με τον Πούτιν
Ο Μασούντ Πεζεσκιάν αναμένεται να συναντηθεί και με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν στο περιθώριο της συνόδου. Ο Οργανισμός Συνεργασίας της Σανγκάης επιδιώκει να ενισχύσει τον ρόλο του ως περιφερειακού συνασπισμού και ως αντίβαρου στη δυτική επιρροή.
Στο Μπισκέκ βρίσκονται συνολικά 17 αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων. Μεταξύ αυτών είναι οι ηγέτες της Ρωσίας, του Ιράν, της Κίνας, της Ινδίας, του Πακιστάν και της Τουρκίας.
Η φετινή σύνοδος συμπίπτει με τη συμπλήρωση 25 ετών από την ίδρυση του Οργανισμού Συνεργασίας της Σανγκάης.
Στις προγραμματισμένες διμερείς επαφές περιλαμβάνεται και η συνάντηση του Βλαντίμιρ Πούτιν με τον πρόεδρο της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Σύμφωνα με το Κρεμλίνο, στο επίκεντρο θα βρεθεί ο πόλεμος στην Ουκρανία.
Η Τουρκία έχει φιλοξενήσει κατά το παρελθόν γύρους συνομιλιών για τον τερματισμό της σύγκρουσης. Ωστόσο, οι διπλωματικές προσπάθειες που διεξάγονται με τη μεσολάβηση των Ηνωμένων Πολιτειών παραμένουν σε αδιέξοδο.
Στο περιθώριο της συνόδου, ο Βλαντίμιρ Πούτιν και ο Κινέζος πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ αναφέρθηκαν επίσης στη στενή σχέση Μόσχας και Πεκίνου.
Ο Οργανισμός Συνεργασίας της Σανγκάης διαθέτει δέκα κράτη-μέλη: τη Λευκορωσία, την Κίνα, την Ινδία, το Ιράν, τη Ρωσία, το Καζακστάν, το Κιργιστάν, το Ουζμπεκιστάν, το Πακιστάν και το Τατζικιστάν.
Συμμετέχουν ακόμη 15 εταίροι διαλόγου, μεταξύ των οποίων η Τουρκία, η Σαουδική Αραβία και το Κατάρ, καθώς και δύο κράτη με καθεστώς παρατηρητή. Ένα από αυτά είναι το Αφγανιστάν.
