Η Ρωσία προχωρά σε νέα παρέμβαση στις δραστηριότητες ξένων επιχειρήσεων, με απόφαση του Βλαντιμίρ Πούτιν που αφορά τον ιαπωνικό καπνοβιομηχανικό όμιλο Japan Tobacco. Την ίδια ώρα, η παρουσία της Coca-Cola 3E στη ρωσική αγορά προκαλεί ανησυχία στους επενδυτές, με τη μετοχή της να δέχεται ισχυρές πιέσεις στο Χρηματιστήριο Αθηνών.
Με προεδρικό διάταγμα, τέσσερις εταιρείες που συνδέονται με την Japan Tobacco τίθενται υπό προσωρινή διαχείριση ρωσικής επιχείρησης. Η απόφαση εντάσσεται σε μια σειρά αντίστοιχων παρεμβάσεων της Μόσχας σε περιουσιακά στοιχεία διεθνών ομίλων.
Οι τέσσερις εταιρείες που περνούν σε ρωσική διαχείριση
Σύμφωνα με όσα μεταδίδει το ρωσικό πρακτορείο Ria Novosti, η εταιρεία Promyshlennye Aktivy, γνωστή και ως Industrial Assets, αναλαμβάνει την προσωρινή διαχείριση των συμμετοχών της Japan Tobacco στις JTI Donskoy Tabak, Petro, JTI Yelets και Kres Neva.
Το διάταγμα προβλέπει, μεταξύ άλλων, ότι το 100% των εταιρικών μεριδίων της Petro, τα οποία ανήκουν στην JTI Investments Sarl, υπάγεται στο νέο καθεστώς.
Δεν έχει ανακοινωθεί συγκεκριμένη αιτιολογία για την απόφαση. Ωστόσο, οι ρωσικές αρχές έχουν στο παρελθόν συνδέσει ανάλογες παρεμβάσεις με τις πολιτικές χωρών που η Μόσχα χαρακτηρίζει «εχθρικές».
Παραμένει επίσης αδιευκρίνιστη η ακριβής ταυτότητα της εταιρείας που θα αναλάβει τη διαχείριση, καθώς στη Ρωσία υπάρχουν περισσότερες επιχειρήσεις καταχωρισμένες με την επωνυμία Promyshlennye Aktivy.
Η εξέλιξη συνοδεύεται από έντονη αναταραχή γύρω από τη μετοχή της Coca-Cola 3E, η οποία κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης κατέγραφε απώλειες κοντά στο 12,5%, ενώ οι πιέσεις έφτασαν στο 13,3%.
Στο επίκεντρο βρίσκεται η παρουσία του ομίλου στη Ρωσία και το ενδεχόμενο να υπάρξει αντίστοιχη παρέμβαση στις δραστηριότητές του.
Η ανησυχία ενισχύθηκε από δημοσίευμα της ρωσικής εφημερίδας Kommersant, σύμφωνα με το οποίο η εταιρεία Bochkari, παραγωγός μπίρας και αναψυκτικών με έδρα το Αλτάι, έχει ζητήσει από τον Βλαντιμίρ Πούτιν να τεθούν υπό προσωρινή εξωτερική διαχείριση οι ρωσικές δραστηριότητες της πρώην Coca-Cola.
Το αίτημα φέρεται να αφορά τον όμιλο Multon, ο οποίος μέχρι το 2022 εμφιάλωνε στη Ρωσία τα διεθνή προϊόντα της Coca-Cola.
Σήμερα η Multon εξακολουθεί να αποτελεί σημαντικό παραγωγό μη αλκοολούχων ποτών, διαθέτοντας στην αγορά προϊόντα με εμπορικές ονομασίες όπως Dobry και Rich.
Η αξία της επιχείρησης εκτιμάται ότι μπορεί να φτάνει τα **245 δισ. ρούβλια**.
Πάντως, το δημοσίευμα αναφέρεται σε αίτημα προς τη ρωσική προεδρία και όχι σε επιβεβαιωμένη απόφαση μεταφοράς των δραστηριοτήτων της Multon σε εξωτερική διαχείριση.
Η Japan Tobacco International δραστηριοποιείται στη ρωσική αγορά από το 1999, όταν η μητρική Japan Tobacco Inc. απέκτησε τις διεθνείς δραστηριότητες της αμερικανικής R.J. Reynolds.
Το 2007 ο όμιλος κατέλαβε την πρώτη θέση στη ρωσική αγορά καπνού, ενώ το 2018 ενίσχυσε περαιτέρω την παρουσία του με την εξαγορά της Donskoy Tabak.
