Η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ εισέρχεται σε νέα φάση μετά την απόκτηση πλειοψηφικού μεριδίου του έργου από το γαλλικό επενδυτικό ταμείο Meridiam. Την ίδια ώρα, τουρκικά δημοσιεύματα επαναφέρουν το ενδεχόμενο έντασης κατά τις εργασίες πόντισης του καλωδίου, με τις ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις να παρακολουθούν τις εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο.
Σύμφωνα με τις υπάρχουσες πληροφορίες, στον επιχειρησιακό σχεδιασμό για την προστασία των εργασιών μπορούν να ενταχθούν οι φρεγάτες FDI Belharra, αεροσκάφη Rafale και F-16 Viper, καθώς και πλοία που διαθέτουν το ελληνικό σύστημα αντιμετώπισης μη επανδρωμένων αεροσκαφών «ΚΕΝΤΑΥΡΟΣ».
Η είσοδος της Meridiam στο έργο
Η Meridiam απέκτησε το πλειοψηφικό μερίδιο της υποθαλάσσιας ηλεκτρικής διασύνδεσης, η οποία έχει στόχο να συνδέσει τα ηλεκτρικά δίκτυα της Ελλάδας, της Κύπρου και του Ισραήλ με την ευρωπαϊκή αγορά.
Η συμφωνία οριστικοποιήθηκε σε τελετή στο Μέγαρο Μαξίμου, παρουσία του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη και γαλλικών αντιπροσωπειών.
Ο πρωθυπουργός χαρακτήρισε το έργο στρατηγικό σημείο καμπής για την Ανατολική Μεσόγειο. Από την πλευρά του, ο διευθύνων σύμβουλος της Meridiam, Τιερί Ντεό, αναφέρθηκε στη σημασία της επένδυσης για την ενεργειακή ασφάλεια και ανεξαρτησία της Ευρώπης.
Κατά τον ίδιο, η συμμετοχή της γαλλικής εταιρείας συνδέεται με τη διεύρυνση της ελληνογαλλικής στρατηγικής συνεργασίας από τον αμυντικό τομέα στις κρίσιμες ενεργειακές υποδομές.
Το τουρκικό ενδιαφέρον για τη συμφωνία
Η εξέλιξη παρακολουθείται στενά στην Τουρκία, καθώς η Meridiam προετοιμάζεται να συμμετάσχει μαζί με την τουρκική Makyol İnşaat στον διαγωνισμό για τα δικαιώματα λειτουργίας των γεφυρών του Βοσπόρου και μεγάλων αυτοκινητοδρόμων της χώρας.
Τουρκικά μέσα ενημέρωσης επικεντρώνονται στο γεγονός ότι το ίδιο γαλλικό επενδυτικό ταμείο διεκδικεί σημαντικές υποδομές στην Τουρκία και ταυτόχρονα αναλαμβάνει κεντρικό ρόλο στο καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου.
Σε σχετικά δημοσιεύματα διατυπώνεται η θέση ότι οι εργασίες πόντισης δεν μπορούν να πραγματοποιηθούν σε περιοχές τις οποίες διεκδικεί η Άγκυρα χωρίς προηγούμενη τουρκική έγκριση. Παράλληλα, γίνεται αναφορά στην πιθανότητα επανάληψης της έντασης που είχε καταγραφεί νότια της Κάσου.
Κατά τις προηγούμενες έρευνες για το καλώδιο, η παρουσία τουρκικών πολεμικών πλοίων νότια της Κάσου είχε προκαλέσει σοβαρή ένταση και καθυστέρηση στην εξέλιξη του έργου.
Η Τουρκία εξακολουθεί να προβάλλει αξιώσεις στη θαλάσσια ζώνη ανάμεσα στην Κρήτη, την Κάσο και την Κύπρο, στηρίζοντας τις θέσεις της στο δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας».
Οι συγκεκριμένοι ισχυρισμοί δεν αναγνωρίζονται από την Αθήνα, η οποία επιμένει στην εφαρμογή του Διεθνούς Δικαίου και του Δικαίου της Θάλασσας.
Οι Belharra στον επιχειρησιακό σχεδιασμό
Σε σχέση με την προηγούμενη κρίση, το Πολεμικό Ναυτικό διαθέτει πλέον νέες επιχειρησιακές δυνατότητες. Οι φρεγάτες FDI Belharra, με τους πυραύλους Aster 30 και τις δυνατότητες αεράμυνας περιοχής, μπορούν να προσφέρουν προστασία σε ευρύτερη θαλάσσια ζώνη.
Οι συγκεκριμένες μονάδες έχουν σχεδιαστεί για την επιτήρηση και άμυνα περιοχής, την αντιμετώπιση εναέριων απειλών και τη συνοδεία ναυτικών σχηματισμών. Οι δυνατότητες αυτές αποκτούν ιδιαίτερη σημασία σε μια επιχείρηση προστασίας ερευνητικών και πλοίων πόντισης καλωδίων.
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η ενίσχυση άλλων μονάδων του Στόλου με συστήματα αντιμετώπισης drones.
Το σύστημα «ΚΕΝΤΑΥΡΟΣ» στις μονάδες επιφανείας
Το ελληνικής ανάπτυξης σύστημα αντι-drone «ΚΕΝΤΑΥΡΟΣ» έχει ήδη εγκατασταθεί σε φρεγάτες τύπου ΜΕΚΟ. Το σύστημα χρησιμοποιήθηκε σε επιχειρησιακές συνθήκες στην Ερυθρά Θάλασσα, στο πλαίσιο της προστασίας πλοίων από μη επανδρωμένες εναέριες απειλές.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, προβλέπεται η τοποθέτησή του και σε άλλες μονάδες του Πολεμικού Ναυτικού. Η επέκταση της χρήσης του θα προσθέσει ένα ακόμη επίπεδο προστασίας στα πλοία που θα αναλάβουν τη συνοδεία των εργασιών για την ηλεκτρική διασύνδεση.
Rafale και F-16 Viper πάνω από την Ανατολική Μεσόγειο
Η ναυτική παρουσία μπορεί να υποστηριχθεί και από αεροσκάφη της Πολεμικής Αεροπορίας. Τα Rafale, εξοπλισμένα με πυραύλους Meteor, προσφέρουν αυξημένες δυνατότητες εναέριας επιτήρησης και εμπλοκής σε μεγάλες αποστάσεις.
Παράλληλα, συνεχίζεται η αναβάθμιση των ελληνικών F-16 στο επίπεδο Viper. Ο συνδυασμός των δύο τύπων αεροσκαφών ενισχύει τις δυνατότητες ελέγχου και προστασίας του εναέριου χώρου πάνω από τις θαλάσσιες περιοχές στις οποίες θα πραγματοποιηθούν οι εργασίες.
Η παρουσία της Meridiam στο έργο προσδίδει πλέον και γαλλικό επενδυτικό ενδιαφέρον στην ολοκλήρωση της διασύνδεσης. Η Αθήνα, από την πλευρά της, αντιμετωπίζει το καλώδιο ως κρίσιμη ενεργειακή υποδομή, η οποία συνδέεται τόσο με την Κύπρο και το Ισραήλ όσο και με τον ευρύτερο σχεδιασμό ενεργειακής διασύνδεσης της Ανατολικής Μεσογείου με την Ευρώπη.













