Με έντονη ενόχληση αντέδρασαν τα τουρκικά ΜΜΕ στον αποκλεισμό της Τουρκίας από το πρόγραμμα SAFE της Ευρωπαϊκής Ένωσης, κατηγορώντας ανοιχτά την Ελλάδα και την Κύπρο για την εξέλιξη αυτή. Ο τίτλος της εφημερίδας Cumhuriyet είναι χαρακτηριστικός: «Οι Ελληνοκύπριοι ασκούν βέτο στη συμμετοχή της Τουρκίας στο πρόγραμμα SAFE».
Το πρόγραμμα SAFE (Supporting the Ammunition Framework for Europe) αποτελεί χρηματοδοτικό εργαλείο που στόχο έχει να ενισχύσει τη στρατηγική αυτονομία της ΕΕ στον τομέα της άμυνας, υποστηρίζοντας την παραγωγή και ανάπτυξη κρίσιμων τεχνολογιών από ευρωπαϊκές εταιρείες. Η αίτηση της Τουρκίας για ένταξη στο πρόγραμμα προκάλεσε πολιτικό σεισμό στις Βρυξέλλες, καθώς τουλάχιστον δύο κράτη-μέλη – Ελλάδα και Κύπρος – έθεσαν βέτο, επικαλούμενα σοβαρούς λόγους ασφάλειας.
Σύμφωνα με την τουρκική εφημερίδα, διπλωματικές πηγές αναφέρουν πως η Γερμανία προσπάθησε να μεσολαβήσει υπέρ της Τουρκίας, ωστόσο το βέτο παραμένει σε ισχύ και η συμμετοχή της Άγκυρας έχει ουσιαστικά παγώσει. Η θέση της Κυπριακής Δημοκρατίας επιβεβαιώθηκε και σε πολιτικό επίπεδο, με τον Πρόεδρο Νίκο Χριστοδουλίδη να δηλώνει: «Καμία τρίτη χώρα που κατέχει εδάφη ή απειλεί την ασφάλεια κρατών-μελών δεν μπορεί να συμμετάσχει σε χρηματοδοτικά εργαλεία της ΕΕ στον τομέα της άμυνας και ασφάλειας».
Η ελληνοκυπριακή στάση ήρθε σε συνέχεια της ελληνικής προειδοποίησης προς την Άγκυρα, σύμφωνα με την οποία η Ελλάδα διατηρεί το βέτο της όσο ισχύει το casus belli. Η Άγκυρα δεν έχει ανακαλέσει ποτέ την απόφαση της Τουρκικής Εθνοσυνέλευσης του 1995, η οποία χαρακτηρίζει την ενδεχόμενη επέκταση των ελληνικών χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια στο Αιγαίο ως αιτία πολέμου.
Δείτεκαι αυτά
Η εκπρόσωπος του Υπουργείου Εξωτερικών της Ελλάδας, Λάνα Ζωχιού, δήλωσε χαρακτηριστικά: «Όσο ισχύει η απόφαση casus belli, η Ελλάδα δεν θα αποδεχτεί τη συμμετοχή της Τουρκίας στο πρόγραμμα SAFE. Η ανάκληση αυτής της απόφασης αποτελεί προϋπόθεση για την έναρξη οποιωνδήποτε διαπραγματεύσεων».
Η Άγκυρα βλέπει τον αποκλεισμό της ως πολιτική στοχοποίηση και προσπαθεί να μεταφέρει το βάρος του αδιεξόδου στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες. Παρ’ όλα αυτά, το μήνυμα Αθήνας και Λευκωσίας είναι σαφές: δεν μπορεί να γίνει ανεκτή η συμμετοχή μιας χώρας που απειλεί την εδαφική ακεραιότητα και την ασφάλεια κρατών-μελών της ΕΕ, σε ένα στρατηγικό πρόγραμμα ευρωπαϊκής άμυνας.