Οι τέσσερις εταιρείες που περιλαμβάνονται στο διάταγμα έχουν διαφορετικούς ρόλους στην παραγωγή και επεξεργασία προϊόντων καπνού.
Η Petro διαθέτει εγκαταστάσεις παραγωγής στην Αγία Πετρούπολη, ενώ η JTI Donskoy Tabak δραστηριοποιείται στο Ροστόφ επί του Ντον.
Αντίστοιχα, η JTI Yelets, στην περιφέρεια Λίπετσκ, και η Kres Neva, στην περιφέρεια Λένινγκραντ, ασχολούνται με την επεξεργασία πρώτων υλών.
Οι τελευταίες δημοσιευμένες οικονομικές καταστάσεις αφορούν το 2023 και αποτυπώνουν το μέγεθος των συγκεκριμένων δραστηριοτήτων.
Η JTI Donskoy Tabak εμφάνισε έσοδα 10,3 δισ. ρούβλια και καθαρά κέρδη 1,3 δισ. ρούβλια.
Η JTI Yelets κατέγραψε έσοδα 1,25 δισ. ρούβλια και καθαρά κέρδη 139,9 εκατ. ρούβλια, ενώ η Kres Neva παρουσίασε έσοδα 8,5 δισ. ρούβλια και κέρδη 1,28 δισ. ρούβλια.
Οι προηγούμενες παρεμβάσεις της Μόσχας
Η υπαγωγή των δραστηριοτήτων της Japan Tobacco σε προσωρινή διαχείριση αποτελεί την πρώτη εφαρμογή του συγκεκριμένου μηχανισμού σε περιουσιακά στοιχεία καπνοβιομηχανίας στη Ρωσία.
Άλλοι μεγάλοι διεθνείς όμιλοι είχαν επιλέξει διαφορετική πορεία μετά την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία.
Το 2022 η βρετανική Imperial Brands μεταβίβασε τις ρωσικές δραστηριότητές της σε τοπικούς επενδυτές.
Το 2023 η British American Tobacco προχώρησε επίσης στην πώληση των περιουσιακών της στοιχείων στη Ρωσία, με αγοραστή την τοπική διοικητική ομάδα.
Η Philip Morris International είχε γνωστοποιήσει ότι εξέταζε επιλογές αναδιάρθρωσης, ακόμη και μεταβίβασης δραστηριοτήτων, χωρίς να έχουν δημοσιοποιηθεί νεότερα στοιχεία για την ολοκλήρωση τέτοιου σχεδίου.
Δείτεκαι αυτά
Οι παρεμβάσεις της Μόσχας δεν περιορίζονται στον καπνοβιομηχανικό κλάδο.
Σύμφωνα με το Reuters, τον Σεπτέμβριο είχαν υπαχθεί σε καθεστώς προσωρινής διαχείρισης ρωσικά περιουσιακά στοιχεία της ελβετικής Nestlé, της γερμανικής Metro και της γαλλικής Auchan.
Τον Οκτώβριο ακολούθησαν αντίστοιχες αποφάσεις για τέσσερις ακόμη ευρωπαϊκές εταιρείες. Η ρωσική πλευρά συνέδεσε τις ενέργειες αυτές με τη στήριξη ευρωπαϊκών κρατών προς την Ουκρανία και με απαλλοτριώσεις ρωσικής περιουσίας, τις οποίες χαρακτηρίζει παράνομες.
Η απόφαση που αφορά την Japan Tobacco έρχεται σε περίοδο αυξημένης έντασης μεταξύ Ρωσίας και Ιαπωνίας.
Τον Οκτώβριο, το ρωσικό υπουργείο Εξωτερικών είχε χαρακτηρίσει «εχθρική ενέργεια» την πώληση μη επανδρωμένου αεροσκάφους στην Ουκρανία από ιαπωνική εταιρεία, προειδοποιώντας ότι θα υπάρξει αυστηρή αντίδραση.
Επιπλέον, οι ρωσικές αρχές ανακοίνωσαν τον προηγούμενο μήνα τη σύλληψη Ιάπωνα δημοσιογράφου στην περιοχή της Σαχαλίνης, στη ρωσική Άπω Ανατολή, με την υποψία κατασκοπείας.
Τα δύο περιστατικά προστίθενται στις διαφωνίες που έχουν επιβαρύνει τις διμερείς σχέσεις, ενώ η νέα απόφαση για τις δραστηριότητες της Japan Tobacco δημιουργεί πλέον και ένα σημαντικό οικονομικό ζήτημα μεταξύ Μόσχας και Τόκιο.
