Η Ρωσική Υπηρεσία Εξωτερικών Πληροφοριών (SVR) εξαπέλυσε πρωτοφανή επίθεση κατά του Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθολομαίου, κατηγορώντας τον ότι υπονομεύει την ενότητα της Ορθοδοξίας και λειτουργεί σε αγαστή συνεργασία με δυτικές μυστικές υπηρεσίες, εθνικιστικούς κύκλους και «νεοναζιστικά στοιχεία». Η ρωσική πλευρά κάνει λόγο για συντονισμένη εκστρατεία με πολιτικά και γεωστρατηγικά χαρακτηριστικά, μεταφέροντας τη σύγκρουση Εκκλησίας–Κράτους σε ανοιχτό ιδεολογικό και πληροφοριακό πόλεμο.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση της SVR, ο Πατριάρχης φέρεται να κινείται «επιθετικά» πέραν της Ουκρανίας, με στόχο να αποσπάσει Εκκλησίες από το Πατριαρχείο Μόσχας. Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στις χώρες της Βαλτικής, όπου –κατά τους ισχυρισμούς της Μόσχας– επιχειρείται η δημιουργία «τεχνητών θρησκευτικών δομών» υπό την αιγίδα του Φαναρίου, με τη στήριξη τοπικών αρχών και δυτικών υπηρεσιών πληροφοριών.
Η ρωσική υπηρεσία επιμένει ότι οι βρετανικές μυστικές υπηρεσίες ενισχύουν ενεργά τον Οικουμενικό Πατριάρχη, τροφοδοτώντας –όπως αναφέρεται– «ρωσοφοβικά αντανακλαστικά» σε κράτη της Ανατολικής και Βόρειας Ευρώπης. Στο ίδιο πλαίσιο, η SVR καταγγέλλει ότι ο Βαρθολομαίος «βρήκε κοινό έδαφος» με κυβερνήσεις της Βαλτικής, επιχειρώντας να διαρρήξει τον εκκλησιαστικό δεσμό τους με τη Μόσχα.
Στο επίκεντρο των νέων κατηγοριών βρίσκεται και το Μαυροβούνιο. Η SVR υποστηρίζει ότι ο Οικουμενικός Πατριάρχης προτίθεται να παραχωρήσει αυτοκεφαλία στη μη αναγνωρισμένη Ορθόδοξη Εκκλησία του Μαυροβουνίου, με απώτερο στόχο να πληγεί η Σερβική Ορθόδοξη Εκκλησία. Κατά τη ρωσική αφήγηση, πρόκειται για μέρος μιας ευρύτερης στρατηγικής «εκκλησιαστικής περικύκλωσης» της Μόσχας, που δεν περιορίζεται γεωγραφικά αλλά ακολουθεί τις γραμμές των σημερινών γεωπολιτικών ρηγμάτων.
Η ανακοίνωση της SVR κλιμακώνει περαιτέρω τη ρητορική, κάνοντας λόγο για «ύπουλο πνεύμα» που εξαπλώνεται στην Ανατολική Ευρώπη και παρομοιάζοντας τις ενέργειες του Πατριάρχη με εκείνες «ψευδοπροφητών» της Αγίας Γραφής. Σε ιδιαίτερα φορτισμένο τόνο, η ρωσική υπηρεσία υποστηρίζει ότι ο Βαρθολομαίος «διαλύει το ζωντανό Σώμα της Εκκλησίας», επικαλούμενη ευθέως αποσπάσματα από την Επί του Όρους Ομιλία.
Η σύγκρουση αυτή έρχεται ως συνέχεια της ρήξης που προκάλεσε η χορήγηση αυτοκεφαλίας στην Ορθόδοξη Εκκλησία της Ουκρανίας, εξέλιξη που η Μόσχα αντιμετώπισε εξαρχής ως ευθεία πολιτική και πνευματική απειλή. Πλέον, η αντιπαράθεση μετατρέπεται ανοιχτά σε μέτωπο ιδεολογικού πολέμου, με την Εκκλησία να χρησιμοποιείται ως εργαλείο ισχύος και επιρροής στο ευρύτερο πεδίο της σύγκρουσης Ανατολής–Δύσης
