Η Άγκυρα επανέρχεται δυναμικά στο ζήτημα της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης, με νομοσχέδιο που φέρεται να δίνει στον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν τη δυνατότητα να προχωρήσει σε μονομερή ανακήρυξη ΑΟΖ έως και 200 ναυτικά μίλια.
Σύμφωνα με πληροφορίες του Bloomberg, το κυβερνών κόμμα προωθεί νομοθετική ρύθμιση που θα επιτρέψει στην τουρκική ηγεσία να διεκδικήσει εκτεταμένα δικαιώματα σε θαλάσσιες ζώνες. Η ρύθμιση αυτή αφορά όχι μόνο την αλιεία, αλλά και την εκμετάλλευση ενεργειακών πόρων, όπως φυσικό αέριο και πετρέλαιο, καθώς και τη δημιουργία θαλάσσιων πάρκων ακόμη και σε περιοχές με έντονες αμφισβητήσεις.
Η κίνηση εντάσσεται στο ευρύτερο δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας», με την Τουρκία να επιχειρεί να επιβάλει τετελεσμένα σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο, αμφισβητώντας ευθέως τα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας και της Κύπρου.
Η διεθνής νομοθεσία και η τουρκική στάση
Η Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας προβλέπει ότι τα παράκτια κράτη μπορούν να ανακηρύξουν ΑΟΖ έως 200 ναυτικά μίλια. Ωστόσο, σε περιπτώσεις αλληλοεπικάλυψης απαιτούνται συμφωνίες μεταξύ των κρατών.
Η Τουρκία, η οποία δεν έχει επικυρώσει τη Σύμβαση, απορρίπτει τη θέση ότι τα ελληνικά νησιά διαθέτουν πλήρη δικαιώματα σε θαλάσσιες ζώνες. Αντιθέτως, υποστηρίζει ότι η οριοθέτηση πρέπει να βασίζεται στην ηπειρωτική ακτογραμμή, περιορίζοντας δραστικά τα δικαιώματα των νησιών.
Παράλληλα, η Άγκυρα επιμένει ότι η Κύπρος δικαιούται θαλάσσια δικαιώματα μόνο εντός των χωρικών της υδάτων, έως 12 ναυτικά μίλια, θέση που έρχεται σε πλήρη αντίθεση με το διεθνές δίκαιο.
Διεθνείς αντιδράσεις και γεωπολιτικές προεκτάσεις
Οι Ηνωμένες Πολιτείες καλούν Ελλάδα και Τουρκία να διατηρήσουν ανοικτούς διαύλους επικοινωνίας, αποφεύγοντας περαιτέρω ένταση σε μια ήδη ευαίσθητη περιοχή.
Από την πλευρά της, η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει στο παρελθόν προειδοποιήσει την Τουρκία με κυρώσεις για παράνομες γεωτρήσεις σε αμφισβητούμενα ύδατα, έπειτα από πιέσεις Αθήνας και Λευκωσίας.
Το ιστορικό της έντασης παραμένει βαρύ, ιδιαίτερα μετά την τουρκική στρατιωτική επέμβαση στην Κύπρο το 1974, γεγονός που συνεχίζει να επηρεάζει τις ισορροπίες στην περιοχή μέχρι σήμερα.
Η προώθηση του συγκεκριμένου νομοσχεδίου αναμένεται να πυροδοτήσει νέο κύκλο έντασης, καθώς η Άγκυρα δείχνει αποφασισμένη να επεκτείνει τις διεκδικήσεις της, αμφισβητώντας το υφιστάμενο νομικό και γεωπολιτικό πλαίσιο στην Ανατολική Μεσόγειο.
