Το Στρατιωτικό Κατεστημένο… Και οι Υπαξιωματικοί σε μια ιστορική οπισθοδρόμηση.

Γράφει ο Δήμος Βερύκιος

«Χάρτης Μετάβασης των Ενόπλων Δυνάμεων στη νέα Εποχή», έτσι όπως διαμορφώνεται στο νέο νομοσχέδιο των Ενόπλων Δυνάμεων, οδηγεί τους υπαξιωματικούς ογδόντα χρόνια πίσω στην εποχή της Φρειδερίκης, που επί της ουσίας δημιούργησε το Σώμα των υπαξιωματικών ως δικούς της πραιτοριανούς και ως υπηρέτες των αξιωματικών που σε όλα τα μοναρχικά καθεστώτα -και όχι μόνο- αποτελούσαν την ελίτ της κοινωνίας.

Υπαξιωματικοί: Από «υπηρέτες» σε συναδέλφους – και πάλι πίσω

Ιστορικά, οι υπαξιωματικοί παραμένουν ως «υπηρέτες» των αξιωματικών μέχρι και το 1981. Η πολιτική Αλλαγή στην Ελλάδα δεν χωράει αμφιβολία έφερε τη μισθολογική και κοινωνική αναβάθμιση των στρατιωτικών. Ειδικότερα, οι υπαξιωματικοί από «υπηρέτες» γίνονται «συνάδελφοι» των αξιωματικών και αντιμετωπίζονται ως μόνιμα στελέχη που μετά από δωδεκαετή υπηρεσία γίνονται αξιωματικοί! Ωστόσο, στο DNA των αξιωματικών παρέμενε επί 43 χρόνια αυτή η διάκριση και σε αρκετούς εξ αυτών υπήρχε η άποψη ότι:

«Οι υπαξιωματικοί ρέπουν στη χαρτοπαιξία στον αλκοολισμό και στον κομμουνισμό…» – όπως άλλωστε γράφτηκε το 1999 σ’ έναν στρατιωτικό κανονισμό σ´ αυτά τα κίτρινα βιβλιαράκια εκδόσεις ΓΕΣ! Ναι ακριβώς, γράφονταν τέτοιες εκτιμήσεις ακόμη και μέχρι την εκπνοή του περασμένου αιώνα…

Ας το πούμε ξεκάθαρα. Το στρατιωτικό κατεστημένο ουδέποτε συγχώρεσε στον Ανδρέα Παπανδρέου ότι ως πρωθυπουργός και υπουργός Άμυνας το 1982 επιχείρησε να κλείσει -σε μεγάλο βαθμό- την ψαλίδα των διακρίσεων μεταξύ αξιωματικών και υπαξιωματικών, γι’ αυτό διαρκώς επιχειρούσε όλα αυτά τα χρόνια να ανοίξει και πάλι την ψαλίδα.

Τελικώς το πέτυχε μετά από 43 χρόνια με την ψήφιση του νομοσχεδίου Δένδια καθώς αποτελεί «ταφόπλακα» για τους υπαξιωματικούς.

Η μεταπολεμική καταγωγή και τα ταξικά χαρακτηριστικά που είχαν οι υπαξιωματικοί

Η ιστορική διαδρομή των Ελλήνων υπαξιωματικών είναι άκρως ενδιαφέρουσα με έντονα ταξικά χαρακτηριστικά και κόκκινες γραμμές.

Μετά τον εμφύλιο, με μέριμνα της Βασίλισσας Φρειδερίκης, ή «Φρίκης» όπως την αποκαλούσαν οι αντιβασιλικοί, οι ορφανοί έφηβοι εντάσσονταν στο Στρατό ως υπαξιωματικοί προκειμένου να στεγάζονται και να σιτίζονται δωρεάν εντός στρατοπέδων. Σιτίζονταν μαζί με τους Κληρωτούς χρησιμοποιώντας τα σκεύη εκστρατείας – τις γνωστές καραβάνες. Εξ ου και το παρατσούκλι των υπαξιωματικών «καραβανάδες».

