Σε πλήρη διπλωματική κινητοποίηση βρίσκεται η Αθήνα μετά την επικύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης, με την ελληνική πλευρά να επιμένει ότι η συμφωνία είναι νομικά ανυπόστατη και αντίθετη με το διεθνές δίκαιο. Την ίδια ώρα, οι αντιδράσεις διευρύνονται σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ενώ σύμφωνα με πληροφορίες Ελλάδα και Κύπρος εξετάζουν το ενδεχόμενο να ζητήσουν επιβολή ευρωπαϊκών κυρώσεων κατά της Λιβύης.
Ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης έχει ξεκινήσει κύκλο επαφών με εταίρους και συμμάχους, με στόχο την ενημέρωσή τους για τις ελληνικές θέσεις και τις επιπτώσεις που αποδίδει η Αθήνα στην απόφαση της λιβυκής Βουλής.
Τι επιδιώκει η Άγκυρα
Σύμφωνα με την ανάλυση του διπλωματικού συντάκτη του ΕΡΤnews, Νίκου Μελέτη, η τουρκική πλευρά επιδιώκει να εμφανίσει την επικύρωση του μνημονίου ως σημαντική διπλωματική επιτυχία, κυρίως προς το εσωτερικό της ακροατήριο.
Δείτεκαι αυτά
Κατά την ίδια εκτίμηση, η Άγκυρα επιχειρεί να ενισχύσει το δικό της διπλωματικό αφήγημα σε μία περίοδο κατά την οποία παρακολουθεί τις στενές σχέσεις του Ντόναλντ Τραμπ με τον Μπενιαμίν Νετανιάχου, τις διαφοροποιήσεις του Αζερμπαϊτζάν αλλά και τη στάση της Ευρωπαϊκής Ένωσης απέναντι στις τουρκικές πιέσεις για συμμετοχή στο πρόγραμμα SAFE.
Ερντογάν: «Εξαιρετικά ευχάριστα νέα»
Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν χαιρέτισε δημόσια την απόφαση της Βουλής των Αντιπροσώπων της Λιβύης, χαρακτηρίζοντάς την σημαντική εξέλιξη για την Τουρκία.
«Χθες λάβαμε εξαιρετικά ευχάριστα νέα από τη Λιβύη. Η Βουλή των Αντιπροσώπων ενέκρινε ομόφωνα το μνημόνιο κατανόησης για τη Θαλάσσια Οριοθέτηση που υπεγράφη μεταξύ Τουρκίας και Λιβύης. Εύχομαι αυτή η σημαντική απόφαση να αποδειχθεί επωφελής», ανέφερε ο Τούρκος πρόεδρος.
Ο Ερντογάν έστειλε παράλληλα χαιρετισμούς προς τα μέλη της λιβυκής Βουλής που υπερψήφισαν τη συμφωνία.
Νέα ένταση με NAVTEX στην Ανατολική Μεσόγειο
Στο ίδιο χρονικό διάστημα καταγράφεται νέα αντιπαράθεση Ελλάδας και Τουρκίας για έρευνες στην Ανατολική Μεσόγειο, με αφορμή το καλώδιο Σαουδικής Αραβίας – Ελλάδας.
Ο Χακάν Φιντάν δήλωσε ότι η Τουρκία δεν προβάλλει αντίρρηση για το καλώδιο, ζητά όμως να λαμβάνει γραπτή ενημέρωση όταν πλοίο πραγματοποιεί έρευνες στη θάλασσα, μαζί με τις σχετικές συντεταγμένες. Σύμφωνα με την ανάλυση του ΕΡΤnews, η συγκεκριμένη τοποθέτηση δεν συνιστά αίτημα παροχής άδειας.
Παράλληλα, η Τουρκία εξέδωσε NAVTEX για γεωφυσικές έρευνες σε περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου, με την Αθήνα να απαντά με αντι-NAVTEX από τον σταθμό Ηρακλείου αργά το βράδυ της Τρίτης 20 Οκτωβρίου.
Με την ελληνική αναγγελία απορρίφθηκαν οι τουρκικές αξιώσεις σε περιοχές που η Αθήνα θεωρεί ότι ανήκουν στην ελληνική υφαλοκρηπίδα.
Σαφής αντίδραση από την Αίγυπτο
Στο μέτωπο των διεθνών αντιδράσεων προστέθηκε και η Αίγυπτος, η οποία απέρριψε κατηγορηματικά την κύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου.
Το αιγυπτιακό υπουργείο Εξωτερικών χαρακτήρισε τη συμφωνία «απολύτως άκυρη», τονίζοντας ότι στερείται νομικής ισχύος και δεν παράγει έννομα αποτελέσματα για την Αίγυπτο.
Το Κάιρο υποστήριξε επίσης ότι το μνημόνιο προσβάλλει τα κυριαρχικά του δικαιώματα στην Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη και την υφαλοκρηπίδα, ενώ διαμήνυσε ότι διατηρεί το δικαίωμα να προστατεύσει τα δικαιώματα που του παρέχει το διεθνές δίκαιο.
Γεραπετρίτης: «Δεν πρόκειται να εφαρμοστεί»
Από ελληνικής πλευράς, ο Γιώργος Γεραπετρίτης επανέλαβε ότι το τουρκολιβυκό μνημόνιο είναι άκυρο και ανυπόστατο και δεν παράγει κανένα νόμιμο αποτέλεσμα.
Ο υπουργός Εξωτερικών δήλωσε ότι «το παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο δεν πρόκειται να εφαρμοστεί» και γνωστοποίησε ότι η ελληνική διπλωματία θα συνεχίσει τις επαφές της με εταίρους και συμμάχους.
Παράλληλα, υπογράμμισε ότι η Ελλάδα είναι έτοιμη να χρησιμοποιήσει τα κυριαρχικά και νομικά μέσα που διαθέτει, αναφέροντας μεταξύ αυτών και τη δυνατότητα διεύρυνσης των χωρικών της υδάτων.
Καταδίκη και από την Ευρωπαϊκή Ένωση
Η επικύρωση του μνημονίου τέθηκε και στη συνάντηση της ύπατης εκπροσώπου της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την εξωτερική πολιτική, Κάγια Κάλας, με τον Τούρκο υπουργό Εξωτερικών Χακάν Φιντάν.
Η Κάγια Κάλας τόνισε ότι το τουρκολιβυκό μνημόνιο παραβιάζει κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών, ενώ είχαν προηγηθεί ανάλογες τοποθετήσεις από την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και τον Αντόνιο Κόστα.
Οι εξελίξεις διατηρούν το ζήτημα των θαλάσσιων ζωνών της Ανατολικής Μεσογείου στο επίκεντρο, με την Αθήνα να επιδιώκει συντονισμένη διπλωματική αντίδραση και την Άγκυρα να προβάλλει την επικύρωση του μνημονίου ως ενίσχυση της δικής της θέσης.
