Η προσπάθεια της Τουρκίας να επιστρέψει στο πρόγραμμα των F-35 εξακολουθεί να βρίσκεται σε διαπραγμάτευση με την Ουάσινγκτον, με τον Χακάν Φιντάν να αναγνωρίζει ότι η διαδικασία προχωρά πιο αργά από τις αρχικές προσδοκίες της Άγκυρας.
Ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών τοποθετήθηκε τη Δευτέρα 21 Σεπτεμβρίου στη Νέα Υόρκη, κατά τη διάρκεια συζήτησης για τις σχέσεις Τουρκίας – ΗΠΑ, αναφερόμενος τόσο στις κυρώσεις CAATSA όσο και στο ζήτημα των αμερικανικών μαχητικών F-35.
Φιντάν: Υπάρχει πολιτική βούληση για τα F-35
Σύμφωνα με τον Χακάν Φιντάν, η τουρκική και η αμερικανική πλευρά εξακολουθούν να εργάζονται πάνω στα ζητήματα που πρέπει να διευθετηθούν προκειμένου να ξεπεραστεί το εμπόδιο των CAATSA.
Ο ίδιος παρέπεμψε στη συνάντηση που είχαν ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και ο Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο το 2025, υποστηρίζοντας ότι σε πολιτικό επίπεδο υπήρξε συμφωνία ώστε το ζήτημα να επιλυθεί «το συντομότερο δυνατό».
Όπως ανέφερε, έκτοτε οι δύο πλευρές συνεχίζουν τις σχετικές εργασίες και υπάρχουν συγκεκριμένα βήματα που πρέπει να γίνουν.
Ο Φιντάν εμφανίστηκε θετικός ως προς την ύπαρξη πολιτικής βούλησης, αναγνωρίζοντας όμως ταυτόχρονα ότι η διαδικασία «παίρνει λίγο περισσότερο χρόνο από ό,τι περιμέναμε».
Η συγκεκριμένη αναφορά έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς η Άγκυρα έχει επανειλημμένα θέσει τα τελευταία χρόνια τόσο την άρση των κυρώσεων CAATSA όσο και το θέμα της επιστροφής της στο πρόγραμμα των F-35 στις επαφές της με την Ουάσινγκτον.
Στο επίκεντρο οι σχέσεις Τουρκίας – ΗΠΑ
Η τοποθέτηση Φιντάν έγινε σε εκδήλωση στη Νέα Υόρκη με αντικείμενο τις τουρκοαμερικανικές σχέσεις.
Ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών υποστήριξε ότι οι σχέσεις των δύο χωρών έχουν αποκτήσει νέα δυναμική, αποδίδοντας κεντρικό ρόλο στις επαφές μεταξύ Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και Ντόναλντ Τραμπ.
Κατά τον ίδιο, στόχος της Άγκυρας είναι αυτή η δυναμική να μετατραπεί σε συγκεκριμένη συνεργασία και να αντιμετωπιστούν τα ζητήματα που εξακολουθούν να αποτελούν εμπόδιο στις σχέσεις των δύο πλευρών.
Ο Φιντάν αναφέρθηκε παράλληλα στον συντονισμό της Τουρκίας με την αμερικανική πλευρά για μια σειρά διεθνών κρίσεων.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται ο πόλεμος Ρωσίας – Ουκρανίας, η Γάζα, η Λιβύη, το Κέρας της Αφρικής και ο Νότιος Καύκασος.
Στο πλαίσιο αυτό έκανε ειδική αναφορά στις επαφές με τον Στιβ Γουίτκοφ και τον Τζάρεντ Κούσνερ, σημειώνοντας ότι βρίσκονται σε επικοινωνία για τον συντονισμό ενεργειών σε διαφορετικά μέτωπα.