• Εκτελούσαν το πρόγραμμα των οπλιτών και είχαν τα καθήκοντα που καθόριζε ο κανονισμός εσωτερικής λειτουργίας των στρατοπέδων
• Διέμεναν μαζί με τους Κληρωτούς στα στρατιωτικά κτίρια
• Έβγαιναν εξοδούχοι μαζί με τους φαντάρους και μόνο οι παντρεμένοι δικαιούνταν διανυκτέρευση…

Σε αντίθεση με τους υπαξιωματικούς, οι αξιωματικοί αποτελούν μέρος της Ελίτ στην ελληνική κοινωνία, ενώ οι μόνιμοι υπαξιωματικοί εντός του στρατεύματος λειτουργούν ως υπηρέτες των αξιωματικών.

Οι διακρίσεις εις βάρος της αξιοπρέπειας των υπαξιωματικών πλείστες όσες. Τι να πρωτοθυμηθεί κανείς:

• Σύμφωνα με τον εσωτερικό κανονισμό, ο υπαξιωματικός υπάγονταν στους οπλίτες και ως εκ τούτου δεν τους προσφωνούσαν με τη λέξη «Κύριε»!
• Στο οικιστικό οι ίδιες διακρίσεις. Αν και οι υπαξιωματικοί είναι πολλαπλάσιοι των αξιωματικών, τα οικήματα των αξιωματικών (ΣΟΑ) είναι πολλαπλάσια από εκείνα των υπαξιωματικών (ΣΟΜΥ). Πλέον, με τη μη προαγωγή σε αξιωματικούς, το οικιστικό πρόβλημα των υπαξιωματικών θα διογκωθεί.

Τομή το 1982: Μισθοί, κύρος και κοινωνική άνοδος

Ορόσημο για τους μόνιμους υπαξιωματικούς υπήρξε το έτος 1982, όπου σε όλους τους στρατιωτικούς δόθηκε γενναία αύξηση 17.000 δραχμών! Ενδεικτικά, ο μισθός του Λοχία απόφοιτου της Σχολής Υπαξιωματικών εκτοξεύτηκε στις 36.000 δραχμές, ενώ του νέου ανθυπολοχαγού στις 40.000 δραχμές. Σε αντιστοίχιση με τον μισθό του νεοδιοριζόμενου εκπαιδευτικού που ήταν 19.000 δραχμές.

Με το ΠΑΣΟΚ και τον Ανδρέα Παπανδρέου στο τιμόνι των Ενόπλων Δυνάμεων, οι στρατιωτικοί (αξιωματικοί και υπαξιωματικοί) -μισθολογικά τουλάχιστον- αποκτούσαν αίγλη στην κοινωνία.

Χαρακτηριστικό είναι ότι το 1981 (πριν τις εκλογές), στον διαγωνισμό της Σχολής Μονίμων υπαξιωματικών για κάλυψη 450 θέσεων, οι υποψήφιοι ήταν περίπου εξακόσιοι (600). Τον επόμενο χρόνο και αφού είχαν δοθεί οι αυξήσεις του Ανδρέα, για τις ίδιες ακριβώς θέσεις οι υποψήφιοι ήταν 7.000. Οι υποψήφιοι από τους εξακόσιους εκτοξεύτηκαν στις επτά χιλιάδες!

Ήταν η πρώτη χρονιά που στη Σχολή Υπαξιωματικών εισήχθησαν μαθητές με υψηλή μόρφωση, γνώστες ξένων γλωσσών, εφόδια σημαντικά για την μετέπειτα πορεία τους εντός στρατεύματος. Ωστόσο, η ποιοτική αναβάθμιση του Σώματος των υπαξιωματικών ταρακούνησε συθέμελα το στρατιωτικό κατεστημένο, καθώς οι αξιωματικοί είχαν συνηθίσει να έχουν απέναντι τους υπαξιωματικούς χαμηλού επιπέδου και κατά συνέπεια να τους συμπεριφέρονται άσχημα ως υπηρετικό προσωπικό.

