Τελέστηκε σήμερα το πρωί στην Καστανιά Καλαμπάκας η ετήσια εκδήλωση μνήμης και τιμής των 72 πεσόντων Καστανιωτών στις 26 Οκτωβρίου του 1943 όπου οι Ναζί πυρπόλησαν και το χωριό.
Όπως κατέγραψε το trikalanews.gr μετά την Θεία Λειτουργία στην Εκκλησία του Αγίου Αθανασίου όπου μνημονεύτηκαν τα ονόματα των πεσόντων Καστανιωτών, ακολούθησε επιμνημόσυνη δέηση και κατάθεση στεφάνων στο Ηρώο των Πεσόντων.
Στεφάνια κατέθεσαν, ο εκπρόσωπος της Περιφερειακής Ενότητας Τρικάλων Θεματικός Αντιπεριφερειάρχης Θεσσαλίας Γιώργος Τσίγκας, η Αντιδήμαρχος Καλαμπάκας Λίλα Μπαντέκα – Νάνη, ο Πρόεδρος της Καστανιάς κ. Πολίτης, ο πρόεδρος του Πολιτιστικού Συλλόγου κ. Δημητρούλης και Εκπρόσωπος του Ελληνικού Ορειβατικού Συλλόγου Καλαμπάκας.

Αθάνατη η Ελλάδα μας ,αθάνατοι και οι αγνοί Πατριώτες της Υπαίθρου … Μετά τη εκδήλωση μνήμης και τιμής των πεσόντων οι κάτοικοι προσέφεραν φιλοξενία στους προσκυνητές και κάστανα της περιοχής ενώ ο εφημέριος του Χωριού έσυρε πρώτος το χορό !

Η Ελλάδα μας δεν είναι εδώ και εκεί αλλά στις καρδιές αυτών των απλών ανθρώπων !

Το ολοκαύτωμα της Καστανιάς το Φθινόπωρο του ‘43

Ένα από τα πολλά ολοκαυτώματα που έχει η περιοχή Καλαμπάκας κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, χαραγμένο με ανεξίτηλα χρώματα και στις μνήμες των ανθρώπων που είναι εν ζωή και έζησαν το ολοκαύτωμα , και στους νεώτερους Καστανιώτες είναι αυτό της Καστανέας Καλαμπάκας που έλαβε χώρα στις 26 Οκτωβρίου του 1943 από τους Γερμανούς κατακτητές.

Η αναφορά γι’ αυτό το έγκλημα των Γερμανών γίνεται στο βιβλίο του κ. Δημήτρη Κωνσταντινίδη « … Οι Γερμανοί κατακτητές εισβάλλουν και πυρπολούν την Πίνδο – Επιχείρηση «Πάνθηρας» (Τρίκαλα 2011 ).

Μεταξύ των άλλων αναφέρονται και τα εξής : « …Το Φθινόπωρο του 1943 έγινε η μεγάλη εκκαθαριστική επιχείρηση των Γερμανών στην Πίνδο που είχε την κωδικοί ονομασία «Πάνθηρας» και στόχευε πρωτίστως στην ανάκτηση του ελέγχου επί της κεντρικής οδού Τρικάλων-Ιωαννίνων και Άρτας-Ιωαννίνων τις οποίες ήλεγχαν οι αντάρτες του ΕΛΑΣ και του ΕΔΕΣ αντίστοιχα μετά την Ιταλική συνθηκολόγηση του Σεπτεμβρίου.

Περί τα μέσα του Οκτώβρη του ’43, άρχισαν οι πρώτες συγκεντρώσεις, των Γερμανικών τμημάτων προς τη Δυτικά Θεσσαλία, αλλά και στις περιοχές γύρω από το Μέτσοβο και την Άρτα. Ταυτόχρονα, ξεκίνησαν και οι πρώτες επιθετικές ενέργειες προς τις περιοχές Καστανιά – Καλαμπάκα, Χαλίκι – Ασπροπόταμος και Άρτα – Ιωάννινα, έχοντας ως σκοπό τον αφανισμό των αντάρτικων ομάδων.

Στις 18ης Οκτωβρίου του 1943, ημέρα Δευτέρα, η «Ανατολική Ομάδα Μάχης» με τεθωρακισμένα οχήματα, φορτηγά αυτοκίνητα και μοτοσικλέτες κατευθύνονταν από τα Τρίκαλα προς την Καλαμπάκα. Μετά από ολιγόωρη μάχη, η Καλαμπάκα κατελήφθη και, αφού λεηλατήθηκε, δόθηκε η εντολή για την πυρπόληση της. Κάηκαν περίπου 120 σπίτια και ένα μεγάλο τμήμα της πόλης μετατράπηκε σε ερείπια. Οι κάτοικοι της κυνηγημένοι, την εγκαταλείπουν.

