Ο υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου Θάνος Πλεύρης, μιλώντας στον τηλεοπτικό σταθμό ΣΚΑΪ, τόνισε ότι η ΕΕ εισέρχεται σε μια νέα φάση μεταναστευτικής πολιτικής, εγκαταλείποντας το μοντέλο της απορρόφησης και υιοθετώντας μια γραμμή αποτροπών, επιστροφών και αυστηρού ελέγχου. Όπως ανέφερε, για πρώτη φορά ενσωματώνεται στον ευρωπαϊκό κανονισμό η δυνατότητα επιστροφών σε τρίτες χώρες εκτός ΕΕ, μέσω Return Hubs — μια ρύθμιση που προωθούσαν διαχρονικά η Ελλάδα, η Ιταλία και η Γερμανία.
Ο υπουργός υπογράμμισε ότι ο κατάλογος ασφαλών χωρών διευρύνθηκε και ότι υιοθετήθηκαν πολιτικές κλειστών κέντρων και κράτησης, οι οποίες εφαρμόζονται ήδη στην Ελλάδα από τον Αύγουστο. Η αλλαγή αυτή, σύμφωνα με τον ίδιο, αντανακλά μια συνολικότερη στροφή της Ευρώπης προς ένα πιο αυστηρό μεταναστευτικό πλαίσιο.
Σε ό,τι αφορά τις μεταναστευτικές ροές, ο Θάνος Πλεύρης σημείωσε ότι καταγράφεται σημαντική μείωση: από τις 27,5 χιλιάδες αφίξεις στο διάστημα Αυγούστου–Νοεμβρίου 2024, ο αντίστοιχος αριθμός για το 2025 ανέρχεται σε περίπου 13 χιλιάδες, δηλαδή κατά 50% λιγότερες. Η Ευρώπη, όπως τόνισε, υιοθετεί πλέον διαδικασίες ταχείας εξέτασης ασύλου και κράτησης για όσους έχουν ελάχιστες πιθανότητες θετικής απόφασης, αλλά και πολιτικές αποτροπής και επιστροφών αντί της προηγούμενης λογικής «welcome to Europe».
Αναφερόμενος στη συμφωνία με τη Γερμανία, ο υπουργός εξήγησε ότι έως την 12η Ιουνίου 2026 —ημερομηνία έναρξης εφαρμογής του Συμφώνου Μετανάστευσης— διαγράφονται όλες οι υφιστάμενες περιπτώσεις επιστροφών προς την Ελλάδα. Έτσι, η χώρα θα εισέλθει στο νέο πλαίσιο με μηδενικές υποχρεώσεις. Σε αντάλλαγμα, για τον πρώτο χρόνο εφαρμογής του συμφώνου, η Ελλάδα δεν θα λάβει μετεγκαταστάσεις ή άλλες μορφές αλληλεγγύης από τη Γερμανία. Από εκεί και έπειτα, το σύμφωνο εφαρμόζεται κανονικά, με αντίστοιχες υποχρεώσεις και δικαιώματα για τα κράτη-μέλη.
Σύμφωνα με τον Θ. Πλεύρη, το σημαντικό για την Ελλάδα είναι ότι «κλείνει οριστικά τους λογαριασμούς του παρελθόντος», εισερχόμενη σε ένα μεταναστευτικό πλαίσιο σαφών κανόνων, αυστηρών διαδικασιών και ευρωπαϊκών δικλείδων.
