Σε μια περίοδο που η Μέση Ανατολή θυμίζει «πυριτιδαποθήκη», με το Ιράν, τη Συρία και τον Λίβανο να παραμένουν στο επίκεντρο της αστάθειας, η συνεργασία Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ αποκτά σαφή στρατηγικά χαρακτηριστικά. Πέρα από τις εξοπλιστικές συμφωνίες, διαμορφώνεται πλέον ένας πυρήνας ανταλλαγής επιχειρησιακής εμπειρίας και απόρρητης τεχνογνωσίας, με αιχμή τα μαχητικά πέμπτης γενιάς F-35.
Λίγο πριν από την επίσκεψη του Ισραηλινού υπουργού Άμυνας Ισραέλ Κατζ στην Αθήνα, ο αντισυνταγματάρχης Ναντάβ Σοσάνι, εκπρόσωπος των Ισραηλινών Ενόπλων Δυνάμεων (IDF), δήλωσε στην «Καθημερινή» ότι το Ισραήλ είναι έτοιμο να μοιραστεί με την Ελλάδα όσα έχει αποκομίσει από την πραγματική επιχειρησιακή χρήση των F-35.
Παρότι η Ελλάδα αναμένεται να εντάξει τα πρώτα F-35 στο οπλοστάσιό της μετά το 2030, η προετοιμασία έχει ήδη ξεκινήσει μέσω συνεκπαιδεύσεων και κοινών ασκήσεων. Το Ισραήλ παραμένει η μοναδική χώρα που έχει χρησιμοποιήσει το μαχητικό πέμπτης γενιάς σε πραγματικές συνθήκες πολέμου και σε πολλαπλά μέτωπα, αποκτώντας κρίσιμη εμπειρία που δεν μπορεί να αποτυπωθεί σε εγχειρίδια.
Σύμφωνα με τον Ισραηλινό αξιωματούχο, η τεχνογνωσία που είναι διατεθειμένο να μεταφέρει το Τελ Αβίβ αφορά, μεταξύ άλλων, την καταστολή εχθρικής αεράμυνας, την προσβολή στόχων υψηλής αξίας σε μεγάλο βάθος, καθώς και τις τακτικές διείσδυσης σε περιβάλλοντα με πυκνό πλέγμα απειλών. Πρόκειται για δεδομένα που θεωρούνται καθοριστικά για τη μελλοντική επιχειρησιακή αξιοποίηση των ελληνικών F-35.
Αμφίδρομη ανταλλαγή ισχύος
Η συνεργασία δεν είναι μονόπλευρη. Όπως υπογράμμισε ο Ναντάβ Σοσάνι, το Ισραήλ, αν και πρωτοπόρο σε επιχειρήσεις αστικού πολέμου, αντιμετώπιση σηράγγων και προστασία κρίσιμων υποδομών από αμφίβιες επιθέσεις, αναγνωρίζει την επιχειρησιακή υπεροχή της Ελλάδας στο θαλάσσιο περιβάλλον.
Η ελληνική ναυτοσύνη και η μακρά εμπειρία του Πολεμικού Ναυτικού στην επιτήρηση και κυριαρχία στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο αποτελούν πεδίο ιδιαίτερου ενδιαφέροντος για το Ισραήλ, το οποίο επιδιώκει να ενισχύσει τις δυνατότητές του στη θαλάσσια διάσταση των επιχειρήσεων.
Μνημόνιο 2026 και μήνυμα αποτροπής
Η υπογραφή του αναθεωρημένου μνημονίου στρατιωτικής συνεργασίας για το 2026 επισφραγίζει τη σύμπλευση Αθήνας, Λευκωσίας και Ιερουσαλήμ. Η συνεργασία αποκτά πρακτικό περιεχόμενο μέσα από μεγάλες ασκήσεις, όπως ο «Ηνίοχος», και διαμορφώνει ένα πλέγμα αποτροπής απέναντι σε δυνάμεις που επιχειρούν να αποσταθεροποιήσουν την περιοχή.
Όπως σημείωσε ο Ισραηλινός αξιωματούχος, η αποτελεσματική αντίδραση ΗΠΑ και Ισραήλ στην Ερυθρά Θάλασσα απέναντι στους Χούθι δεν ήταν τυχαία, αλλά αποτέλεσμα προηγούμενων κοινών ασκήσεων και σχεδιασμού. Με τον ίδιο τρόπο, η εμβάθυνση της ελληνοϊσραηλινής αμυντικής σχέσης λειτουργεί ως προληπτική θωράκιση για τις μελλοντικές προκλήσεις στην Ανατολική Μεσόγειο.