Το απόγευμα της 19ης Οκτωβρίου το 2ο τάγμα των γερμανών κατευθύνεται προς την Καστανιά, διανυκτερεύοντας στα χάνια της περιοχής. Τις κινήσεις των γερμανικών τμημάτων συνόδευε ένα δικινητήριο αεροπλάνο τύπου «Στόρκ», το οποίο από μικρό ύψος βομβάρδιζε με μικρής ισχύος βόμβες,χωριά και τοποθεσίες, ώστε να προκαλέσει τον πανικό μεταξύ των ντόπιων πληθυσμών, πυροβολώντας ταυτόχρονα κάθε ύποπτη κίνηση.

Η είδηση του ερχομού των Γερμανών διαδόθηκε αστραπιαία στην Καστανιά, οι κάτοικοι της οποίας πανικόβλητοι άρχισαν να την εγκαταλείπουν. Το πρωινό της 20ης Οκτωβρίου φθάνουν πρώτοι οι Γερμανοί μοτοσικλετιστές στο χωριό, το βρίσκουν εγκαταλελειμμένο από τους κατοίκους του, οι οποίοι βρήκαν καταφύγια στα δασωμένα μέρη της περιοχής. Στις 08.30 π.μ έφτασε στο χωριό και η κύρια δύναμη των Γερμανών. Αμέσως εγκαταστάθηκαν στα σπίτια του χωριού και περιμετρικά εγκατέστησαν φυλάκια.

Εντύπωση προκάλεσε ο μεγάλος αριθμός των νεκρών. Οι απώλειες πιθανότατα Προκλήθηκαν από τον βομβαρδισμό του γερμανικού πυροβολικού που προηγήθηκε πριν την τελική προώθηση των κατακτητών στην Καστανιά.

Την Πέμπτη 21η του μηνός αρχίζει η λεηλασία του χωριού. Ανακαλύπτουν τότε την ύπαρξη στρατηγείου του ΕΛΑΣ, γεγονός το οποίο για τους κατακτητές καθιστούσε τους Καστανιώτες συνεργάτες των ανταρτών.

Την Παρασκευή 22 του Οκτώβρη, πολλοί Καστανιώτες μη έχοντας στο δάσος ούτε τα στοιχειώδη εφόδια τόλμησαν και έστειλαν στο χωριό γυναικόπαιδα για να εφοδιαστούν με τρόφιμα και σκεπάσματα.

Οι Γερμανοί τους άφησαν ανενόχλητους να μεταφέρουν τις προμήθειες τους αποβλέποντας στον εντοπισμό των κρησφύγετων.

Το Σάββατο 23 του Οκτώβρη Όλα τα γυναικόπαιδα που βρέθηκαν στο χωριό, περίπου 155 κάτοικοι, φυλακίστηκαν στην εκκλησία του Αγίου Αθανασίου. Στους έγκλειστους μοιράστηκαν αριθμοί με « σειρά προτεραιότητας » για εκτέλεση σε περίπτωση επίθεσης από αντάρτες.

Την Κυριακή 24 του Οκτώβρη, οι κρυμμένοι στο δάσος Καστανιώτες, βρέθηκαν περικυκλωμένοι από τους Γερμανούς, οι οποίοι χωρίς δισταγμό άρχισαν να πυροβολούν, αδιακρίτως. Ο απολογισμός εκείνης της ημέρας ήταν 46 νεκροί από τον άμαχο πληθυσμό.

Την Δευτέρα 25 Οκτωβρίου συνεχίσθηκε η καταστροφή του χωριού. Εν τω μεταξύ οι Γερμανοί συνέχισαν να μεταφέρουν στην Καλαμπάκα μεγάλες ποσότητες από λάφυρα, (κυρίως τιμαλφή).

Την Τρίτη 26 Οκτωβρίου ανήμερα του Αγίου Δημητρίου η Καστανιά παραδόθηκε στις Φλόγες. Πυρπολήθηκαν 194 σπίτια και 266 αχυρώνες, τα καταστήματα και το σχολείο του χωριού. Εκτός από τις υποδομές του χωριού καταστράφηκε και σπάνιο λαογραφικό υλικό 400 ετών, από την εποχή του Διονυσίου Πύρρου. Διασώθηκε μόνο η εκκλησία του Αγίου Αθανασίου (του 18ου αιώνα) και το μοναστήρι του Αγίου Νικολάου, που είναι τα κύρια εκκλησιαστικά μνημεία του χωριού.

Η Καστανιά πλήρωσε και αυτή πολύ ακριβό τίμημα και οφείλουμε όχι μόνο να υποκλιθούμε αλλά να μην ξεχνάμε την θυσία αυτή.