Σε μια κίνηση υψηλού συμβολισμού και έντονης γεωστρατηγικής φόρτισης, ο Βλαντίμιρ Πούτιν φαίνεται να προχωρά στην πρώτη ανάπτυξη υπερηχητικών βαλλιστικών πυραύλων με πυρηνική ικανότητα εκτός ρωσικού εδάφους μετά τον Ψυχρό Πόλεμο, μεταφέροντας συστήματα Oreshnik στη Λευκορωσία. Η εξέλιξη αυτή προκαλεί ανησυχία σε ευρωπαϊκές πρωτεύουσες και ενισχύει τα σενάρια περαιτέρω κλιμάκωσης της αντιπαράθεσης με τη Δύση.
Σύμφωνα με ευρήματα δύο Αμερικανών ερευνητών που ανέλυσαν δορυφορικές εικόνες, η Μόσχα ενδέχεται να έχει ήδη ξεκινήσει τη μεταφορά και εγκατάσταση των πυραύλων σε πρώην αεροπορική βάση στην ανατολική Λευκορωσία. Οι εκτιμήσεις αυτές συνάδουν, σε γενικές γραμμές, με πληροφορίες των αμερικανικών μυστικών υπηρεσιών, γεγονός που ενισχύει τη σοβαρότητα των συμπερασμάτων.
Exclusive: Moscow is likely stationing new nuclear-capable hypersonic ballistic missiles at an eastern Belarus ex-airbase, which could bolster Russia’s ability to deliver missiles across Europe, two US researchers found by studying satellite imagery https://t.co/GXgY7GJET7
— Reuters (@Reuters) December 26, 2025
Πύραυλοι Oreshnik με βεληνεκές έως 5.500 χλμ.
Οι πύραυλοι Oreshnik θεωρούνται υπερηχητικά συστήματα μεσαίου βεληνεκούς, με εκτιμώμενη εμβέλεια έως 5.500 χιλιόμετρα, ικανή να καλύψει σχεδόν το σύνολο της ευρωπαϊκής ηπείρου. Ο ίδιος ο Πούτιν έχει δηλώσει δημόσια την πρόθεσή του να τους αναπτύξει στη Λευκορωσία, χωρίς ωστόσο να αποκαλύψει την ακριβή τοποθεσία.
Η ανάπτυξη των πυραύλων αυτών ερμηνεύεται από ειδικούς ως μέσο πυρηνικής αποτροπής, με στόχο να αποθαρρυνθούν τα κράτη-μέλη του ΝΑΤΟ από την παροχή στην Ουκρανία όπλων που μπορούν να πλήξουν στόχους βαθιά στο ρωσικό έδαφος.
«Απάντηση στις επιθετικές ενέργειες της Δύσης»
Η επίσημη στάση του Μινσκ κινείται πλήρως στη γραμμή της Μόσχας. Ο υπουργός Άμυνας της Λευκορωσίας, Βίκτορ Κρένιν, δήλωσε ότι η ανάπτυξη των Oreshnik δεν αλλάζει την ισορροπία δυνάμεων στην Ευρώπη, αλλά αποτελεί «την απάντησή μας» στις, όπως τις χαρακτήρισε, επιθετικές ενέργειες της Δύσης.
Την ίδια στιγμή, ο πρόεδρος της Λευκορωσίας Αλεξάντερ Λουκασένκο αποκάλυψε ότι οι πρώτοι πύραυλοι έχουν ήδη αναπτυχθεί, χωρίς να δώσει λεπτομέρειες για το πού ακριβώς βρίσκονται. Σύμφωνα με τις δηλώσεις του, έως και 10 πύραυλοι Oreshnik αναμένεται να σταθμεύσουν στο λευκορωσικό έδαφος, αν και οι αναλυτές εκτιμούν ότι η συγκεκριμένη βάση μπορεί να φιλοξενήσει μόνο τρεις εκτοξευτές, με τους υπόλοιπους να διασπείρονται αλλού.
Δείτεκαι αυτά
Στρατηγικό μήνυμα πριν τη λήξη της New START
Η χρονική συγκυρία δεν θεωρείται τυχαία. Η ανάπτυξη των πυραύλων έρχεται λίγες εβδομάδες πριν από τη λήξη της συνθήκης New START του 2010, της τελευταίας συμφωνίας που περιορίζει τα στρατηγικά πυρηνικά οπλοστάσια Ρωσίας και Ηνωμένων Πολιτειών. Η Μόσχα δείχνει να στέλνει ένα σαφές μήνυμα ότι εισέρχεται σε μια νέα φάση πυρηνικής στρατηγικής, όπου η ανάπτυξη όπλων εκτός συνόρων αποτελεί αποδεκτή επιλογή.
Βιαστικές κατασκευές και στρατιωτικές υποδομές
Οι δορυφορικές εικόνες από την Planet Labs αποκάλυψαν ένα βιαστικό κατασκευαστικό έργο, που ξεκίνησε μέσα στον Αύγουστο. Μεταξύ των πιο χαρακτηριστικών ευρημάτων περιλαμβάνεται ένας περιφραγμένος στρατιωτικός σιδηροδρομικός σταθμός, ικανός να υποστηρίξει τη μεταφορά πυραύλων και κινητών εκτοξευτών, καθώς και ένα καμουφλαρισμένο τσιμεντένιο υπόστρωμα, συμβατό με σημείο εκτόξευσης.
Παρά τη σοβαρότητα της εξέλιξης, ορισμένοι ειδικοί εκφράζουν σκεπτικισμό ως προς το πραγματικό στρατιωτικό όφελος. Ο αναλυτής Πάβελ Πόντβιγκ υποστηρίζει ότι η ανάπτυξη στη Λευκορωσία δεν προσφέρει κάτι ουσιαστικά διαφορετικό από την ανάπτυξη εντός Ρωσίας, πέρα από την πολιτική διαβεβαίωση προστασίας προς το Μινσκ.
Άλλοι, ωστόσο, τονίζουν ότι το μήνυμα είναι καθαρά πολιτικό: η Ρωσία επιδεικνύει την αυξανόμενη εξάρτησή της από την πυρηνική απειλή ως εργαλείο στρατηγικής πίεσης, σε μια περίοδο όπου οι ισορροπίες στην Ευρώπη παραμένουν εξαιρετικά εύθραυστες.
