Σενάρια επέκτασης του πολέμου πέρα από τη Μέση Ανατολή, με επιθέσεις εναντίον αμερικανικών στρατιωτικών στόχων στην Ευρώπη, φέρεται να εξετάζει το Ιράν. Πηγές με γνώση των σχετικών συζητήσεων ανέφεραν στους Financial Times ότι η Κύπρος και η Βουλγαρία βρίσκονται μεταξύ των πιθανών στόχων αντιποίνων, εάν οι ΗΠΑ προχωρήσουν σε νέα κλιμάκωση.
Στο τραπέζι έχει τεθεί και το ενδεχόμενο επίθεσης σε υποθαλάσσια καλώδια οπτικών ινών στα Στενά του Ορμούζ. Οι πληροφορίες έρχονται ενώ στην Τεχεράνη ενισχύεται η άποψη ότι ένας νέος γύρος πολεμικών επιχειρήσεων αποτελεί περισσότερο ζήτημα χρόνου παρά ενδεχόμενο.
Αμερικανικές εγκαταστάσεις στην Ευρώπη στα ιρανικά σενάρια
Δύο πρόσωπα που γνωρίζουν τις συζητήσεις στο εσωτερικό του ιρανικού καθεστώτος ανέφεραν στους FT ότι οι ένοπλες δυνάμεις έχουν αξιολογήσει σενάρια επιθέσεων εναντίον αμερικανικών στρατιωτικών εγκαταστάσεων στη νοτιοανατολική Ευρώπη.
Μεταξύ των χωρών που εξετάζονται βρίσκεται η Βουλγαρία. Η κυβέρνηση στη Σόφια ενέκρινε τον περασμένο μήνα τη χρήση της αεροπορικής βάσης Μπεζμέρ από αμερικανικά αεροσκάφη ανεφοδιασμού.
Μία από τις πηγές συμπεριέλαβε και την Κύπρο στους πιθανούς στόχους μιας ιρανικής απάντησης. Στο νησί βρίσκεται η βρετανική βάση στο Ακρωτήρι, η οποία είχε πληγεί από drone τον Μάρτιο.
Οι ιρανικές δυνάμεις έχουν εξετάσει χωριστά και επιθέσεις εναντίον υποθαλάσσιων καλωδίων οπτικών ινών στα Στενά του Ορμούζ, εφόσον η σύγκρουση κλιμακωθεί περαιτέρω.
«Ο πόλεμος μπορεί να φτάσει στην Ευρώπη»
Η έκταση των πιθανών αντιποίνων θα εξαρτηθεί από τις επόμενες κινήσεις της Ουάσιγκτον, σύμφωνα με τις πηγές των Financial Times.
Μία από αυτές ανέφερε ότι η Τεχεράνη προετοιμάζει σχέδια περαιτέρω διεύρυνσης του πολέμου, εάν ο Ντόναλντ Τραμπ υλοποιήσει τις προηγούμενες απειλές του για επιθέσεις σε ιρανικές υποδομές.
«Εάν οι ΗΠΑ το παρακάνουν, το Ιράν θα υπερασπιστεί τον εαυτό του με οποιοδήποτε τίμημα, θα κινηθεί πέρα από την περιοχή και θα πλήξει και την Ευρώπη», δήλωσε πρόσωπο προσκείμενο στο ιρανικό καθεστώς.
Η δεύτερη πηγή υποστήριξε ότι, σε περίπτωση νέας αμερικανικής επίθεσης, η Τεχεράνη δεν θα θέσει «κανένα όριο» στην απάντησή της.
Οι απειλές Τραμπ για τις ιρανικές υποδομές
Ο Αμερικανός πρόεδρος είχε δηλώσει τον περασμένο μήνα ότι οι ΗΠΑ θα καταστρέφουν μία ιρανική γέφυρα ή ένα εργοστάσιο ηλεκτροπαραγωγής κάθε φορά που η Ισλαμική Δημοκρατία πλήττει πλοίο στα Στενά του Ορμούζ.
Την Τρίτη, ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε ότι «δεν βρίσκονται σε εξέλιξη ούτε έχουν προγραμματιστεί συνομιλίες ή επαφές» με την Τεχεράνη.
Οι διαπραγματεύσεις για το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ έχουν βαλτώσει, ενώ στην ιρανική ηγεσία ενισχύονται οι εκτιμήσεις ότι οι στρατιωτικές επιχειρήσεις θα επαναληφθούν.
Το Ιράν εξετάζει αλλαγή στρατηγικής
Οι Φρουροί της Επανάστασης και άλλοι Ιρανοί στρατιωτικοί διοικητές έχουν προειδοποιήσει ότι, σε περίπτωση νέου πολέμου πλήρους κλίμακας, το Ιράν θα εγκαταλείψει την προηγούμενη στρατηγική του.
Μέχρι σήμερα, η ιρανική απάντηση επικεντρωνόταν κυρίως σε αμερικανικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις, ενεργειακές υποδομές και άλλους στόχους στη Μέση Ανατολή. Ο νέος σχεδιασμός φέρεται να προβλέπει πλήγματα πολύ πέρα από την περιοχή.
Τον περασμένο μήνα, οι Φρουροί της Επανάστασης είχαν απευθύνει προειδοποίηση και προς τη Βρετανία για τη χρήση βρετανικών στρατιωτικών εγκαταστάσεων από τις ΗΠΑ.
«Οποιαδήποτε βάση χρησιμοποιηθεί για την εξαπόλυση επίθεσης εναντίον του ιρανικού εδάφους θα θεωρηθεί νόμιμος στόχος», είχαν αναφέρει.
