Νέες απαιτήσεις της Ρωσίας για την πυρηνική αποτροπή στην Ευρώπη και τη στρατιωτική παρουσία του ΝΑΤΟ αποκαλύπτει έγγραφο που παρουσιάζουν οι «Νιου Γιορκ Τάιμς». Η Μόσχα φέρεται να ζητά από τη Βρετανία και τη Γαλλία να αποκλείσουν τη χρήση των πυρηνικών τους όπλων για την υπεράσπιση άλλων ευρωπαϊκών κρατών.
Οι συγκεκριμένοι όροι περιλαμβάνονται σε ρωσικό έγγραφο της 10ης Νοεμβρίου 2026, το οποίο κυκλοφόρησε στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων στο Αμπού Ντάμπι για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία.
Παράλληλα, η Ρωσία επαναφέρει τις απαιτήσεις της για αποχώρηση στρατιωτικών δυνάμεων του ΝΑΤΟ από την Ανατολική Ευρώπη, διακοπή της δυτικής στρατιωτικής βοήθειας προς το Κίεβο και αποκλεισμό της ένταξης της Ουκρανίας στη Συμμαχία.
Η απαίτηση της Μόσχας για τα πυρηνικά της Βρετανίας και της Γαλλίας
Σύμφωνα με το αμερικανικό δημοσίευμα, η ρωσική πλευρά επιδιώκει να περιορίσει τις δυνατότητες πυρηνικής προστασίας που παρέχουν το Λονδίνο και το Παρίσι στους Ευρωπαίους συμμάχους τους.
Η πρόταση προβλέπει ότι οι δύο χώρες θα πρέπει να δεσμευθούν πως τα πυρηνικά τους οπλοστάσια δεν θα χρησιμοποιηθούν για την υπεράσπιση άλλων ευρωπαϊκών κρατών.
Το αίτημα αφορά έναν βασικό μηχανισμό της αποτρεπτικής στρατηγικής του ΝΑΤΟ, καθώς η Βρετανία, η Γαλλία και οι Ηνωμένες Πολιτείες αποτελούν τις τρεις πυρηνικές δυνάμεις της Συμμαχίας.
Η βρετανική πυρηνική αποτροπή στηρίζεται κυρίως στους βαλλιστικούς πυραύλους Trident, οι οποίοι μεταφέρονται από πυρηνοκίνητα υποβρύχια. Το Λονδίνο έχει επανειλημμένα δηλώσει ότι το πυρηνικό του οπλοστάσιο εξυπηρετεί την προστασία τόσο της χώρας όσο και των συμμάχων της.
Η νέα ρωσική απαίτηση επεκτείνει προηγούμενες αξιώσεις της Μόσχας, οι οποίες αφορούσαν κυρίως τις ρυθμίσεις πυρηνικής συμμετοχής του ΝΑΤΟ και την παρουσία αμερικανικών πυρηνικών όπλων στην Ευρώπη.
Επιστροφή του ΝΑΤΟ στις στρατιωτικές θέσεις του 1997
Το έγγραφο επαναφέρει επίσης τις ρωσικές απαιτήσεις του Δεκεμβρίου 2021, οι οποίες είχαν διατυπωθεί πριν από την έναρξη της μεγάλης κλίμακας εισβολής στην Ουκρανία τον Φεβρουάριο του 2022.
Η Μόσχα ζητά την απόσυρση στρατιωτικών δυνάμεων και εγκαταστάσεων του ΝΑΤΟ από την ανατολική πτέρυγα της Συμμαχίας, με επαναφορά της στρατιωτικής παρουσίας στα επίπεδα του 1997.
Στις περιοχές που επηρεάζονται από τις συγκεκριμένες αξιώσεις περιλαμβάνονται η Πολωνία και οι χώρες της Βαλτικής, δηλαδή η Εσθονία, η Λετονία και η Λιθουανία.
Οι ρωσικές προτάσεις προβλέπουν ακόμη τον αποκλεισμό περαιτέρω διεύρυνσης του ΝΑΤΟ και περιορισμούς στη στρατιωτική δραστηριότητα της Συμμαχίας στην Ανατολική Ευρώπη, στον Νότιο Καύκασο και στην Κεντρική Ασία.
Οι απαιτήσεις αυτές δεν αφορούν αποκλειστικά τον πόλεμο στην Ουκρανία, αλλά επεκτείνονται στη συνολική στρατιωτική διάταξη της Συμμαχίας και στις σχέσεις ασφαλείας μεταξύ Ρωσίας και ευρωπαϊκών κρατών.
Τέλος στη δυτική στρατιωτική βοήθεια προς την Ουκρανία
Στο ίδιο πακέτο περιλαμβάνεται η απαίτηση για πλήρη διακοπή της αποστολής δυτικών όπλων, στρατιωτικού εξοπλισμού και άλλου αμυντικού υλικού στην Ουκρανία.
Η ρωσική πλευρά ζητά επίσης να αποκλειστεί η ένταξη της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ, καθώς και η ανάπτυξη ξένων στρατιωτικών δυνάμεων στο ουκρανικό έδαφος.
Παράλληλα, οι προτάσεις της Μόσχας συνδέονται με τη διατήρηση του ρωσικού ελέγχου σε μεγάλα τμήματα των ουκρανικών εδαφών που έχουν καταληφθεί κατά τη διάρκεια του πολέμου.
