Το Ορούτς Ρέις βρίσκεται ανοιχτά των κατεχομένων της Κύπρου την Παρασκευή 2 Οκτωβρίου 2026, για έρευνες που συνδέονται με τον σχεδιαζόμενο αγωγό φυσικού αερίου από την Τουρκία. Η αποστολή καλύπτεται από τουρκική NAVTEX με ισχύ έως τις 26 Οκτωβρίου, ενώ η Αθήνα καταγγέλλει ότι οι έρευνες παραβιάζουν την κυριαρχία και τα κυριαρχικά δικαιώματα της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Η νέα δραστηριότητα του τουρκικού ερευνητικού εκδηλώνεται ενώ παραμένει ανοιχτή η αντιπαράθεση για το Great Sea Interconnector (GSI), το έργο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ. Η Άγκυρα επιμένει στην απαίτηση προηγούμενης επικοινωνίας για εργασίες σε θαλάσσιες περιοχές όπου διεκδικεί δικαιοδοσία, θέση που απορρίπτει η ελληνική κυβέρνηση.
Η περιοχή των ερευνών και τα συνοδευτικά πλοία
Η NAVTEX 0953/26 εκδόθηκε από τον υδρογραφικό σταθμό της Αττάλειας. Η περιοχή που περιγράφει εκτείνεται από τα ανοιχτά της νότιας τουρκικής ακτογραμμής, μεταξύ Αττάλειας και Μερσίνης, έως τη θαλάσσια περιοχή νοτίως των κατεχομένων της Κύπρου.
Στην αναγγελία αναφέρονται επίσης τα πλοία Denar Pathfinder, Denar Echo και Kirici, τα οποία συνοδεύουν το Ορούτς Ρέις στην αποστολή του.
Γύρω από το ερευνητικό και τα συνοδευτικά του έχει επιβληθεί ζώνη αποκλεισμού. Στην απεικόνιση του MarineTraffic, η περιοχή γύρω από το Ορούτς Ρέις εμφανίζεται με την ένδειξη «Περιοχή Κινδύνου».
Αγωγός περίπου 101 χιλιομέτρων από το Αναμούρ
Ο αγωγός σχεδιάζεται να συνδέσει την περιοχή του Αναμούρ στη νότια Τουρκία με το κατεχόμενο τμήμα της Κύπρου. Το συνολικό μήκος του υπολογίζεται περίπου στα 101 χιλιόμετρα: τα 97 χιλιόμετρα θα είναι υποθαλάσσια και περίπου τέσσερα θα βρίσκονται στη στεριά.
Η σημερινή αποστολή αποτελεί συνέχεια αντίστοιχων ερευνών που πραγματοποιήθηκαν το καλοκαίρι. Και τότε είχε εκδοθεί τουρκική NAVTEX και είχε χρησιμοποιηθεί το Ορούτς Ρέις.
Σύμφωνα με τις πληροφορίες του δημοσιεύματος, το μεγαλύτερο μέρος του αγωγού που προορίζεται για πόντιση μεταξύ Τουρκίας και κατεχομένων φαίνεται να έχει ήδη κατασκευαστεί. Με βάση αυτή την εικόνα, εκτιμάται ότι οι εργασίες θα μπορούσαν να προχωρήσουν σχετικά γρήγορα μετά την ολοκλήρωση των ερευνών.
Ο Τούρκος υπουργός Ενέργειας Αλπαρσλάν Μπαϊρακτάρ έχει δηλώσει ότι ο σχεδιασμός προβλέπει γραμμή διπλής κατεύθυνσης. Αυτό θα επέτρεπε και αντίστροφη μεταφορά φυσικού αερίου, από την Ανατολική Μεσόγειο προς την Τουρκία και στη συνέχεια προς την Ευρώπη.
Το ενεργειακό σχέδιο προστίθεται στην υφιστάμενη σύνδεση των κατεχομένων με την Τουρκία μέσω του αγωγού ύδρευσης. Τα τελευταία χρόνια, το βόρειο τμήμα της Κύπρου τροφοδοτείται ήδη με νερό από την τουρκική επικράτεια.
Η αντιπαράθεση για το GSI και η ελληνική θέση
Παράλληλα με τον σχεδιασμό του αγωγού, συνεχίζεται η διαφωνία για τις εργασίες του GSI. Η Τουρκία υποστηρίζει ότι πρέπει να προηγείται επικοινωνία με την Άγκυρα όταν οι εργασίες αφορούν θαλάσσιες περιοχές στις οποίες η ίδια προβάλλει αξιώσεις δικαιοδοσίας.
Η Αθήνα απορρίπτει ότι απαιτείται τουρκική άδεια για την ηλεκτρική διασύνδεση. Ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης έχει δηλώσει ότι θα τηρηθούν οι διαδικασίες που προβλέπει το Διεθνές Δίκαιο και ότι ούτε απαιτείται ούτε πρόκειται να ζητηθεί άδεια από την Τουρκία.
Η Αθήνα καταγγέλλει παραβίαση των δικαιωμάτων της Κύπρου
Για την αποστολή του Ορούτς Ρέις, διπλωματικές πηγές χαρακτηρίζουν παράτυπη την τουρκική NAVTEX και παράνομες τις έρευνες σε περιοχές κυπριακών χωρικών υδάτων και υφαλοκρηπίδας. Τονίζουν ότι αυτές συνδέονται με τον αγωγό μεταξύ Τουρκίας και της παράνομης αποσχιστικής οντότητας στα κατεχόμενα.
Δείτεκαι αυτά
Η ελληνική πλευρά περιγράφει την κίνηση ως «μία ακόμη προκλητική μονομερή ενέργεια». Επικαλείται το Διεθνές Δίκαιο και τη Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS), υπογραμμίζοντας ότι η ανάπτυξη ενεργειακών υποδομών χωρίς τη συναίνεση της Κυπριακής Δημοκρατίας στερείται νομικής βάσης.
Κατά τις ίδιες πηγές, τέτοιες ενέργειες παραβιάζουν την κυριαρχία και τα κυριαρχικά δικαιώματα της Κύπρου και εντάσσονται σε προσπάθεια εδραίωσης των τετελεσμένων της κατοχής.
Οι διπλωματικές πηγές προειδοποιούν επίσης ότι, στην παρούσα κρίσιμη συγκυρία για την περιοχή, οι μονομερείς κινήσεις αυξάνουν τις εντάσεις, δυσχεραίνουν την οικοδόμηση εμπιστοσύνης και λειτουργούν εις βάρος της περιφερειακής σταθερότητας.
