Σε ευθεία αμφισβήτηση της ευρωπαϊκής κυριαρχίας και της συνοχής του ΝΑΤΟ προχώρησε ο Ντόναλντ Τραμπ, επαναφέροντας με ωμό και προκλητικό τρόπο το ζήτημα της Γροιλανδίας. Μιλώντας σε δημοσιογράφους εν πτήσει, στο Air Force One, ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε χωρίς περιστροφές ότι «με τον έναν ή τον άλλο τρόπο, θα πάρουμε τη Γροιλανδία», προκαλώντας σοβαρό διπλωματικό σεισμό στις σχέσεις ΗΠΑ–Ευρώπης.
Ο Τραμπ εμφανίστηκε αποφασισμένος να προχωρήσει στην απόκτηση του νησιού, υποστηρίζοντας ότι αποτελεί κρίσιμο στρατηγικό χώρο για την ασφάλεια των Ηνωμένων Πολιτειών. Παράλληλα, δεν δίστασε να ειρωνευτεί ανοιχτά τις αμυντικές δυνατότητες της Γροιλανδίας, λέγοντας χαρακτηριστικά ότι «η άμυνά της είναι δύο έλκηθρα με σκύλους», ενώ –κατά τους ισχυρισμούς του– «ρωσικά αντιτορπιλικά βρίσκονται παντού στην περιοχή».
«Το ΝΑΤΟ μας χρειάζεται περισσότερο απ’ όσο το χρειαζόμαστε»
Οι δηλώσεις Τραμπ δεν περιορίστηκαν στη Γροιλανδία. Ο Αμερικανός πρόεδρος έθεσε υπό αμφισβήτηση τον ίδιο τον ρόλο της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας, υποστηρίζοντας ότι «το ΝΑΤΟ χρειάζεται τις Ηνωμένες Πολιτείες πολύ περισσότερο απ’ ό,τι εμείς το ΝΑΤΟ». Με αυτό τον τρόπο άφησε σαφώς να εννοηθεί ότι η συμμαχία δεν αποτελεί αδιαπραγμάτευτη προτεραιότητα, εφόσον –κατά την άποψή του– συγκρούεται με τα αμερικανικά στρατηγικά συμφέροντα.
Όταν ρωτήθηκε αν μια τέτοια στάση θα μπορούσε να προκαλέσει ρήγμα με τους συμμάχους, απάντησε κυνικά πως «αν επηρεάζει το ΝΑΤΟ, τότε επηρεάζει το ΝΑΤΟ», υποβαθμίζοντας τις συνέπειες μιας ενδεχόμενης σύγκρουσης με την Ευρώπη.
Ρωσία και Κίνα ως άλλοθι πίεσης
Ο Τραμπ επανέλαβε το γνωστό του επιχείρημα, σύμφωνα με το οποίο η Γροιλανδία κινδυνεύει να «κατακτηθεί» από τη Ρωσία ή την Κίνα, αν δεν περάσει υπό αμερικανικό έλεγχο. Χωρίς να παρουσιάσει συγκεκριμένα στοιχεία, χρησιμοποίησε το σενάριο αυτό ως μοχλό πίεσης προς τη Γροιλανδία και τη Δανία, υποστηρίζοντας ότι η «συμφωνία» με τις ΗΠΑ είναι μονόδρομος.
Η ρητορική αυτή έχει ήδη προκαλέσει έντονη ανησυχία σε ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, καθώς η Γροιλανδία αποτελεί αυτόνομη περιοχή υπό δανική κυριαρχία και κάθε απόπειρα αλλαγής καθεστώτος εγείρει σοβαρά ζητήματα διεθνούς δικαίου και ασφάλειας.
Διπλωματική κρίση σε εξέλιξη
Οι δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου θεωρούνται από Ευρωπαίους αξιωματούχους ως ευθεία απειλή και ένδειξη αμερικανικής αναθεωρητικής πολιτικής στην Αρκτική. Η υπόθεση της Γροιλανδίας μετατρέπεται πλέον σε κεντρικό γεωπολιτικό μέτωπο, με την Ευρώπη να καλείται να απαντήσει αν θα αποδεχθεί την πίεση ή αν θα υπερασπιστεί ενεργά την κυριαρχία της σε μια περιοχή τεράστιας στρατηγικής και οικονομικής σημασίας.
Το ερώτημα που τίθεται πλέον ανοιχτά είναι αν η Ευρώπη θα περιοριστεί σε δηλώσεις ή αν θα χαράξει σαφή κόκκινη γραμμή απέναντι σε έναν Αμερικανό πρόεδρο που δηλώνει απερίφραστα ότι η Γροιλανδία «θα ληφθεί», ανεξαρτήτως συνεπειών.