Η «Συμμαχία της Μέκκας» στο περιφερειακό σχέδιο της Άγκυρας
Ιδιαίτερο μέρος της τοποθέτησης του Τούρκου υπουργού Εξωτερικών αφορούσε την ασφάλεια στη Μέση Ανατολή και την προσπάθεια της Άγκυρας να προωθήσει μεγαλύτερη συνεργασία μεταξύ των κρατών της περιοχής.
Ο Φιντάν αναφέρθηκε στη συμφωνία μεταξύ Τουρκίας, Πακιστάν και Σαουδικής Αραβίας, την οποία παρουσίασε ως βάση για μεγαλύτερη περιφερειακή συνεργασία σε θέματα ασφάλειας.
Όπως υποστήριξε, η Τουρκία θεωρεί ότι τα ίδια τα κράτη της περιοχής πρέπει να αναλάβουν μεγαλύτερο μέρος της ευθύνης για την ασφάλεια και τη σταθερότητά τους.
Παράλληλα, ανέφερε ότι, εφόσον η συγκεκριμένη συνεργασία αποκτήσει θεσμική μορφή, θα μπορούσε να παραμείνει ανοικτή η δυνατότητα συμμετοχής και άλλων χωρών.
Ο Φιντάν απέρριψε επίσης την κριτική ότι η νέα αυτή αμυντική συνεργασία δοκιμάστηκε ανεπιτυχώς από τις επιθέσεις των Χούθι κατά της Σαουδικής Αραβίας.
Για να υποστηρίξει τη θέση του, αναφέρθηκε στο Άρθρο 5 του ΝΑΤΟ και στο γεγονός ότι ενεργοποιήθηκε μόλις μία φορά, υποστηρίζοντας ότι είναι πρόωρο να κριθεί μια νέα περιφερειακή συμφωνία με βάση την πολυετή κρίση στην Υεμένη.
Μήνυμα προς τις ΗΠΑ για το Ισραήλ
Στις δηλώσεις του ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών έστρεψε το ενδιαφέρον και προς το Ισραήλ, ζητώντας από την Ουάσινγκτον να αξιοποιήσει περισσότερο την επιρροή της.
Ο Φιντάν κατέταξε τον πόλεμο με το Ιράν, τη σύγκρουση στην Υεμένη και τις πολιτικές του Ισραήλ μεταξύ των βασικών απειλών που, σύμφωνα με την τουρκική πλευρά, επηρεάζουν την περιφερειακή σταθερότητα.
Υποστήριξε επίσης ότι η αντιμετώπιση αυτών των ζητημάτων απαιτεί στενότερη συνεργασία μεταξύ των κρατών της περιοχής και των ΗΠΑ.
Για τη Γάζα, ο Φιντάν επανέλαβε τη θέση της Άγκυρας υπέρ μιας μόνιμης διευθέτησης του Παλαιστινιακού, ενώ δήλωσε ότι η Τουρκία στηρίζει τις προσπάθειες του Ντόναλντ Τραμπ για τον τερματισμό της κρίσης.
Ανοιχτοί δίαυλοι με Κίεβο και Μόσχα
Ο Χακάν Φιντάν δήλωσε ότι η Τουρκία εξακολουθεί να υποστηρίζει τον διάλογο και τη διπλωματική διαδικασία, διατηρώντας επαφές τόσο με το Κίεβο όσο και με τη Μόσχα.
Δείτεκαι αυτά
Η Άγκυρα, σύμφωνα με τον ίδιο, επιδιώκει τον τερματισμό του πολέμου και υποστηρίζει την επίτευξη διαρκούς ειρήνης μέσω διαπραγματεύσεων.
Το ζήτημα των F-35, πάντως, παραμένει ένα από τα σημαντικότερα ανοιχτά θέματα στις σχέσεις Άγκυρας – Ουάσινγκτον, με την τελευταία τοποθέτηση Φιντάν να επιβεβαιώνει ότι, παρά τις συνεχιζόμενες επαφές, η διαδικασία δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί.
