Ο καναδικός στρατός έχει εκπονήσει ένα θεωρητικό μοντέλο άμυνας τύπου Αφγανιστάν, προκειμένου να αξιολογήσει πώς θα μπορούσε να αντιδράσει σε ένα ακραίο –αλλά όχι ανύπαρκτο– σενάριο στρατιωτικής επίθεσης από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Σύμφωνα με αποκαλυπτικό δημοσίευμα της Globe and Mail, το πλαίσιο αυτό βασίζεται σε τακτικές ανταρτοπολέμου, εμπνευσμένες από τις μεθόδους που χρησιμοποίησαν αντάρτικες δυνάμεις στο Αφγανιστάν απέναντι σε υπέρτερες στρατιωτικές δυνάμεις.
Το ρεπορτάζ επικαλείται δύο ανώτερους κυβερνητικούς αξιωματούχους, οι οποίοι μίλησαν υπό καθεστώς ανωνυμίας, και συνδέει την εκπόνηση του μοντέλου με τις επαναλαμβανόμενες δηλώσεις του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος κατά το παρελθόν είχε χαρακτηρίσει τον Καναδά ως «51η πολιτεία» των Ηνωμένων Πολιτειών. Παρότι τέτοιες τοποθετήσεις έχουν αραιώσει τους τελευταίους μήνες, νέα ανάρτηση του Τραμπ με χάρτη που απεικόνιζε τον Καναδά καλυμμένο με την αμερικανική σημαία επανέφερε το ζήτημα στο προσκήνιο.
Οι ίδιες πηγές αναφέρουν ότι, σε περίπτωση συμβατικής σύγκρουσης, οι αμερικανικές δυνάμεις θα μπορούσαν να καταλάβουν βασικές καναδικές θέσεις ξηράς και θάλασσας μέσα σε μόλις δύο ημέρες. Ο Καναδάς δεν διαθέτει ούτε το απαραίτητο προσωπικό ούτε τον τεχνολογικό εξοπλισμό για να αντιπαρατεθεί σε μια τέτοια επίθεση με συμβατικά μέσα. Αυτός ακριβώς είναι ο λόγος που το υπό εξέταση μοντέλο στηρίζεται σε ασύμμετρες επιχειρήσεις.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, το σενάριο προβλέπει δράση μικρών, ευέλικτων ομάδων, που δεν θα ανήκουν απαραίτητα στο τακτικό στράτευμα. Οι ομάδες αυτές θα χρησιμοποιούν ενέδρες, σαμποτάζ, επιθέσεις με drones, αυτοσχέδιους εκρηκτικούς μηχανισμούς και τακτικές «χτύπημα και διαφυγή», στα πρότυπα των Αφγανών μουτζαχεντίν κατά τη διάρκεια του σοβιετο-αφγανικού πολέμου (1979–1989), αλλά και των Ταλιμπάν στον 20ετή πόλεμο εναντίον των ΗΠΑ και των συμμάχων τους.
Η ειρωνεία δεν περνά απαρατήρητη: ο ίδιος ο Καναδάς είχε συμμετάσχει ενεργά στις επιχειρήσεις στο Αφγανιστάν, πληρώνοντας βαρύ τίμημα, με 158 Καναδούς στρατιώτες νεκρούς μεταξύ 2001 και 2014, πολλοί εκ των οποίων σκοτώθηκαν από επιθέσεις με IED. Τώρα, τα ίδια δόγματα μελετώνται θεωρητικά ως μέσο αποτροπής σε ένα αδιανόητο μέχρι πρόσφατα σενάριο.
Δείτεκαι αυτά
Η Globe and Mail διευκρινίζει πάντως ότι το συγκεκριμένο πλαίσιο δεν αποτελεί επιχειρησιακό σχέδιο άμεσης εφαρμογής, αλλά ένα εννοιολογικό εργαλείο αξιολόγησης απειλών. Τόσο οι κυβερνητικές πηγές όσο και στρατιωτικοί αναλυτές θεωρούν εξαιρετικά απίθανο η κυβέρνηση Τραμπ να προχωρήσει πράγματι σε εισβολή στον Καναδά, χώρα-σύμμαχο και ιδρυτικό μέλος του ΝΑΤΟ, αλλά και εταίρο των ΗΠΑ στο πλαίσιο της NORAD.
Ωστόσο, ανώτερος αξιωματούχος του καναδικού υπουργείου Άμυνας φέρεται να εκτίμησε ότι, σε ένα τέτοιο ακραίο σενάριο, ο Καναδάς θα διέθετε το πολύ τρεις μήνες προετοιμασίας πριν από μια συνδυασμένη εισβολή από ξηρά και θάλασσα. Παράλληλα, ο καναδικός στρατός συνεχίζει να συνεργάζεται στενά με τις ΗΠΑ σε άλλα μέτωπα, όπως το υπό σχεδίαση ηπειρωτικό αμυντικό σύστημα «Golden Dome», που αποσκοπεί στην αντιμετώπιση πυραυλικών απειλών από τη Ρωσία ή την Κίνα.
Στο εσωτερικό, η συζήτηση έχει ήδη ανοίξει για το επίπεδο θυσίας που ενδέχεται να ζητηθεί από την κοινωνία. Η αρχηγός του Γενικού Επιτελείου Άμυνας, Τζένι Κάρινγκαν, έχει ανακοινώσει την πρόθεσή της να δημιουργηθεί μια μαζική εφεδρική δύναμη εθελοντών, που θα μπορούσε να ξεπεράσει τα 400.000 άτομα. Αν και η υποχρεωτική στράτευση έχει αποκλειστεί προς το παρόν, οι ίδιες πηγές δεν αποκλείουν το ενδεχόμενο οι εθελοντές αυτοί να κληθούν να αναλάβουν ενεργό ρόλο, σε περίπτωση που οι ΗΠΑ μετατραπούν –έστω θεωρητικά– σε κατοχική δύναμη.
Το γεγονός ότι τέτοια σενάρια συζητούνται πλέον σε ανώτατο επίπεδο αποτυπώνει το βάθος της ανησυχίας στην Οτάβα. Ακόμη κι αν πρόκειται για καθαρά θεωρητικές ασκήσεις επί χάρτου, αποτελούν ένδειξη ότι οι παραδοσιακές βεβαιότητες της Βόρειας Αμερικής δοκιμάζονται, σε μια περίοδο όπου οι γεωπολιτικές ισορροπίες μεταβάλλονται με ταχύτητα.
