Στην Ουάσιγκτον απέδωσε ο Μασούντ Πεζεσκιάν την ευθύνη για το αν θα τερματιστεί ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή. Σε συνέντευξή του την Πέμπτη 24 Σεπτεμβρίου, στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, ο Ιρανός πρόεδρος υποστήριξε ότι η Τεχεράνη δεν επιδίωξε τη σύγκρουση, αλλά θα συνεχίσει να αμύνεται.
Ο Πεζεσκιάν μίλησε σε αμερικανικό τηλεοπτικό δίκτυο, την ώρα που παραμένει ανοικτό το ερώτημα εάν οι επαφές μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν μπορούν να οδηγήσουν σε συμφωνία. Δήλωσε ότι η χώρα του δεν επιθυμεί τη συνέχιση του πολέμου και κάλεσε την αμερικανική κυβέρνηση να αποφασίσει αν θέλει να τον τερματίσει.
«Δεν επιδιώξαμε τον πόλεμο»
Ο Ιρανός πρόεδρος παρουσίασε τις στρατιωτικές ενέργειες της χώρας του ως απάντηση στις επιθέσεις που έχει δεχθεί. Επέμεινε ότι η Τεχεράνη δεν κήρυξε τον πόλεμο και προειδοποίησε πως, εάν συνεχιστούν τα πλήγματα εναντίον της, θα ανταποδώσει.
Συνέδεσε τις στρατιωτικές επιχειρήσεις με την οικονομική πίεση που ασκείται στο Ιράν. Κατά την άποψή του, οι κυρώσεις και οι περιορισμοί αποσκοπούν στο να εξαναγκάσουν τη χώρα του σε υποχώρηση. Υποστήριξε ότι μια τέτοια εξέλιξη δεν πρόκειται να γίνει αποδεκτή έξω από το πλαίσιο του διεθνούς δικαίου.
Η συνέντευξη δόθηκε μετά τη δήλωση του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ ότι Αμερικανοί και Ιρανοί αξιωματούχοι είχαν συνομιλίες στη Νέα Υόρκη, στο περιθώριο της εβδομάδας υψηλού επιπέδου της 81ης Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ. Ο Πεζεσκιάν ανέφερε ότι είχε υπάρξει συμφωνία μεταξύ των δύο πλευρών και ότι η Τεχεράνη εξακολουθεί να επιθυμεί να προχωρήσει η διαδικασία. Δεν παρουσίασε, ωστόσο, στη συνέντευξη νέα συμφωνία για τη λήξη της σύγκρουσης.
Η διαφωνία για τις συνομιλίες και τις αμερικανικές εκλογές
Ο Πεζεσκιάν αμφισβήτησε τον ισχυρισμό του Τραμπ ότι το Ιράν περιμένει το αποτέλεσμα των ενδιάμεσων εκλογών στις ΗΠΑ προτού κλείσει συμφωνία. Δήλωσε ότι η Τεχεράνη δεν καθορίζει τη στάση της με βάση το αμερικανικό εκλογικό χρονοδιάγραμμα.
Κατά τον Ιρανό πρόεδρο, αυτό που έχει σημασία είναι εάν η σημερινή αμερικανική κυβέρνηση επιθυμεί συμφωνία μέσα σε διεθνώς αποδεκτό νομικό πλαίσιο. Είπε ακόμη ότι το Ιράν είναι έτοιμο για διάλογο, καταλογίζοντας στην Ουάσιγκτον ευθύνη για τη διακοπή προηγούμενων διπλωματικών προσπαθειών. Πρόκειται για τη θέση που διατύπωσε ο ίδιος στη συνέντευξη, ενώ οι δύο πλευρές εξακολουθούν να διαφωνούν για τους όρους μιας ενδεχόμενης διευθέτησης.
Τι είπε για το πυρηνικό πρόγραμμα
Στο ζήτημα που βρίσκεται στον πυρήνα της αντιπαράθεσης, ο Πεζεσκιάν αρνήθηκε ότι το Ιράν επιδιώκει να αποκτήσει πυρηνικά όπλα. Ερωτηθείς ευθέως για τις προθέσεις της Τεχεράνης, απάντησε αρνητικά και επανέλαβε την πάγια θέση της κυβέρνησής του ότι το πυρηνικό πρόγραμμα δεν έχει στρατιωτικό σκοπό.
Η άρνηση αυτή διατυπώθηκε ενώ το Ιράν διαθέτει αποθέματα ουρανίου εμπλουτισμένου σε επίπεδα από 20% έως 60%, πολύ υψηλότερα από εκείνα που χρησιμοποιούνται συνήθως για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας. Οι ΗΠΑ, το Ισραήλ και δυτικοί σύμμαχοί τους κατηγορούν την Τεχεράνη ότι επιδιώκει την απόκτηση πυρηνικού οπλοστασίου· η ιρανική πλευρά απορρίπτει την κατηγορία.
Στη συνέντευξη, ο Πεζεσκιάν δήλωσε επίσης ότι το Ιράν είναι διατεθειμένο να συζητήσει τη μείωση του βαθμού εμπλουτισμού και τον διεθνή έλεγχο του προγράμματός του. Οι τοποθετήσεις αυτές αποτελούν δήλωση πρόθεσης του Ιρανού προέδρου και δεν ισοδυναμούν με ανακοίνωση συμφωνημένων όρων μεταξύ Τεχεράνης και Ουάσιγκτον.
Το Στενό του Ορμούζ και η ηγεσία του Ιράν
Η αντιπαράθεση έχει επηρεάσει και τη ναυσιπλοΐα στο Στενό του Ορμούζ. Μετά την επίθεση εναντίον του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου, η Τεχεράνη προχώρησε σε κινήσεις που περιόρισαν στην πράξη τη διέλευση από το στρατηγικό πέρασμα. Πριν από τη διαταραχή, από εκεί περνούσε περίπου το 20% των υδρογονανθράκων που καταναλώνονται παγκοσμίως, σύμφωνα με το δημοσίευμα, ενώ η κρίση συνοδεύτηκε από μεγάλη άνοδο των τιμών της ενέργειας.
Ο Ιρανός πρόεδρος ρωτήθηκε και για τον ανώτατο ηγέτη Μοτζταμπά Χαμενεΐ. Είπε ότι τον είχε συναντήσει περίπου έναν μήνα νωρίτερα και ότι έμειναν μαζί για περίπου επτά ώρες. Στην ερώτηση για την κατάσταση της υγείας του απάντησε ότι είναι καλά.
Η συνέντευξη ολοκληρώθηκε χωρίς ένδειξη άμεσης συμφωνίας. Ο Πεζεσκιάν επέμεινε ότι το Ιράν θέλει να σταματήσει ο πόλεμος, διατηρώντας ταυτόχρονα τη θέση ότι θα απαντήσει σε νέες επιθέσεις. Για την προοπτική τερματισμού της σύγκρουσης, παρέπεμψε εκ νέου στην απόφαση που θα λάβουν οι ΗΠΑ.
