Η Ρωσία απορρίπτει το σχέδιο ειρήνης των 20 σημείων, που παρουσίασε ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι με τη στήριξη των ΗΠΑ, καθώς το Κρεμλίνο εκτιμά ότι δεν εξυπηρετεί τους στρατηγικούς του στόχους ούτε μπορεί να παρουσιαστεί στο εσωτερικό ως «νίκη». Αυτό είναι το βασικό συμπέρασμα ανάλυσης των New York Times, που χαρτογραφούν τις ρωσικές αντιδράσεις στο νέο διπλωματικό πλαίσιο.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, η Μόσχα αισθάνεται ενισχυμένη στο πεδίο των επιχειρήσεων και θεωρεί ότι ο χρόνος λειτουργεί υπέρ της. Παράλληλα, το πολιτικό κόστος μιας συμφωνίας χωρίς σαφή εδαφικά και στρατηγικά κέρδη θεωρείται απαγορευτικό για το Κρεμλίνο, ιδιαίτερα σε μια περίοδο όπου η αφήγηση της «ειδικής στρατιωτικής επιχείρησης» παραμένει κεντρική στο εσωτερικό ακροατήριο.
«Απόλυτη κοροϊδία» το ουκρανικό σχέδιο
Χαρακτηριστική είναι η αντίδραση Ρώσων αναλυτών που κινούνται κοντά στη γραμμή του Κρεμλίνου. Ο Αλεξέι Ναούμοφ περιέγραψε το σχέδιο ως «απόλυτη κοροϊδία», υποστηρίζοντας ότι πρόκειται για μια προσπάθεια να παρουσιαστεί στις ΗΠΑ ως «συμβιβασμός», ώστε στη συνέχεια η Ρωσία να κατηγορηθεί για το αδιέξοδο. Αυτή η ανάγνωση ενισχύει την πεποίθηση στη Μόσχα ότι το σχέδιο έχει περισσότερο επικοινωνιακό και διπλωματικό χαρακτήρα, παρά ουσιαστικό περιεχόμενο αποδεκτό από όλες τις πλευρές.
Οι αμετακίνητοι όροι του Κρεμλίνου
Ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν επιμένει εδώ και δύο χρόνια σε δύο βασικές «κόκκινες γραμμές»:
την πλήρη αποχώρηση των ουκρανικών δυνάμεων από τις περιοχές Ντονέτσκ και Λουγκάνσκ και τον οριστικό αποκλεισμό της ένταξης της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ. Οι όροι αυτοί επαναβεβαιώθηκαν πρόσφατα, με τη Μόσχα να αφήνει μόνο περιορισμένα περιθώρια «τακτικών παραχωρήσεων», που θα μπορούσαν να αφορούν δευτερεύοντα μέτωπα, χωρίς όμως να αγγίζουν τον πυρήνα των ρωσικών διεκδικήσεων.
Το νέο ουκρανικό σχέδιο, αντίθετα, προβλέπει την αποχώρηση ρωσικών δυνάμεων από τέσσερις κρίσιμες περιοχές, καθώς και ειδικό καθεστώς αποστρατιωτικοποιημένων ζωνών στο Ντονέτσκ. Για το Κρεμλίνο, αυτή η πρόταση δεν συνιστά ισορροπημένο συμβιβασμό αλλά ανατροπή των δεδομένων που έχουν διαμορφωθεί στο πεδίο.
Ντονέτσκ και Ζαπορίζια, τα μεγάλα «αγκάθια»
Ιδιαίτερη σημασία δίνεται στο Ντονέτσκ, όπου η Ρωσία ελέγχει περίπου τα τρία τέταρτα της περιοχής. Με τον σημερινό ρυθμό επιχειρήσεων, εκτιμάται ότι θα μπορούσε να επιτύχει πλήρη κατάληψη μέσα στους επόμενους 18 μήνες. Παράλληλα, το ζήτημα του πυρηνικού σταθμού της Ζαπορίζια παραμένει άλυτο, καθώς η Μόσχα δεν εμφανίζεται διατεθειμένη να αποχωρήσει ή να δεχθεί διεθνή διαχείριση, όπως επιθυμεί το Κίεβο.
Ο πόλεμος ως «βιώσιμη επιλογή» για τη Μόσχα
Παρά τις οικονομικές πιέσεις, με υψηλά επιτόκια και σημάδια επιβράδυνσης, η ρωσική οικονομία δεν βρίσκεται – σύμφωνα με δυτικές εκτιμήσεις – σε σημείο κατάρρευσης που θα επέβαλλε αλλαγή στρατηγικής. Η συνεχής ροή στρατολογήσεων, με εκατοντάδες χιλιάδες νέες συμβάσεις, επιτρέπει στη Ρωσία να διατηρεί την πολεμική της μηχανή ενεργή, παρά τις απώλειες.
Διπλωματικό παιχνίδι με τις ΗΠΑ
Σε διπλωματικό επίπεδο, η Μόσχα έχει κίνητρο να παραμένει στο τραπέζι των συνομιλιών, κυρίως για να μην επωμιστεί αποκλειστικά την ευθύνη της αποτυχίας και να διατηρήσει δίαυλο επικοινωνίας με την Ουάσινγκτον. Ωστόσο, η συμμετοχή αυτή ερμηνεύεται από πολλούς αναλυτές ως καθαρά τακτική κίνηση, χωρίς πραγματική πρόθεση άμεσου τερματισμού του πολέμου.
Η συνολική εικόνα που σκιαγραφούν οι New York Times είναι σαφής: όσο η Ρωσία θεωρεί ότι κερδίζει χρόνο, έδαφος και στρατηγικά πλεονεκτήματα, η απόρριψη του σχεδίου ειρήνης των 20 σημείων μοιάζει δεδομένη, ανεξαρτήτως διεθνούς πίεσης.
