Γράφει ο Νίκος Χειλαδάκης*
Ολοκληρωτικό πόλεμο με την Ελλάδα ετοιμάζονταν να διεξάγει η Τουρκία, σύμφωνα με τις αποκαλύψεις του γνωστού αρθρογράφου Fikret Bılla που δημοσιεύονται στην εφημερίδα Milliyet, με αφορμή το θέμα της επέκτασης των ελληνικών χωρικών υδάτων στα 12 μίλια.
Οι πληροφορίες στην τουρκική πρώτευσα ανέφεραν τότε ότι η Ελλάδα είχε την σοβαρή πρόθεση να ασκήσει το κυριαρχικό της δικαίωμα να επεκτείνει τα χωρικά της ύδατα στο Αιγαίο σε 12 μίλια, (κάτι που φυσικά δεν έγινε ποτέ), και το γεγονός αυτό είχε σαν συνέπεια να σημάνει συναγερμός στις τουρκικές ένοπλες δυνάμεις και να αρχίσουν εντατικές προετοιμασίες για ολοκληρωτικό πόλεμο.
Δείτεκαι αυτά
Για τον λόγο αυτό ο τότε αρχηγός του Γενικού Επιτελείου της Τουρκίας, στρατηγός Doğan Güreş, μετέπειτα βουλευτής του κόμματος του Ορθού Δρόμου της Tansu Çiller, είχε δώσει εντολές να γίνουν οι απαραίτητες προετοιμασίες για την διεξαγωγή των πολεμικών επιχειρήσεων.
Παράλληλα είχε γίνει ανοιχτή παρέμβαση στις ετήσιες κρίσεις της στρατιωτικής ιεραρχίας με σκοπό να παραταθούν οι θητείες ορισμένων ανώτατων αξιωματικών που κρίνονταν απαραίτητοι για τον επερχόμενο πόλεμο.
Ο Güreş είχε αποφασίσει ειδικά να παραταθεί η θητεία του τότε αρχηγού του στόλου, ναύαρχου Güven Erkaya, ο οποίος ήταν γνώστης των ελληνικών πραγμάτων καθώς είχε λάβει μέρος στην εισβολή στην Κύπρο και για τον λόγο αυτό είχε δοθεί η εντολή να παραμείνει στο πόστο του για άλλο χρόνο ξεπερνώντας έτσι την τετραετία που ορίζετε σαν ανώτατο όριο παραμονής σε αυτή την θέση.
Ο τουρκικός στόλος σύμφωνα με το δημοσίευμα του Bılla, είχε κηρυχτεί σε κατάσταση πολέμου και για τον λόγο αυτό χρειάζονταν ένα έμπειρο διοικητή όπως ο ναύαρχος Erkaya, οι οποίος θα διεύθυνε και τις πολεμικές επιχειρήσεις στο Αιγαίο.
Η πεποίθηση του τότε αρχηγού του Γενικού Επιτελείου, στρατηγού Güreş, ήταν ότι στο συντομότερο χρονικό διάστημα θα έπρεπε να τελειώσουν οι προετοιμασίες και οι τουρκικές ένοπλες δυνάμεις, ιδίως ο τουρκικός στόλος, να προχωρήσουν σε διεξαγωγή πολεμικών επιχειρήσεων.
Για τον λόγο αυτό είχε αλλεπάλληλες διαβουλεύσεις με την τότε πρωθυπουργό Tanasu Çiller η οποία είχε ορισμένες αντιρρήσεις για την παραμονή του Erkaya στην αρχηγεία του τουρκικού στόλου.
Ο μεν Güreş έβρισκε τον Erkaya σαν ένα ικανό ναύαρχο, η δε Çiller τον έβρισκε σαν αρκετά νευρικό αξιωματικό αλλά τελικά ο Τούρκος ναύαρχος παρέμεινε στην θέση του και δυο χρόνια αργότερα σαν αρχηγός του Επιτελείου Ναυτικού είχε διευθύνει την κρίση των Ίμια και είχε έρθει σε ανοιχτή σύγκρουση με την Çiller η οποία επέμενε σε ανεξέλεγκτη κλιμάκωση της σύγκρουσης με την Ελλάδα.
Η κατάσταση τότε όπως τη περιγράφει ο Τούρκος δημοσιογράφος, ήταν ένα βήμα πριν από τον πόλεμο και όπως αναφέρει είχε εντολή δοθεί στον Νομικό τμήμα του Επιτελείου Ναυτικού να εξετάσει την περίπτωση που η Ελλάδα προχωρούσε σε επέκταση των χωρικών της υδάτων στα 12 μίλια, όπως το δικαιούται σύμφωνα με τις διεθνείς συμβάσεις του Θαλασσίου Δικαίου, τις οποίες όμως η Τουρκία δεν είχε υπογράψει και δεν έχει αποδεχτεί ποτέ.
Σε μεγάλη σύσκεψη που είχε γίνει τότε στην Άγκυρα μεταξύ του Επιτελείου Ναυτικού και της Αεροπορίας, είχε ληφθεί η απόφαση να κηρυχτεί αμέσως πόλεμος και να δοθούν οι απαραίτητες εξηγήσεις στην κοινή γνώμη της Τουρκίας για να κατανοήσει την σοβαρότητα του θέματος για τα τουρκικά συμφέροντα.
Την απόφαση της στρατιωτικής ιεραρχίας να προχωρήσει η Τουρκία αμέσως σε πόλεμο ανέλαβε να προωθήσει στον τότε υπουργό Άμυνας της Τουρκίας, Mehmet Gölhan , ο τότε αρχηγός της τουρκικής πολεμικής αεροπορίας Πτέραρχος Ahmet Çörekçi και στην ανακοίνωση υπογραμμίζονταν ότι δεν θα έπρεπε να αλλάξει τίποτα στις τουρκικές αποφάσεις ενώ γίνονταν γνωστό ότι οι τουρκικές ένοπλες δυνάμεις ήταν έτοιμες για πόλεμο με την Ελλάδα.
Την τελευταία στιγμή όμως έκανε πίσω ο αρχηγός του Επιτελείου, στρατηγός Doğan Güreş ο οποίος είχε διατυπώσει την άποψη την γνώμη πως δεν ήταν ο κατάλληλος χρόνος για πόλεμο. Ο Doğan Güreş ζήτησε μετά τις τότε κρίσεις της στρατιωτικής ιεραρχίας ένα χρονικό διάστημα δυο με δυόμισι μήνες για την προσαρμογή των νέων αξιωματικών στις νέες θέσεις τους. Για να ξεπεραστεί το πρόβλημα αυτό ελήφθη τότε η απόφαση της παράτασης της θητείας ορισμένων ανώτατων αξιωματικών.
Έτσι σε νέα μεγάλη σύσκεψη που είχε γίνει στην Άγκυρα παρουσία της πρωθυπουργού Çıller και του τότε προέδρου Süleyman Demirel, είχε δοθεί τελικά στις ένοπλες δυνάμεις το πράσινο φως να «χτυπήσουν αμέσως» σε περίπτωση που η Ελλάδα έκανε το «λάθος» να προχωρήσει σε επέκταση των χωρικών της υδάτων στα 12 μίλια.
*ΝΙΚΟΣ ΧΕΙΛΑΔΑΚΗΣ είναι
Δημοσιογράφος-Συγγραφέας-Τουρκολόγος
www.nikosxeiladakis.gr