Μέσα στη δεκαετία του ´80 πλήθαιναν οι μορφωμένοι και ευγενείς υπαξιωματικοί που, γνωρίζοντας τις υποχρεώσεις και τα δικαιώματά τους, δεν επέτρεπαν πλέον στους αξιωματικούς να παραφέρονται και να τους προσβάλλουν μέσα στις μονάδες. Ήταν η δημιουργική δεκαετία που άφηνε πίσω την εποχή της Φρειδερίκης καθώς παρείχε οξυγόνο και αξιοπρέπεια στους υπαξιωματικούς.

• Τώρα πλέον οι υπαξιωματικοί μπαίνουν από την μπροστινή πόρτα στις Στρατιωτικές Λέσχες και όχι από την πίσω πόρτα της υπηρεσίας μαζί με τα είδη μαναβικής, τα αλεύρια και τους ντοματοπελτέδες. Τώρα ποια δεν τους σταματάνε οι στρατονόμοι για έλεγχο στην κεντρική είσοδο της Λέσχης και δεν τους διατάζουν να κάνουν «μεταβολή» με κατεύθυνση την πίσω πόρτα…
• Τώρα πια στις Μονάδες οι υπαξιωματικοί μπορούν να παίρνουν τον καφέ τους από τα κυλικεία των αξιωματικών και όχι υποχρεωτικά μόνο από τα ΚΨΜ των οπλιτών.

Ωστόσο το στρατιωτικό κατεστημένο βρυχάται.  Σύμφωνα με την εγκύκλιο του 1982, υπογεγραμμένη από τον πρωθυπουργό και υπουργό Άμυνας Ανδρέα Παπανδρέου, για την εισαγωγή 450 σπουδαστών στη ΣΜΥ προβλέπονταν ότι μετά την αποφοίτηση τους θα παραμείνουν ως υπαξιωματικοί 9 χρόνια και 4 χρονιά ως Ανθυπασπιστές, ενώ με τη συμπλήρωση δεκαπέντε (15) ετών στο στράτευμα μαζί με τη διετή φοίτηση τους στη σχολή γίνονται Ανθυπολοχαγοί.

Η αντεπίθεση του κατεστημένου και η ανατροπή

Η Δεξιά δεν ξεχνά και βάζει την πρώτη τρικλοποδιά στους υπαξιωματικούς. Το 1993 επί υπουργίας Ι. Βαρβιτσιώτη και λίγο πριν τις εθνικές εκλογές για ψηφοθηρικούς λόγους μονιμοποιήθηκαν 1.000 έφεδροι δόκιμοι αξιωματικοί και τοποθετήθηκαν στην επετηρίδα πάνω από τους υπαξιωματικούς, με αποτέλεσμα στον Στρατό Ξηράς οι υπαξιωματικοί να καθυστερούν κατά έξη έτη για να γίνουν αξιωματικοί!

Αντί να προάγονται στα 15 χρόνια όπως προέβλεπε η εγκύκλιος του 1982, από το 1993 προάγονται στα 21 χρόνια. Αλλά και με αυτή την επιμήκυνση του χρόνου για να γίνει αξιωματικός ένας υπαξιωματικός δεν συμβιβάστηκε το κατεστημένο και επί τριάντα χρόνια καραδοκούσε να βρει τη στιγμή που θα έκλεινε οριστικά την πόρτα στους υπαξιωματικούς.

Σ´ αυτή τη μακρόχρονη επιχείρηση ανατροπής της απόφασης του Αντρέα Παπανδρέου πρωτοστατούσαν άτομα που ως σπουδαστές στη Σχολή Ευελπίδων είχαν τη φήμη των καψωνόμουτρων και των μαρτυριάρηδων. Φήμη που τους συνόδευε μέχρι το τέλος της καριέρας τους και κατά την αναρρίχησή τους σε ηγετικές θέσεις ακόμη και επί ΣΥΡΙΖΑ.

Είναι αυτοί που ως μυστικοσύμβουλοι εργάστηκαν για να επιφέρει η Δεξιά καίριο πλήγμα στο Σώμα των υπαξιωματικών.

Αιδώς Αργείοι…