Η εκτίμηση για τους πυραύλους Shahab
Ο Σίνταρθ Καουσάλ, ερευνητής του Royal United Services Institute στο Λονδίνο, χαρακτήρισε την απειλή των ιρανικών πυραύλων για στόχους στην Ευρώπη και σε άλλες περιοχές «υπαρκτή, αλλά περιορισμένη».
Κατά την εκτίμησή του, το Ιράν θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει βαλλιστικούς πυραύλους μέσου βεληνεκούς, όπως εκείνους της σειράς Shahab, εναντίον αμερικανικών εγκαταστάσεων στη νότια και τη νοτιοανατολική Ευρώπη.
Οι συγκεκριμένοι πύραυλοι, ωστόσο, θα αντιμετώπιζαν δυσκολίες στην πρόκληση σημαντικών καταστροφών όταν χρησιμοποιούνται εναντίον στόχων σε μεγαλύτερες αποστάσεις.
Τα πλήγματα σε Ντιέγκο Γκαρσία, Τουρκία και Κύπρο
Το Ιράν έχει ήδη δείξει ότι είναι διατεθειμένο να επιχειρεί εναντίον στόχων που βρίσκονται χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά.
Μετά την έναρξη του πολέμου από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ τον Φεβρουάριο, η Ουάσιγκτον κατηγόρησε την Τεχεράνη ότι εκτόξευσε πολλαπλούς πυραύλους προς το Ντιέγκο Γκαρσία, την κοινή αμερικανοβρετανική στρατιωτική βάση στον Ινδικό Ωκεανό.
Η βάση βρίσκεται περίπου 4.000 χιλιόμετρα μακριά από το Ιράν. Κανένας από τους πυραύλους δεν κατάφερε να φτάσει στον στόχο του.
Τον Μάρτιο, η Τουρκία ανακοίνωσε ότι η αεράμυνα του ΝΑΤΟ αναχαίτισε αρκετούς βαλλιστικούς πυραύλους που είχαν εκτοξευθεί από το Ιράν.
Τον ίδιο μήνα, η βρετανική βάση στο Ακρωτήρι της Κύπρου επλήγη από drone. Δυτικοί αξιωματούχοι εκτιμούσαν ότι πιθανότατα επρόκειτο για ιρανικό μη επανδρωμένο αεροσκάφος που χρησιμοποιήθηκε από δυνάμεις προσκείμενες στην Τεχεράνη και όχι για άμεση επίθεση από το ίδιο το Ιράν.
Οι πηγές των FT αναφέρθηκαν και στην επίθεση του Ιράν, τον περασμένο μήνα, εναντίον αμερικανικής βάσης στην Ιορδανία. Από το πλήγμα σκοτώθηκαν τρεις Αμερικανοί στρατιωτικοί.
Η επίθεση χαρακτηρίστηκε ως το ακριβέστερο πλήγμα μεγάλου βεληνεκούς που έχει πραγματοποιήσει μέχρι σήμερα η Ισλαμική Δημοκρατία. Παράλληλα, θεωρήθηκε ένδειξη ότι η Τεχεράνη βελτιώνει τη δυνατότητά της να προσβάλλει στόχους σε μεγάλες αποστάσεις.
«Αυτό ήταν επίσης ένα μήνυμα προς την Ευρώπη: μπορεί να δεχθεί πυραύλους, επομένως θα πρέπει να γνωρίζει ποια στάση θα κρατήσει σε αυτόν τον πόλεμο», ανέφερε η πρώτη πηγή.
«Ένα πολύ μεγάλο λάθος, όπως ένα πλήγμα στις υποδομές μας, θα μπορούσε να οδηγήσει τον πόλεμο πέρα από την περιοχή και μέχρι την Ευρώπη», πρόσθεσε.
Την περασμένη εβδομάδα, ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν, Αγιατολάχ Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, τοποθέτησε σκληροπυρηνικά στελέχη σε κορυφαίες θέσεις στους μηχανισμούς ασφαλείας και στις ένοπλες δυνάμεις.
Ανάμεσά τους βρίσκεται ο Μοχσέν Ρεζαΐ, πρώην διοικητής των Φρουρών της Επανάστασης, ο οποίος ανέλαβε την κορυφαία θέση στον μηχανισμό ασφαλείας της χώρας.
Ιρανοί αναλυτές ερμήνευσαν την εξέλιξη ως ένδειξη ότι στελέχη όπως ο Μοχαμάντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ, κορυφαίος διαπραγματευτής της Τεχεράνης, έχουν προσωρινά παραμεριστεί. Οι πιθανότητες επίτευξης μιας διαρκούς συμφωνίας εμφανίζονται πλέον περιορισμένες.
Ορισμένοι στο εσωτερικό του ιρανικού καθεστώτος ανησυχούν ότι η Τεχεράνη μπορεί να τραβά υπερβολικά το σχοινί. Οι σκληροπυρηνικοί, αντίθετα, θεωρούν ότι οι ΗΠΑ δεν αποτελούν αξιόπιστο εταίρο και ζητούν αύξηση του κόστους για την Ουάσιγκτον, ώστε να τηρήσει τις δεσμεύσεις της σε ενδεχόμενη συμφωνία.
«Το Ιράν στέλνει ένα σαφές μήνυμα: αν δεν καταλήξετε σε συμφωνία με τον Γκαλιμπάφ, θα πρέπει να αντιμετωπίσετε τον Ρεζαΐ», ανέφερε η δεύτερη πηγή.
Το μήνυμα της Τεχεράνης, σύμφωνα με την ίδια πηγή, συνοψίζεται στη φράση: «Μην τρελαίνεστε, γιατί εγώ είμαι πιο τρελός από εσάς».
