Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έθεσε τον σεβασμό των συμφερόντων ασφαλείας των κρατών-μελών ως προϋπόθεση για τη συμμετοχή τρίτων χωρών στο SAFE, στις κοινές δηλώσεις του με τον Πρόεδρο της Λιθουανίας Γκιτάνας Ναουσέντα. Ο πρωθυπουργός συνέδεσε την ευρωπαϊκή αμυντική συνεργασία με την έμπρακτη αλληλεγγύη, ενώ ζήτησε δημοσιονομική ευελιξία για στοχευμένη στήριξη νοικοκυριών και επιχειρήσεων.
Η παρέμβασή του για τα ευρωπαϊκά αμυντικά προγράμματα περιείχε σαφές μήνυμα προς την Τουρκία. Τόνισε ότι η πρόσβαση τρίτων χωρών σε πρωτοβουλίες που χρηματοδοτούνται από την Ευρώπη δεν μπορεί να εξασφαλίζεται χωρίς προϋποθέσεις.
Συμμετοχή στο SAFE με σεβασμό στην ασφάλεια των μελών
«Η συμμετοχή τους σε προγράμματα που στηρίζονται από ευρωπαϊκούς πόρους δεν μπορεί να είναι δίχως όρους. Για να ενταχθεί επομένως κάποιος στο SAFE ή σε αντίστοιχες ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες, πρέπει πρώτα να σέβεται τα συμφέροντα ασφαλείας των κρατών-μελών, χωρίς αστερίσκους», δήλωσε ο πρωθυπουργός.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης υποστήριξε ότι η άμυνα πρέπει να αντιμετωπίζεται ως ευρωπαϊκό κοινό αγαθό. Στο ίδιο πλαίσιο, ζήτησε η ρήτρα αμοιβαίας συνδρομής του άρθρου 42.7 να αποκτήσει ουσιαστικό περιεχόμενο.
Αναφέρθηκε στη στήριξη που παρείχαν η Ελλάδα και άλλα κράτη στην Κύπρο, επισημαίνοντας ότι η ευρωπαϊκή αλληλεγγύη «μπορεί και πρέπει να αποκτήσει και επιχειρησιακή έκφραση». Διευκρίνισε ότι αυτή η διάσταση λειτουργεί συμπληρωματικά προς το ΝΑΤΟ.
«Γι’ αυτό η ενίσχυση της άμυνας θα βρεθεί στο κέντρο της ελληνικής Προεδρίας», ανέφερε, προσδιορίζοντας την αμυντική συνεργασία ως βασική προτεραιότητα.
Αλληλεγγύη στη Λιθουανία και αναφορά στον Έβρο
Ο πρωθυπουργός εξέφρασε την αλληλεγγύη της Ελλάδας προς τη Λιθουανία απέναντι στις υβριδικές επιθέσεις. Σημείωσε ότι η Αθήνα κατανοεί πλήρως τις ανησυχίες της λιθουανικής πλευράς για τη ρωσική απειλή.
«Οι μη εξουσιοδοτημένες διελεύσεις, οι δολιοφθορές, απειλούν πια ολόκληρη την Ευρώπη και απαιτούν μία συντονισμένη απάντηση», τόνισε. Υπογράμμισε επίσης ότι τα ανατολικά και νοτιοανατολικά σύνορα βρίσκονται στην πρώτη γραμμή της ευρωπαϊκής ασφάλειας.
Δείτεκαι αυτά
Συνδέοντας την εμπειρία των δύο χωρών, αναφέρθηκε στα γεγονότα του Μαρτίου του 2020 στον Έβρο και στην απειλή που αντιμετώπισε η Λιθουανία έναν χρόνο αργότερα.
«Η Ελλάδα αντιμετώπισε μια τέτοια υβριδική επίθεση στον Έβρο τον Μάρτιο του 2020. Και γι’ αυτό ήμασταν πρώτοι αυτοί που σταθήκαμε στο δικό σας πλευρό όταν έναν χρόνο μετά δεχθήκατε μια παρόμοια απειλή», δήλωσε.
Αίτημα ευελιξίας για τα πρόσθετα έσοδα από τον ΦΠΑ
Στο οικονομικό σκέλος των δηλώσεων, ο Κυριάκος Μητσοτάκης ζήτησε λελογισμένη ευρωπαϊκή δημοσιονομική ευελιξία. Στόχος είναι να μπορούν να αξιοποιηθούν πρόσθετα έσοδα από τον ΦΠΑ, τα οποία προκύπτουν λόγω του ενεργειακού πληθωρισμού, για προσωρινά και στοχευμένα μέτρα στήριξης.
Εξήγησε ότι, εφόσον τα έσοδα υπερβαίνουν τις προβλέψεις αποκλειστικά λόγω των αυξήσεων που εκπορεύονται από την ενέργεια, θα μπορούσε να εξεταστεί η διάθεσή τους για τη στήριξη της κοινωνίας. Κατά τον ίδιο, μια τέτοια παρέμβαση δεν θέτει σε κίνδυνο τη δημοσιονομική σταθερότητα, αλλά συνδέεται με τους ευρωπαϊκούς δημοσιονομικούς κανόνες.
Υπενθύμισε ότι με πρόσφατη επιστολή του προς την Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ζήτησε «μια άμεση και τολμηρή ευρωπαϊκή απάντηση». Το αίτημα αφορά τη δυνατότητα των κυβερνήσεων να στηρίξουν νοικοκυριά και επιχειρήσεις αξιοποιώντας τον πρόσθετο δημοσιονομικό χώρο.
Αδιαπραγμάτευτη η δημοσιονομική ισορροπία
Παράλληλα, ο πρωθυπουργός αναγνώρισε την αναταραχή στις διεθνείς αγορές ομολόγων και απέκλεισε κινήσεις που θα έθεταν σε κίνδυνο την εμπιστοσύνη των αγορών προς την Ελλάδα.
«Σε καμία περίπτωση η χώρα μας δεν θα έθετε σε κίνδυνο την πολύ μεγάλη κατάκτηση της αποκατάστασης της εμπιστοσύνης των αγορών προς τη βούληση της κυβέρνησης να μείνει σταθερή στον δρόμο της δημοσιονομικής ισορροπίας. Αυτό είναι μη διαπραγματεύσιμο για τη χώρα μας», υπογράμμισε.
Προανήγγειλε επίσης πρόσθετη οικονομική βοήθεια για τους αλιείς. «Ξέρουμε ότι έχουμε ένα πρόβλημα με τους αλιείς μας. Εργαζόμαστε για το πώς θα το αντιμετωπίσουμε και πώς θα τους δώσουμε μια πρόσθετη οικονομική βοήθεια», είπε, διευκρινίζοντας ότι «οι δυνατότητες είναι πεπερασμένες».
Συνοχή, ανταγωνιστικότητα και ασφάλεια της ναυσιπλοΐας
Για τον νέο Πολυετή Δημοσιονομικό Προγραμματισμό, ο Κυριάκος Μητσοτάκης εκτίμησε ότι οι προτεινόμενοι πόροι δεν επαρκούν για τις αυξημένες ευρωπαϊκές φιλοδοξίες.
«Η συνοχή δεν είναι εχθρός της ανταγωνιστικότητας. Είναι μάλλον προϋπόθεση της ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας», ανέφερε.
Τέλος, προσδιόρισε την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας ως προτεραιότητα της ελληνικής Προεδρίας. Το θέμα, όπως σημείωσε, θα αναδειχθεί από την Αθήνα και στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ.
