Το ζήτημα των F-35 της Τουρκίας επανήλθε στο προσκήνιο κατά τη συνάντηση του Ντόναλντ Τραμπ με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στην Άγκυρα. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο επανεξέτασης του θέματος, στο περιθώριο της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ που διεξάγεται στην τουρκική πρωτεύουσα στις 7 και 8 Ιουλίου.
Ο Ντόναλντ Τραμπ έφτασε στην Άγκυρα στις 14:00 το μεσημέρι της Τρίτης, προκειμένου να συμμετάσχει στις εργασίες της Συνόδου Κορυφής της Συμμαχίας.
Στο αεροδρόμιο τον υποδέχθηκε ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Οι δύο ηγέτες είχαν σύντομη συνομιλία και στη συνέχεια αναχώρησαν με αυτοκινητοπομπή προς το Προεδρικό Μέγαρο.
Η διμερής συνάντηση πραγματοποιήθηκε πριν από το επίσημο δείπνο των ηγετών, το οποίο προηγείται της κύριας συνόδου της Τετάρτης.
Κατά τη συνάντηση στο προεδρικό μέγαρο της Άγκυρας, ο πρόεδρος των ΗΠΑ αναφέρθηκε στο ενδεχόμενο πώλησης μαχητικών αεροσκαφών F-35 στην Τουρκία.
«Τα F-35 είναι κάτι που θα σκεφτούμε», δήλωσε ο Ντόναλντ Τραμπ, αφήνοντας ανοιχτό το θέμα χωρίς να δώσει συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα.
Ο Αμερικανός πρόεδρος σημείωσε επίσης ότι οι συνομιλίες με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν θα καλύψουν ζητήματα εμπορίου και στρατιωτικής συνεργασίας.
Η δήλωση αυτή αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς η Τουρκία επιδιώκει εδώ και καιρό την επαναφορά της στο πρόγραμμα των F-35, από το οποίο είχε αποκλειστεί λόγω της προμήθειας των ρωσικών αντιαεροπορικών συστημάτων S-400.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις που διατυπώνονται γύρω από τη Σύνοδο, ο Ντόναλντ Τραμπ εμφανίζεται να εξετάζει πολιτικά το θέμα της επανένταξης της Τουρκίας στο πρόγραμμα των μαχητικών πέμπτης γενιάς.
Ωστόσο, παραμένουν σοβαρά εμπόδια. Κεντρικό ζήτημα εξακολουθεί να είναι η παρουσία των S-400 στην Τουρκία, αλλά και οι ευρύτερες διαφορές ανάμεσα στην Ουάσιγκτον και την Άγκυρα.
Η συζήτηση για τα F-35 γίνεται σε μια περίοδο όπου το ΝΑΤΟ βρίσκεται μπροστά σε κρίσιμες αποφάσεις για την ευρωπαϊκή άμυνα και τη μελλοντική κατανομή των βαρών στο εσωτερικό της Συμμαχίας.
Στο επίκεντρο των εργασιών βρίσκεται η απαίτηση των ΗΠΑ για αύξηση των αμυντικών δαπανών των συμμάχων στο 5% του ΑΕΠ.
Η Ουάσιγκτον ζητά από τις ευρωπαϊκές χώρες να αναλάβουν μεγαλύτερο μερίδιο ευθύνης για τη συλλογική άμυνα, σε μια περίοδο κατά την οποία οι ΗΠΑ εμφανίζονται λιγότερο πρόθυμες να σηκώσουν μόνες τους το κύριο βάρος της ασφάλειας της Ευρώπης.
Στην ατζέντα της Συνόδου βρίσκονται επίσης η στήριξη προς την Ουκρανία, η αντιμετώπιση της ρωσικής απειλής, οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και η ασφάλεια των Στενών του Ορμούζ.
Ιδιαίτερο βάρος δίνεται και στη στρατιωτική συμμετοχή των κρατών-μελών σε κρίσιμα μέτωπα ασφαλείας, καθώς η Συμμαχία επιχειρεί να προσαρμοστεί σε ένα περιβάλλον αυξημένων γεωπολιτικών πιέσεων.
Ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στις διαφορετικές προσεγγίσεις των συμμάχων.
Η περιορισμένη διάρκεια των εργασιών της Συνόδου εκτιμάται από ορισμένες πλευρές ως προσπάθεια να αποφευχθούν ανοικτές συγκρούσεις μεταξύ των ηγετών.
Η Σύνοδος της Άγκυρας πραγματοποιείται με τη συμμετοχή των ηγετών των 32 κρατών-μελών του ΝΑΤΟ, καθώς και εκπροσώπων χωρών-εταίρων της Συμμαχίας.
Από ελληνικής πλευράς, διπλωματικές πηγές σημειώνουν ότι η Αθήνα δεν συνδέει τις ελληνοαμερικανικές σχέσεις με τις σχέσεις Ουάσιγκτον – Άγκυρας.
Δείτεκαι αυτά
Οι ίδιες πηγές επισημαίνουν ότι η Ελλάδα δεν παρεμβαίνει σε διμερείς συμφωνίες τρίτων χωρών, παρακολουθεί όμως στενά τις εξελίξεις που ενδέχεται να επηρεάσουν τις ισορροπίες στην ευρύτερη περιοχή.
Το θέμα των F-35 της Τουρκίας αναμένεται να παραμείνει στο επίκεντρο, καθώς συνδέεται άμεσα με την αμυντική ισορροπία στην περιοχή, τις αμερικανοτουρκικές σχέσεις και τον ευρύτερο σχεδιασμό της Συμμαχίας.
