Η Ισπανία, η Γαλλία και η Ιταλία φέρονται να έχουν λάβει αμερικανική ενημέρωση για πιθανή ρωσική επιχείρηση με μη επανδρωμένα αεροσκάφη. Το σενάριο που εξετάζεται προβλέπει εκτόξευσή τους από εμπορικά πλοία στη Μεσόγειο, σύμφωνα με δημοσίευμα της ισπανικής «Ελ Μούντο». Δεν έχει ανακοινωθεί επίσημη επιβεβαίωση για σχέδιο επίθεσης.
Το σενάριο εκτόξευσης από πλοία
Οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών φέρονται να συγκέντρωσαν στοιχεία για ενδεχόμενη κλιμάκωση των ρωσικών ενεργειών και να τα κοινοποίησαν σε ευρωπαϊκές κυβερνήσεις. Πηγή κοντά στο υπουργείο Άμυνας της Λιθουανίας, την οποία επικαλείται ανώνυμα η ισπανική εφημερίδα, περιγράφει τη μεταφορά μη επανδρωμένων αεροσκαφών μέσα σε εμπορευματοκιβώτια και την εκτόξευσή τους εν πλω.
Κατά το δημοσίευμα, οι κυβερνήσεις της Ισπανίας, της Γαλλίας και της Ιταλίας έχουν ενημερωθεί για την πιθανότητα επιχείρησης εναντίον μίας από τις τρεις χώρες. Οι πληροφορίες αποδίδονται σε πηγές ασφαλείας· δεν συνιστούν δημόσια αποδεδειγμένη απόφαση της Μόσχας.
Ως πιθανό μέσο αναφέρεται το ρωσικό μη επανδρωμένο αεροσκάφος Gerbera. Τα χαρακτηριστικά που παραθέτει η «Ελ Μούντο» είναι μήκος περίπου δύο μέτρων, άνοιγμα πτερύγων 2,5 μέτρων, βάρος έως 18 κιλά και ταχύτητα περίπου 160 χιλιομέτρων την ώρα. Η δηλωμένη εμβέλειά του φτάνει έως τα 600 χιλιόμετρα, ανάλογα με το φορτίο και τις συνθήκες πτήσης.
Με βάση το εξεταζόμενο σενάριο, ένα εμπορικό πλοίο θα μπορούσε να μεταφέρει περισσότερα από ένα τέτοια αεροσκάφη. Αν η εκτόξευση γινόταν σε απόσταση 200 έως 300 χιλιομέτρων από την ακτή, η πτήση προς τον στόχο θα διαρκούσε, κατά τους υπολογισμούς του δημοσιεύματος, περίπου 75 έως 120 λεπτά.
Η σχετικά μικρή μεταφορική ικανότητα του Gerbera περιορίζει το μέγεθος της άμεσης καταστροφής που θα μπορούσε να προκαλέσει. Η ανάλυση της ισπανικής εφημερίδας εστιάζει σε ενδεχόμενες πυρκαγιές, ζημιές σε εκτεθειμένο εξοπλισμό ή προσωρινή διακοπή λειτουργίας λιμανιού ή αεροδρομίου. Σε μια τέτοια περίπτωση, οι οικονομικές και πολιτικές συνέπειες θα μπορούσαν να ξεπεράσουν την υλική ζημιά.
Η ενημέρωση μετά την επίσκεψη στη Μόσχα
Η «Ελ Μούντο» τοποθετεί χρονικά τη διαβίβαση των πληροφοριών μετά την επίσκεψη του διευθυντή της Κεντρικής Υπηρεσίας Πληροφοριών των ΗΠΑ, Τζον Ράτκλιφ, στη Μόσχα στις 25 Αυγούστου. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, το αμερικανικό στρατιωτικό αεροσκάφος που τον μετέφερε είχε προηγουμένως σταματήσει στη Ρίγα.
Διπλωματικές πηγές χώρας της Βαλτικής φέρονται να γνώριζαν εκ των προτέρων για το ταξίδι και να ενημερώθηκαν αργότερα για το περιεχόμενό του. Αμερικανικά μέσα είχαν αναφέρει, επικαλούμενα δικές τους πηγές, ότι ο Ράτκλιφ μετέφερε προειδοποίηση στη ρωσική πλευρά για πιθανές επιθέσεις ή προκλήσεις κατά του ΝΑΤΟ. Η ίδια ενημέρωση φέρεται στη συνέχεια να έφτασε και σε κυβερνήσεις της νότιας Ευρώπης.
Τα προηγούμενα περιστατικά που εξετάζονται
Η εκτόξευση μη επανδρωμένων αεροσκαφών από θαλάσσια πλατφόρμα έχει απασχολήσει και παλαιότερα αναλυτές. Η ουκρανική ιστοσελίδα «Ντιφένς Εξπρές» είχε εξετάσει το ενδεχόμενο μεταφοράς Gerbera με πλοία και εκτόξευσής τους από διεθνή ύδατα. Η «Ελ Μούντο» αναφέρεται επίσης σε ρωσικές δοκιμές από κινούμενο σκάφος το 2020 και σε νέα πειράματα τον Οκτώβριο του 2024.
Κατά την ισπανική εφημερίδα, τον Φεβρουάριο σουηδική ναυτική μονάδα εντόπισε μη επανδρωμένο αεροσκάφος να απογειώνεται από το ρωσικό πλοίο συλλογής πληροφοριών Zhigulevsk, κοντά στα στενά του Έρεσουντ. Η Σουηδία παρενέβη στη λειτουργία του και χαρακτήρισε την πτήση παραβίαση του εναέριου χώρου της. Το δημοσίευμα αναφέρει ακόμη ότι, στις 14 Σεπτεμβρίου, ρωσικό πολεμικό πλοίο φέρεται να εκτόξευσε δύο φωτοβολίδες προς δανικό στρατιωτικό ελικόπτερο που επιτηρούσε διεθνή ύδατα της Βαλτικής.
Λιθουανικές πηγές που επικαλείται η «Ελ Μούντο» παραλληλίζουν τη μέθοδο απόκρυψης με την ουκρανική επιχείρηση «Ιστός της Αράχνης», κατά την οποία μη επανδρωμένα αεροσκάφη μεταφέρθηκαν κρυμμένα μέσα στη Ρωσία και χρησιμοποιήθηκαν εναντίον αεροδρομίων. Ο παραλληλισμός αφορά τη μέθοδο που θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί και δεν αποδεικνύει ότι έχει αποφασιστεί αντίστοιχη ρωσική επιχείρηση.
Η εφημερίδα αναφέρει επίσης την ανάκτηση ενός Gerbera-2 κοντά στις ακτές της Πολωνίας, με κεφαλή θραυσμάτων και περίπου τέσσερα κιλά εκρηκτικής ύλης. Το περιστατικό δεν συνδέεται με εκτόξευση από πλοίο: κατά την εκτίμηση που παρατίθεται, το αεροσκάφος εισήλθε από την περιοχή του Καλίνινγκραντ μέσω της Λιθουανίας.
Οι πηγές του δημοσιεύματος εντάσσουν την προειδοποίηση στην ανησυχία των ευρωπαϊκών υπηρεσιών για ενέργειες σαμποτάζ και υβριδικές επιχειρήσεις. Η πιθανή πολιτική επίδραση σε χώρες με εκλογικές αναμετρήσεις το 2027 αποτελεί εκτίμηση των πηγών και των αναλυτών της εφημερίδας. Μέχρι στιγμής, το σενάριο παραμένει πληροφορία που αποδίδεται σε υπηρεσίες ασφαλείας και όχι επιβεβαιωμένη επίθεση.
