Ο Ζελένσκι για το Ντονμπάς ξεκαθάρισε ότι η Ουκρανία δεν πρόκειται να αποδεχθεί «ειρήνη» που θα ισοδυναμεί με μονομερή υποχώρηση και παράδοση εδαφών στη Ρωσία, προειδοποιώντας ότι μια τέτοια συμφωνία δεν περνά πολιτικά και κοινωνικά στο εσωτερικό της χώρας. Σε συνέντευξή του στο Axios, ο Ουκρανός πρόεδρος εμφανίστηκε κατηγορηματικός: ο ουκρανικός λαός «δεν θα το δεχτεί» και οποιαδήποτε λύση που θα εκληφθεί ως επιβεβαίωση ρωσικής νίκης, κινδυνεύει να τιναχτεί στον αέρα ακόμη κι αν παρουσιαστεί ως “συμβιβασμός”.
Οι δηλώσεις έγιναν την ώρα που στη Γενεύη εξελισσόταν νέος γύρος συνομιλιών Ουκρανίας–Ρωσίας με αμερικανική διαμεσολάβηση, με το εδαφικό να παραμένει ο μεγάλος κόμπος. Η ουκρανική πλευρά υποστηρίζει ότι το κρίσιμο ζήτημα είναι να αποσαφηνιστούν οι ρωσικές απαιτήσεις και να υπάρξουν μηχανισμοί που να εγγυώνται βιώσιμη κατάπαυση πυρός, την ίδια στιγμή που οι επιθέσεις και τα πλήγματα σε υποδομές συνεχίζονται, υπονομεύοντας το κλίμα των διαπραγματεύσεων.
Στο επίκεντρο βρίσκεται το ανατολικό Ντονμπάς και ειδικά οι περιοχές που εξακολουθούν να ελέγχονται από το Κίεβο. Ο Ζελένσκι απέρριψε ως μη αποδεκτή μια φόρμουλα που θα προέβλεπε απλή αποχώρηση ουκρανικών δυνάμεων και μεταβίβαση ελέγχου στους Ρώσους, ενώ φέρεται να εμφανίστηκε ανοιχτός μόνο σε συζήτηση απομάκρυνσης στρατευμάτων υπό αυστηρή αμοιβαιότητα, δηλαδή με ταυτόχρονη απόσυρση και από τη ρωσική πλευρά και με σαφείς όρους για την ασφάλεια.
Ιδιαίτερη βαρύτητα έχει και η αναφορά του στο πολιτικό κόστος μιας «κακής ειρήνης». Ο Ουκρανός πρόεδρος υπογράμμισε ότι οποιαδήποτε συμφωνία θα πρέπει να τεθεί στην κρίση των πολιτών, εκτιμώντας πως μια λύση που θα εκληφθεί ως απώλεια κυριαρχίας και εγκατάλειψη πληθυσμών δεν θα περάσει – ακόμη κι αν παρουσιαστεί ως ο πιο γρήγορος δρόμος για να σταματήσει ο πόλεμος. Με απλά λόγια: η κοινωνική νομιμοποίηση είναι το όριο που δεν μπορεί να παρακαμφθεί.
Στο ίδιο πλαίσιο, ο Ζελένσκι εξέφρασε ενόχληση για τη δημόσια ρητορική του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, λέγοντας ότι «δεν είναι δίκαιο» να ζητούνται παραχωρήσεις πρωτίστως από το Κίεβο και όχι από τη Μόσχα. Το μήνυμα προς την Ουάσινγκτον είναι σαφές: αν ο στόχος είναι μια σταθερή ειρήνη, η πίεση πρέπει να κατανεμηθεί εκεί όπου βρίσκεται η στρατιωτική ισχύς και η ευθύνη για την επιθετικότητα – αλλιώς η διαδικασία μετατρέπεται σε μηχανισμό “νομιμοποίησης” τετελεσμένων.
Τέλος, ο Ουκρανός πρόεδρος επανέλαβε ότι η πιο ουσιαστική διέξοδος για να κινηθεί το εδαφικό θα ήταν απευθείας πολιτική επαφή στο ανώτατο επίπεδο, επιμένοντας σε προοπτική συνάντησης με τον Βλαντίμιρ Πούτιν, εφόσον υπάρξει πραγματικό πεδίο συμφωνίας. Όμως η εικόνα που εκπέμπει το Κίεβο είναι πως “ειρήνη” χωρίς σαφή πλαίσιο, χωρίς αμοιβαιότητα και χωρίς εγγυήσεις, δεν είναι λύση αλλά παγίδα που θα αναζωπυρώσει τη σύγκρουση στην επόμενη φάση.
