Η Ουκρανία επιδιώκει να προκαλέσει εκτεταμένες διακοπές στις αεροπορικές συνδέσεις της Ρωσίας, αυξάνοντας την παρουσία drones μεγάλης εμβέλειας στον εναέριο χώρο της. Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι ανακοίνωσε τον σχεδιασμό την 1η Σεπτεμβρίου, ενώ την επομένη υποστήριξε ότι οι πρώτες αεροπορικές εταιρείες είχαν ήδη αρχίσει να διακόπτουν πτήσεις προς ρωσικά αεροδρόμια.
Το Κίεβο έχει παράλληλα ενημερώσει διεθνείς οργανισμούς και εταίρους για τους κινδύνους που, σύμφωνα με την ουκρανική πλευρά, αντιμετωπίζει η πολιτική αεροπορία πάνω από τη Ρωσία. Οι ανακοινώσεις προκάλεσαν την αντίδραση του Βλαντίμιρ Πούτιν, ο οποίος κατηγόρησε την Ουκρανία για «κρατική τρομοκρατία».
Προειδοποίηση προς τις αεροπορικές εταιρείες
Ο Ζελένσκι δεν παρουσίασε αναλυτικά το σχέδιο, έδωσε όμως έμφαση στον αριθμό των μη επανδρωμένων αεροσκαφών που σκοπεύει να χρησιμοποιήσει η Ουκρανία.
«Θα υπάρχουν τόσο πολλά drones στον ρωσικό ουρανό, ώστε αυτό δεν θα μπορεί να αγνοηθεί», δήλωσε, απευθύνοντας προειδοποίηση σε «κάθε αεροπορική εταιρεία που χρησιμοποιεί τον ρωσικό εναέριο χώρο».
«Ο ρωσικός ουρανός θα κλείσει εκ των πραγμάτων», πρόσθεσε.
Στο βραδινό μήνυμά του στις 2 Σεπτεμβρίου, ο Ουκρανός πρόεδρος ανέφερε ότι υπήρχαν ήδη αντιδράσεις από εταιρείες.
«Λάβαμε πληροφορίες ότι οι πρώτες αεροπορικές εταιρείες άρχισαν να αρνούνται πτήσεις προς ρωσικά αεροδρόμια μετά την ανακοίνωσή μας για τον κίνδυνο από drones, ο οποίος υφίσταται αντικειμενικά στον ρωσικό εναέριο χώρο», υποστήριξε.
Ο ίδιος χαρακτήρισε αυτή τη στάση «σωστή και απολύτως λογική αντίδραση στα διαθέσιμα δεδομένα», επικαλούμενος την ανάγκη προστασίας ανθρώπινων ζωών. Στο δημοσίευμα δεν κατονομάζονται οι εταιρείες ούτε τα δρομολόγια που, κατά τον Ζελένσκι, έχουν επηρεαστεί.
Ενημέρωση στον ICAO και αύξηση παραγωγής drones
Την ίδια ημέρα, ο υπουργός Εξωτερικών Αντρίι Σιμπίχα γνωστοποίησε ότι η Ουκρανία ενημέρωσε τον Διεθνή Οργανισμό Πολιτικής Αεροπορίας (ICAO) για την κατάσταση.
Σύμφωνα με την ανάρτησή του, το Κίεβο προειδοποίησε πως «ο ρωσικός εναέριος χώρος δεν είναι ασφαλής για την πολιτική αεροπορία εξαιτίας της αυξημένης στρατιωτικής δραστηριότητας». «Καλούμε τους πάντες να τον αποφεύγουν», πρόσθεσε.
Ο Σερχίι Μπράτσουκ, ο οποίος αναφέρεται στο δημοσίευμα ως εκπρόσωπος της Νότιας Διοίκησης των ουκρανικών αμυντικών δυνάμεων, περιέγραψε τον στόχο ως «μετάβαση σε έναν στρατηγικό αεροπορικό αποκλεισμό της Ρωσικής Ομοσπονδίας».
Δείτεκαι αυτά
«Ο εναέριος χώρος πάνω από τις μεγάλες πόλεις της Ρωσικής Ομοσπονδίας θα μετατραπεί σε ζώνη μόνιμου κινδύνου, γεγονός που θα αναγκάσει τις ξένες επιχειρήσεις να διακόψουν τις αεροπορικές συνδέσεις με τη Ρωσία», δήλωσε.