Σε ό,τι αφορά την Ευρωπαϊκή Ένωση, η Ρωσία εμφανίζεται διατεθειμένη να αποδεχθεί την ένταξη της Ουκρανίας, υπό την προϋπόθεση ότι το Κίεβο δεν θα συμμετέχει στην κοινή αμυντική πολιτική της Ένωσης.
Η συγκεκριμένη απαίτηση αφορά τον μελλοντικό ρόλο της Ουκρανίας στις ευρωπαϊκές δομές άμυνας και ασφαλείας, πέρα από την ενδεχόμενη ένταξή της στους οικονομικούς και πολιτικούς θεσμούς της ΕΕ.
Η στάση της Βρετανίας απέναντι στις ρωσικές απαιτήσεις
Η βρετανική κυβέρνηση έχει επανειλημμένα υπογραμμίσει ότι η πυρηνική της αποτροπή αποτελεί βασικό στοιχείο της εθνικής άμυνας και της προστασίας των συμμάχων της.
Σε επίσημη τοποθέτηση για την πυρηνική στρατηγική του Ηνωμένου Βασιλείου, το Λονδίνο επισήμανε ότι οι απειλές ασφαλείας αυξάνονται ως προς την κλίμακα, την πολυπλοκότητα και τη μορφή τους.
«Το Ηνωμένο Βασίλειο πρέπει να αποδείξει ότι μπορεί και θα υπερασπιστεί τον εαυτό του και τους συμμάχους του υπό οποιεσδήποτε συνθήκες, ακόμη και τις πιο ακραίες», αναφέρεται στη βρετανική θέση.
Η Βρετανία έχει επίσης επισημάνει ότι η Ρωσία συνεχίζει τον εκσυγχρονισμό του πυρηνικού της οπλοστασίου και την ανάπτυξη συστημάτων ικανών να μεταφέρουν συμβατικές και πυρηνικές κεφαλές.
Στις 13 Νοεμβρίου, Βρετανία και Ουκρανία επανέλαβαν με κοινή ανακοίνωση την ανάγκη παροχής ισχυρών και νομικά δεσμευτικών εγγυήσεων ασφαλείας προς το Κίεβο.
Οι διαπραγματεύσεις στο Αμπού Ντάμπι και ο ρόλος των ΗΠΑ
Οι ρωσικές απαιτήσεις παρουσιάστηκαν κατά την περίοδο των διπλωματικών επαφών που πραγματοποιήθηκαν στις 10 και 11 Νοεμβρίου στο Αμπού Ντάμπι, με στόχο την αναζήτηση συμφωνίας για τον τερματισμό του πολέμου.
Στις συνομιλίες συμμετείχαν από αμερικανικής πλευράς ο Στιβ Γουίτκοφ και ο Τζάρεντ Κούσνερ, οι οποίοι συζήτησαν με Ρώσους εκπροσώπους ζητήματα που αφορούν τόσο την Ουκρανία όσο και την ευρωπαϊκή ασφάλεια.
Το έγγραφο που επικαλούνται οι «Νιου Γιορκ Τάιμς» δεν φέρει επίσημη υπογραφή ή επιστολόχαρτο. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, η γνησιότητά του επιβεβαιώθηκε από δεύτερη πηγή με γνώση των διαπραγματεύσεων.
Πρόκειται για την αρχική διαπραγματευτική θέση της ρωσικής πλευράς και όχι για συμφωνία που έχει γίνει αποδεκτή από την Ουκρανία, τις Ηνωμένες Πολιτείες ή τους Ευρωπαίους συμμάχους.
Η Ευρώπη ζητά συμμετοχή στις αποφάσεις για την ασφάλειά της
Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις επιδιώκουν να έχουν άμεση συμμετοχή στις συνομιλίες που αφορούν το μέλλον της Ουκρανίας και τη μεταπολεμική αρχιτεκτονική ασφαλείας της ηπείρου.
Την Παρασκευή 13 Νοεμβρίου, οι Ευρωπαίοι ηγέτες συμφώνησαν να προωθήσουν εκπροσώπηση της Ευρώπης στις επόμενες διαπραγματεύσεις μέσω της Βρετανίας, της Γαλλίας, της Γερμανίας, της Ιταλίας και της Πολωνίας, μαζί με εκπροσώπους των ευρωπαϊκών θεσμών και του ΝΑΤΟ.
Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, υπογράμμισε την ανάγκη κοινής ευρωπαϊκής στάσης απέναντι στις συζητήσεις για την Ουκρανία και την ασφάλεια της Ευρώπης.
Από την πλευρά του, ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς απέρριψε τη σύνδεση του τερματισμού του πολέμου με μια συνολική αναθεώρηση των ευρωπαϊκών αμυντικών δομών.
«Δεν θα υπάρξουν συζητήσεις για την Ουκρανία χωρίς την Ουκρανία και δεν θα υπάρξουν συζητήσεις για την Ευρώπη χωρίς την Ευρώπη», δήλωσε ο Γερμανός καγκελάριος.
Οι ρωσικές απαιτήσεις παραμένουν αντικείμενο των διπλωματικών διαπραγματεύσεων, χωρίς να έχει ανακοινωθεί συμφωνία για περιορισμό της πυρηνικής αποτροπής, απόσυρση δυνάμεων του ΝΑΤΟ ή διακοπή της στρατιωτικής υποστήριξης προς την Ουκρανία.
