Η Κομισιόν παρουσίασε πέντε προτάσεις για τα εξωτερικά σύνορα. Η κρίση στη Θέουτα επιτάχυνε τη συζήτηση.
Σχέδιο για την αντιμετώπιση αιφνίδιων, μαζικών αφίξεων στα εξωτερικά σύνορα της ΕΕ παρουσίασε την Τρίτη 29 Σεπτεμβρίου η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Οι προτάσεις της καλύπτουν τη συνεργασία με τρίτες χώρες, την επιτήρηση των συνόρων, την έγκαιρη προειδοποίηση, την αντιμετώπιση των διακινητών και τις επιστροφές.
Η Επιτροπή επισημαίνει ότι οι παράτυπες διελεύσεις των εξωτερικών συνόρων βρίσκονται στο χαμηλότερο επίπεδο από το 2021. Θεωρεί, ωστόσο, ότι η ΕΕ πρέπει να είναι καλύτερα προετοιμασμένη για απότομες μεταβολές. Ως πρόσφατο παράδειγμα αναφέρει τις μαζικές αφίξεις στη Θέουτα, τον ισπανικό θύλακα στη βόρεια Αφρική.
Οι πέντε άξονες του σχεδίου
Πρώτος άξονας είναι η στενότερη συνεργασία με χώρες εκτός ΕΕ για την πρόληψη της παράτυπης μετανάστευσης. Η Κομισιόν θέλει ταχύτερη ανταλλαγή πληροφοριών και καλύτερο συντονισμό με χώρες καταγωγής και διέλευσης, ώστε οι ευρωπαϊκές αρχές να εντοπίζουν εγκαίρως πιθανές μεταβολές στις μεταναστευτικές διαδρομές.
Δεύτερος άξονας είναι η ενίσχυση των εξωτερικών συνόρων. Στις προτάσεις περιλαμβάνεται ισχυρότερος ρόλος για τη Frontex, με μεγαλύτερη δυνατότητα άμεσης ανάπτυξης προσωπικού και εξοπλισμού. Η Επιτροπή προαναγγέλλει επίσης νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο αντιμετώπισης καταστάσεων έκτακτης ανάγκης, με ιδιαίτερη αναφορά σε περιπτώσεις όπου μαζικές μετακινήσεις χρησιμοποιούνται ως μέσο πίεσης.
Ο τρίτος άξονας αφορά την παρακολούθηση και την έγκαιρη προειδοποίηση. Τα κράτη μέλη καλούνται να τροφοδοτούν έγκαιρα το ευρωπαϊκό σύστημα επιτήρησης συνόρων EUROSUR με πληροφορίες για εξελίξεις που επηρεάζουν τα εξωτερικά σύνορα. Η Επιτροπή προτείνει ακόμη στενότερη συνεργασία ανάμεσα στη Frontex, την Europol και την Eurojust, καθώς και κέντρα συντονισμού του EUROSUR με χώρες εταίρους.
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται η πρόταση να ενισχυθεί η δυνατότητα της Frontex να παρακολουθεί τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για σκοπούς επιχειρησιακής ενημέρωσης. Η Κομισιόν ζητά επίσης ψηφιακή συνεργασία με μεγάλες διαδικτυακές πλατφόρμες και μηχανές αναζήτησης για την αντιμετώπιση της παραπληροφόρησης που, κατά την εκτίμησή της, μπορεί να επηρεάζει τις μεταναστευτικές ροές.
Διακινητές και επιστροφές
Τέταρτος άξονας είναι η δράση κατά των δικτύων διακίνησης μεταναστών και εμπορίας ανθρώπων. Η Επιτροπή ζητά να προχωρήσει το προτεινόμενο ευρωπαϊκό καθεστώς κυρώσεων κατά των διακινητών και να επιταχυνθεί η συζήτηση για την αναθεώρηση της σχετικής οδηγίας.
Παράλληλα, προτείνει συνεργασία με διαδικτυακές πλατφόρμες, χρηματοπιστωτικά ιδρύματα και παρόχους ψηφιακών πληρωμών. Στόχος είναι ο εντοπισμός των παράνομων χρηματοοικονομικών ροών που στηρίζουν τη δράση των δικτύων.
Ο πέμπτος άξονας αφορά τις επιστροφές προσώπων που δεν έχουν δικαίωμα παραμονής στην ΕΕ. Η Κομισιόν επιδιώκει στενότερη συνεργασία με τρίτες χώρες για την επανεισδοχή, μεγαλύτερη συμμετοχή της Frontex στις σχετικές διαδικασίες και ψηφιοποίηση των διοικητικών βημάτων.
Ο επίτροπος Εσωτερικών Υποθέσεων και Μετανάστευσης Μάγκνους Μπρούνερ συνέδεσε το σχέδιο με την ανάγκη για ισχυρά εξωτερικά σύνορα, συνεργασία με χώρες καταγωγής και διέλευσης και αποτελεσματικότερες επιστροφές. Το σχέδιο θα παρουσιαστεί στα κράτη μέλη κατά το Συμβούλιο Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων της 1ης και 2ας Οκτωβρίου. Οι νέες προτάσεις δεν αποτελούν ήδη εφαρμοσμένα μέτρα.