Κατά τον ίδιο, η Ουκρανία αυξάνει «σημαντικά» την παραγωγή drones, επιδιώκοντας να εξασφαλίσει τους αριθμούς που απαιτούνται για να «παραλύσει σε μόνιμη βάση τη λειτουργία των βασικών αεροδρομίων της κεντρικής Ρωσίας».
Το προηγούμενο της «Επιχείρησης Χαλί»
Η χρήση drones για τη διακοπή της λειτουργίας ρωσικών αεροδρομίων εφαρμόζεται, σύμφωνα με το δημοσίευμα, εδώ και σχεδόν ενάμιση χρόνο.
Πηγές με γνώση του σχεδιασμού, οι οποίες μίλησαν υπό καθεστώς ανωνυμίας για λόγους ασφαλείας, αναφέρουν ότι η Υπηρεσία Ασφαλείας της Ουκρανίας (SBU) άρχισε την «Επιχείρηση Χαλί» την άνοιξη του 2025.
Η τακτική βασιζόταν σε σκόπιμες πτήσεις drones πάνω από αεροδρόμια και στην ευρύτερη περιοχή τους. Σκοπός ήταν να ενεργοποιούνται περιορισμοί ή προσωρινές διακοπές της εναέριας κυκλοφορίας από τις ρωσικές Αρχές, χωρίς να πλήττονται οι ίδιες οι αεροδρομιακές υποδομές.
Με αυτόν τον τρόπο προκαλούνταν προβλήματα τόσο στην πολιτική όσο και στη στρατιωτική αεροπορία. Οι ίδιες πηγές υποστηρίζουν ότι οι διεθνείς εταίροι του Κιέβου είχαν προειδοποιήσει την Ουκρανία να μην επιτίθεται στις υποδομές των αεροδρομίων.
Τουλάχιστον 217 προσωρινές διακοπές λειτουργίας
Σύμφωνα με στοιχεία της ρωσικής κρατικής υπηρεσίας πολιτικής αεροπορίας Rosaviatsiya, τα οποία επικαλείται το δημοσίευμα, από την 1η Ιανουαρίου 2025 οι επιδρομές ουκρανικών drones προκάλεσαν τουλάχιστον 217 προσωρινές διακοπές λειτουργίας αεροδρομίων στη Ρωσία.
Ενδεικτική ήταν η αναστάτωση από τρεις νύχτες επιδρομών πριν από την Ημέρα της Νίκης, στις 9 Μαΐου 2025. Οι προσωρινοί περιορισμοί που επέβαλε η Rosaviatsiya επηρέασαν τα ταξιδιωτικά σχέδια τουλάχιστον 60.000 επιβατών.
Ενώ η προηγούμενη επιχείρηση αφορούσε προσωρινά κλεισίματα σε συγκεκριμένα αεροδρόμια και περιοχές, οι πρόσφατες ουκρανικές δηλώσεις περιγράφουν επιδίωξη πολύ ευρύτερης και διαρκέστερης διατάραξης των πτήσεων.
Νέοι τρόποι πίεσης και αντίδραση Πούτιν
Ο σχεδιασμός δημοσιοποιείται σε μια περίοδο χωρίς σημαντικές αλλαγές στα μέτωπα, κατά την οποία οι δύο πλευρές αναζητούν πρόσθετους τρόπους άσκησης πίεσης.
Η Ρωσία έχει κλιμακώσει τις επιθέσεις με πυραύλους και drones, ιδιαίτερα εναντίον του Κιέβου. Η Ουκρανία, που δεν διαθέτει αντίστοιχη δύναμη πυρός σε πυραύλους μεγάλου βεληνεκούς, δίνει βάρος στην εκτεταμένη αξιοποίηση μη επανδρωμένων αεροσκαφών μεγάλης εμβέλειας.
Μετά τις ανακοινώσεις Ζελένσκι, ο Πούτιν κατηγόρησε το Κίεβο για «κρατική τρομοκρατία» σε συνέντευξη Τύπου. Ο Ρώσος πρόεδρος υποστήριξε ότι η Μόσχα δεν μπορεί να διαπραγματευτεί με τρομοκράτες.
